Dịch phim truyền hình

Không hiểu dạo này vì sao nhà đài dịch phim chiếu trên truyền hình lại
bị sai những lỗi thông thường nhiều đến thế, làm người xem vừa bực bội, vừa
khó hiểu, vừa buồn cười!
Ở đài HTV thì khán giả chắc đã nghe quá nhiều than phiền về khâu dịch
của phim Thiên long bát bộ: sửa lại tên nhân vật Kiều Phong thành Tiêu Phong
(với lời giải thích rằng Tiêu hay Kiều gì thì cũng là nhân vật đó, trong khi chi tiết
này khiến đoạn Tiêu Phong kinh ngạc khi biết mình là con nuôi của Kiều Tam
Hòe khiến khán giả thấy buồn cười vì chẳng lẽ anh ta họ Tiêu, cha anh họ Kiều mà
không biết mình là con nuôi?), hoặc lược bớt những câu thoại "bạo lực" một cách
cẩu thả (chẳng hạn một nhân vật giận dữ nói: "Nếu các người không đem thuốc
giải đến, ta sẽ giết sạch!", có lẽ nghe chữ giết sạch bạo lực quá nên bản dịch đã đổi
thành "Nếu các người không đem thuốc giải đến thì... thôi").
Đài VTV thì dịch những từ nhiều nghĩa lại hay chọn nghĩa... sai. Chẳng hạn
trong phim Kết luận cuối cùng, khi hai nhân vật giằng co nhau ở trên tháp, người
đàn ông nói "You will kill us", có nghĩa là "Cô sẽ giết chết hai chúng ta", lại
được dịch thành "Cô sẽ giết chết chúng tôi" - vì "us" vừa có nghĩa là "chúng tôi"
vừa có nghĩa là "chúng ta" - khiến câu này sai nghĩa.
Trong một phim truyền hình thần thoại khác, một nhân vật nói "You will
lost in this large woods", có nghĩa là "Anh sẽ bị lạc trong khu rừng rộng lớn này",
lại được dịch thành "Anh sẽ bị lạc trong những khúc gỗ lớn này", vì nhầm tưởng
woods (khu rừng) là số nhiều của wood (khúc gỗ), khiến câu này vô nghĩa. Mới
đây, trong bộ phim Thiết mộc lan, từ "agent" chỉ người đại diện của các ngôi sao
được dịch thành "đại lý".
Đó chỉ là vài trong hằng hà sa số những lỗi dịch của đài truyền hình. Thiết
nghĩ khi phim phát trên truyền hình, độ chính xác nên được coi trọng hơn, chứ
dịch sai nghĩa, tối nghĩa, vô nghĩa thế này thì tội nghiệp khán giả lắm!
Nhà văn Lê Bầu: "Người dịch phim phải rất cẩn thận"

Ông là một dịch giả có tên tuổi ở Hà Nội nhờ sự am tường về tiếng

lâu lâu mới dùng đến tay phải của mình. Hằng ngày làm các chương trình,
đến tối về túc tắc dịch, được sống trong không khí trầm tĩnh hơn. Sự thay đổi
cảm giác đó giúp mình bớt mệt". Đó là tâm sự của speaker truyền hình đang
được yêu thích hiện nay.

* Quỳnh có hài lòng về những bộ phim mà mình đã tham gia dịch?
- Quỳnh tự thấy mình tệ nhất ở chỗ: Phim nào cũng làm dở dang bởi bị
công việc khác chi phối. Những phim như Vương triều Ung Chính, Con đường
lạc đà, Lã Bất Vi… đều dịch một nửa rồi thôi. Còn về trình độ dịch để đạt được
những câu xuất thần như Chém dao xuống nước, nước càng chảy mạnh - Nâng
chén tiêu sầu, lại càng sầu thêm như của Ngọc Thạch thì Quỳnh chịu thôi.
* Có ý kiến cho rằng lối diễn đạt của Quỳnh đôi chỗ còn mới, hiện đại
quá, chưa phù hợp với không khí cổ của phim?
- Mình không phủ nhận điều này. Chuyên môn sâu của Quỳnh là tiếng
Trung hiện đại bởi vậy, đó như một điều bất khả kháng. Nhưng để lựa chọn giữa
phim hiện đại và lịch sử thì mình vẫn thích chọn lịch sử hơn.
* Vậy cái khó thường gặp trong dịch thể loại phim này là gì?
- Trong tiếng Trung Quốc chỉ có 3 ngôi nhân xưng chính là tôi, anh và
người ấy. Đảm bảo sự chính xác về ngôn ngữ, lại phải giữ được không khí cổ bằng
một hệ thống đại từ tương đương với một người trẻ như Quỳnh quả thật là rất khó.
Bên cạnh đó, những thành ngữ, câu nói của các bậc hiền triết như Khổng Tử,
Mạnh Tử… nếu dịch sát nghĩa thì e rằng nhiều khán giả không hiểu, vậy là phải
mày mò cân nhắc để dịch sao cho rõ nghĩa mà phải phù hợp với không khí của
phim. Một điều khó nữa là các bài hát trong phim, Quỳnh luôn phải cố gắng để
làm sao dịch cho sát nghĩa mà lại phải thành vần, thành điệu. Vì thế, đôi khi không
tránh khỏi sai sót.
Dịch giả Khánh Thoại: 'Bạo lực, tình dục có mặt ở các phim'

"Bạch tuộc" là một trong những bộ phim dài tập nổi tiếng nhất của truyền
hình Italy. Giữa thập kỷ 80, bộ phim được trình chiếu tại Việt Nam với cái tên