Ba câu chuyện của Tổng giám đốc Apple
Steve Jobs - Tổng giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của công ty máy tính Apple
được xem là một trong những nhà lãnh đạo doanh nghiệp có tài diễn thuyết xuất sắc nhất
hiện nay. Điều đó đã được minh chứng qua bài nói chuyện của ông tại lễ phát bằng lần thứ
114 của Đại học Stanford, bang California, Mỹ vào ngày 12/6/2005.
Steve Jobs (tay cầm tài liệu) ở Sân vận động Đại học Stanford
Steve Jobs từng được Tạp chí Time của Mỹ bầu chọn là một trong tám nhân vật thuộc lĩnh vực
công nghệ thông tin trong danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất đối với thế giới năm 2004.
Sau đây là toàn bộ bài nói chuyện của Steve Jobs:
"Tôi rất hân hạnh được có mặt ở đây hôm nay trong lễ phát bằng tốt nghiệp của một trong những
trường đại học tốt nhất trên thế giới. Tôi chưa bao giờ tốt nghiệp đại học. Thật thà mà nói, đây là
lần đầu tiên tôi tới lễ tốt nghiệp của một trường đại học. Hôm nay tôi muốn kể với bạn ba câu
chuyện từ cuộc đời tôi. Chỉ có thế. Không có gì lớn cả. Chỉ ba câu chuyện.
Câu chuyện đầu tiên là về việc liên kết các chấm nhỏ
Tôi bỏ học nửa chừng khỏi trường Đại học Reed sau sáu tháng đầu tiên, nhưng sau đó còn ở đó
thêm 18 tháng nữa trước khi bỏ hẳn. Vì sao tôi bỏ học?
Điều này bắt đầu trước khi tôi sinh ra. Mẹ đẻ của tôi là một sinh viên trẻ chưa chồng và bà quyết
định cho tôi làm con nuôi. Bà cảm thấy rất chắc chắn rằng tôi nên được những người đã tốt nghiệp
đại học nhận nuôi, vì thế bà đã sắp xếp mọi thứ để ngày tôi sinh ra, vợ chồng một luật sư sẽ nhận
nuôi tôi.
Khi tôi lọt lòng, họ quyết định ở những phút cuối cùng là họ thực sự muốn nhận một bé gái. Vì thế
vào nửa đêm, cha mẹ tôi, - những người trong danh sách chờ nhận con nuôi, đã nhận được một
cuộc gọi và câu hỏi "Chúng tôi có một đứa con trai ngoài ý muốn, ông bà có muốn nó không?". Họ
nói: "Tất nhiên". Sau đó mẹ đẻ của tôi phát hiện ra rằng mẹ của tôi chưa bao giờ tốt nghiệp đại
học và cha tôi chưa bao giờ tốt nghiệp trường trung học. Bà từ chối ký vào giấy nhận con nuôi. Bà
chỉ dịu lại vài tháng sau đó khi cha mẹ tôi hứa một ngày nào đó họ sẽ cho tôi vào học đại học.
17 năm sau đó, tôi đi học đại học. Nhưng tôi chọn lựa một cách ngây thơ một trường đại học đắt
đỏ gần bằng Stanford và tất cả số tiền dành dụm của của cuộc đời công nhân của cha mẹ tôi
được dùng để đóng học phí.
Sau sáu tháng, tôi chẳng thấy nó có giá trị gì cả. Tôi không biết tôi muốn làm gì và không biết
trường đại học sẽ giúp tôi chỉ ra điều đó như thế nào. Và tôi đã tiêu tất cả số tiền mà cha mẹ tôi đã

của ba mẹ tôi khi tôi mới 20. Tôi làm việc chăm chỉ và trong 10 năm, Apple đã lớn mạnh. Từ chỗ
chỉ có hai chúng tôi đến một công ty 2 tỉ đô la với 4000 nhân viên. Chúng tôi cho ra đời sản phẩm
tốt nhất của chúng tôi - Macintosh - một năm trước khi tôi chỉ mới bước vào tuổi 30. Và sau đó tôi
bị sa thải. Làm sao bạn có thể bị sa thải từ chính công ty mà bạn khởi nghiệp nhỉ? Ồ, vì Apple đã
phát triển, chúng tôi thuê một người mà tôi nghĩ rất có khả năng điều hành công ty cùng với tôi,
trong năm đầu tiên mọi thứ đã rất trôi chảy. Nhưng sau đó tầm nhìn về tương lai của chúng tôi bắt
đầu đi trệch hướng và chúng tôi đã ngã gục. Khi chúng tôi làm, ban giám đốc đứng về phía anh ta.
Vì thế ở tuổi 30 tôi bị bật ra. Và bật ra rất công khai. Những gì là trọng tâm của toàn bộ cuộc đời
trưởng thành của tôi đã ra đi, và nó đang bị huỷ hoại.
Tôi thực sự không biết phải làm gì trong vài tháng. Tôi cảm thấy rằng tôi phải nhấn chìm thế hệ
doanh nhân của tôi trước đây - rằng tôi phải bỏ chiếc gậy chỉ huy vì nó đè ngang người tôi. Tôi gặp
David Packard và Bob Noyce và cố gắng để xin lỗi vì cách xử lý tình thế quá kém của tôi. Tôi đã
thất bại công khai, và tôi thậm chí nghĩ đến việc trốn chạy. Nhưng một vài thứ bắt đầu lóe ra dần
dần - tôi vẫn yêu những gì tôi đã làm. Hàng loạt sự kiện ở Apple đã không thay đổi điều đó. Tôi đã
bị bật ra, nhưng tôi vấn yêu. Và tôi quyết định bắt đầu lại.
Lúc đó tôi không thấy, nhưng dần dần đã cho thấy việc bị sa thải khỏi Apple là việc tốt nhất từng
xảy ra với tôi. Sức nặng của thành công được đặt lên cái nhẹ bẫng của một người mới bắt đầu, ít
chắc chắn hơn về mọi thứ. Nó đưa tôi bước vào thời kỳ sáng tạo nhất trong cuộc đời mình.
Trong suốt năm năm tiếp theo, tôi bắt đầu một công ty tên là NeXT, một công ty khác là Pixar và
phải lòng một người phụ nữ rất thú vị - người đã trở thành vợ tôi. Pixar tiếp tục tạo ra thế giới máy
tính đầu tiên về phim hoạt hình, "câu chuyện đồ chơi" (Toy Story) và hiện tại là một phòng sản xuất
phim hoạt hình thành công nhất trên thế giới. Trong sự kiện đáng nhớ này, Apple đã mua NeXT.
Tôi trở lại Apple và kỹ thuật đã được phát triển ở NeXT là trọng tâm của thời kỳ phục hưng của
Apple. Tôi và Laurene đã có một gia đình tuyệt vời với nhau.
Tôi hơi chắc chắn rằng điều này sẽ không xảy ra nếu tôi không bị sa thải khỏi Apple. Đó là một
viên thuốc đắng ngắt nhưng tôi nghĩ bệnh nhân cần nó. Đôi khi cuộc sống đập cho bạn một viên
gạch vào đầu. Đừng để mất sự trung thành. Tôi đã bị thuyết phục rằng điều duy nhất mà khiến tôi
tiếp tục là tôi yêu những gì mình làm. Bạn phải tìm cái mà bạn yêu. Và điều đó đúng cho cả công
việc cũng như người bạn đời của bạn. Công việc của bạn tiếp tục chiếm một phần lớn cuộc đời
bạn và cách duy nhất để thực sự thoả mãn là làm những điều bạn tin là tốt nhất. Và cách duy nhất

ích.
Không ai muốn chết. Thậm chí những người muốn lên thiên đàng cũng chẳng muốn chết. Và cái
chết là nơi mà tất cả chúng ta phải đến. Không ai có thể trốn chạy. Nó thế vì nó nên thế, bởi vì
thần chết chắc chắn là phát minh tốt nhất của cuộc đời. Đó là tác nhân thay đổi của cuộc đời. Rõ
ràng là cái cũ tìm đường cho cái mới. Bây giờ cái mới là bạn, nhưng một ngày không xa nữa, bạn
sẽ trở thành cái cũ và sẽ bị tan biến. Xin lỗi vì hơi bi kịch, nhưng đó là sự thật.
Thời gian của bạn có hạn và đừng lãng phí để sống cuộc đời của người khác. Đừng rơi vào bẫy
của những giáo điều - nghĩa là đang sống với kết quả của cách suy nghĩ của người khác. Đừng để
tiếng ồn ào trong quan điểm của những người khác nhấn nhìm tiếng nói riêng của bạn. Và quan
trọng nhất, hãy dũng cảm đi theo trái tim và trực giác. Chúng biết bạn thực sự muốn trở thành điều
gì. Những điều khác chỉ đứng thứ hai.
Khi tôi còn trẻ, có một ấn phẩm rất đáng ngạc nhiên tên là "Mục lục toàn thế giới" (The Whole
Earth Catalog), được xem là một trong những bài kinh thánh của thế hệ của tôi. Nó được tạo ra
bởi một người đàn ông tên là Stewart Brand ở Menlo Park và ông ta mang nó đến với cuộc đời với
một cảm nhận nên thơ của mình. Đó là cuối những năm sáu mươi, trước khi có máy tính cá nhân
và kỹ thuật chế bản điện tử, vì thế nó được tạo ra bằng máy chữ, bằng kéo và máy chụp ảnh. Nó
là một loại giống như Google ở dạng bìa mềm, 35 năm trước khi có Google, nó lí tưởng và chan
chứa tình cảm.
Steward và nhóm của ông đã đặt vào "Mục lục toàn thế giới" một số vấn đề và họ rút ra một vấn
đề cuối cùng. Đó là giữa những năm bảy mươi, khi tôi bằng tuổi các bạn bây giờ. Ở bìa sau vấn
đề cuối cùng của họ họ là một bức ảnh về một con đường nông thôn vào buổi sớm tinh mơ, bên
dưới là những từ: "Không ngừng khát khao, không ngừng học hỏi" (Stay hungry, stay foolish). Đó
là thông điệp quý giá. Và tôi luôn mong ước điều đó cho chính mình. Và bây giờ, bạn tốt nghiệp để
bắt đầu một cái mới, tôi mong điều đó cho các bạn.
Không ngừng khát khao, không ngừng học hỏi.
Cảm ơn các bạn rất nhiều".
Ngày 1/4/76: Steve Jobs và Steve Wozniak thành lập
Apple.
Năm 1976, chiếc máy vi tính đầu tiên của họ (Apple I) ra lò.
Tuy nhiên, Apple I không để lại ấn tượng cho giới tiêu dùng