UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020-2021
Môn: GDCD –Lớp 11
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (3,0 điểm)
Trong trận chiến chống dịch Covid-19, Chủ tịch UBTƯ Mặt trận Tổ quốc Trần Thanh Mẫn
chia sẻ: "Thật xúc động khi được tiếp nhận rất nhiều sự ủng hộ dù ít, dù nhiều từ tấm lòng của các
cụ, các bác lớn tuổi đến các cháu thiếu nhi, đồng bào ta ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế; các tập
đoàn và rất nhiều những cô bác, anh chị với nhiều nghĩa cử cao đẹp."
(Báo Dân Vận Thứ Sáu, 1/5/2020 - TTXVN/Vietnam+)

a) Câu trên thể hiện trách nhiệm nào của công dân với cộng đồng? Nêu những biểu hiện của
trách nhiệm đó?
b) Ý nghĩa của trách nhiệm trên trong cơng cuộc phịng chống dịch bệnh Covid - 19 ở nước
ta như thế nào? Em đã làm gì để thực hiện trách nhiệm này?
Câu 2 (5,0 điểm)
Trong bài “Hát về cây lúa hơm nay” có đoạn: “Và bàn tay xưa cấy trong gió bấc, chân lội bùn
sâu dưới trời mưa phùn. Và đôi vai xưa kéo cày thay trâu… Cho đến hôm nay, những chàng trai đang
lái máy cày và bao cô gái đang ngồi máy cấy…”
a) Hãy chỉ ra những yếu tố của quá trình sản xuất được nhắc đến trong đoạn trích trên?
b) Phân tích các yếu tố của q trình sản xuất và mối quan hệ giữa chúng?
c) Sự phát triển các yếu tố này trong q trình cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện
nay thể hiện như thế nào?
Câu 3 (4,0 điểm)
Bạn H cho rằng: “Việc gây ra ô nhiễm môi trường ở nước ta hiện nay là do các ngành sản
xuất cơng nghiệp, giao thơng… Cịn người nơng dân chỉ trồng trọt và chăn ni thì khơng thể gây ơ

Môn thi: GDCD - Lớp 11

Nội dung
Trong trận chiến chống dịch Covid-19, Chủ tịch UBTƯ Mặt trận Tổ quốc Trần Thanh
Mẫn chia sẻ: "Thật xúc động khi được tiếp nhận rất nhiều sự ủng hộ dù ít, dù nhiều từ
tấm lịng của các cụ, các bác lớn tuổi đến các cháu thiếu nhi, đồng bào ta ở nước ngoài,
các tổ chức quốc tế; các tập đồn và rất nhiều những cơ bác, anh chị với nhiều nghĩa
cử cao đẹp."
a) Câu trên thể hiện trách nhiệm nào của công dân với cộng đồng? Nêu những biểu
hiện của trách nhiệm đó?
Gợi ý:
* Trách nhiệm nhân nghĩa.
* Biểu hiện của trách nhiệm đó là:
+ Lịng nhân ái, sự thương yêu giúp đỡ nhau trong hoạn nạn, lúc khó khăn khơng đắn đo
tính tốn.
+ Nhường nhịn đùm bọc nhau lúc sa cơ lỡ bước.
+ Tương trợ giúp đỡ nhau trong lao động, trong cuộc sống hàng ngày.
+ Vị tha bao dung độ lượng.
+ Đặc trưng nổi bật: Thế hệ sau luôn ghi nhớ công lao của các thế hệ trước.
b) Ý nghĩa của trách nhiệm trên trong cơng cuộc phịng chống dịch bệnh Covid - 19 ở
nước ta như thế nào? Em đã làm gì để thực hiện trách nhiệm này?

Câu 2

* Ý nghĩa của nhân nghĩa:
+ Giúp cho cuộc sống con người trở nên tốt đẹp, có ý nghĩa hơn.
+ Con người thêm yêu cuộc sống, có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn.
+ Là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.
* Những việc em đã làm thể hiện lòng nhân nghĩa (liên hệ với việc phịng chống dịch)
+ Kính trọng, biết ơn hiếu thảo với ông bà cha mẹ.


0.25
1.25

1.5

0.75
0.75

5.0

1.0

2.5
0.5
0.5
0.5


+ Đối tượng lao động và tư liệu lao động kết hợp lại thành tư liệu sản xuất. Vì vậy, quá
trình sản lao động sản xuất là sự kết hợp giữa sức lao động với tư liệu sản xuất.
+ Trong các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, tư liệu lao động và đối tượng lao động
bắt nguồn từ tự nhiên. Cịn sức lao động với tính sáng tạo, giữ vai trò quan trọng và quyết
định nhất.
c) Sự phát triển các yếu tố này trong q trình cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta
hiện nay thể hiện như thế nào?

Câu 3

Câu 4

còn lại được gom để bán phế liệu có thể gây ơ nhiễm môi trường nước và đất… Chẳng
những thế, người nông dân còn sử dụng các loại thuốc trừ sâu đã bị cấm gây nguy hại cho
cả con người lẫn môi trường.
b) Mơi trường có vai trị như thế nào đối với sự phát triển của mỗi quốc gia?
0.5
Gợi ý:
- Tạo cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tạo cho con người phương tiện
sinh sống, phát triển trí tuệ, đạo đức, tinh thần.
- Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sẽ tạo nên sự phát triển bền vững của đất
nước.
- Liên hệ: Hiểu được giá trị của môi trường đối với cuộc sống con người, từ đó có trách
nhiệm bảo vệ mơi trường
c)Trình bày phương hướng cơ bản của chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường.
3.0
* Phương hướng cơ bản:
- Tăng cường công tác quản lý của Nhà nước về bảo vệ môi trường từ Trung ương đến địa
phương.
- Giáo dục, tuyên truyền, xây dựng ý thức trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, môi trường cho
người dân.
- Coi trọng công tác nghiên cứu khoa học và công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế, khu vực
trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
- Chủ động phịng ngừa, ngăn chặn ơ nhiễm, cải thiện môi trường, bảo tồn thiên nhiên.
- Khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
- Áp dụng công nghệ hiện đại để khai thác tài nguyên và xử lí chất thải…
Giải thích tại sao Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang bản chất giai
3.0
cấp cơng nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc?
* Bản chất giai cấp cơng nhân vì
1.0
- Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền XHCN, là thành quả cách mạng của quần chúng

- Hậu quả: Các giá trị đạo đức xuống cấp, lối sống không lành mạnh, truyền thống văn hóa
dân tộc bị mai một, cha mẹ và con khơng hiểu nhau…
- Liên hệ bản thân.
b) Trình bày nhiệm vụ, phướng hướng của chính sách văn hóa.

1.0

1.0

5.0

1.0

3.0

* Nhiệm vụ:
- Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
- Xây dựng con người Việt Nam phát triển tồn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức,
thể chất, năng lực sáng tạo.
* Phương hướng:
- Làm cho chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trị chủ đạo trong đời
sống tinh thần của nhân dân.
- Kế thừa, phát huy những di sản và truyền thống văn hóa dân tộc.
- Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
- Nâng cao hiểu biết và mức hưởng thụ văn hóa, phát huy tiềm năng sáng tạo văn hóa của
nhân dân.
c) Là chủ nhân tương lai của đất nước, em cần làm gì để xây dựng nền văn hóa tiến
1.0
tiến đậm đà bản sắc dân tộc?
- Tin tưởng và chấp hành đúng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về văn hóa.