GIAO DỊCH HỢP ĐỒNG QUYỀN CHỌN
(OPTIONS)
I. LỜI MỞ ĐẦU
Nhằm khắc phục sự biến động về tỷ giá, loại trừ các rủi ro
về tỷ giá hối đoái với người mua quyền lựa chọn và cũng là
nghiệp vụ kinh doanh đối với người bán quyền lựa chọn.Chính
vì vậy công cụ giao dịch hợp đồng quyền chọn ra đời đã phần
nào khắc phục được những nhược điểm này.
1. Định nghĩa
Hợp đồng quyền chọn là hợp đồng cho phép người mua nó có
quyền, nhưng không bắt buộc, được mua hoặc được bán:
• Một số lượng xác định các đơn vị tài sản cơ sở
• Tại hay trước một thời điểm xác định trong tương lai
• Với một mức giá xác định ngay tại thời điểm thỏa thuận hợp
đồng.
Tại thời điểm xác định trong tương lai, người mua quyền có
thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền mua (hay bán) tài sản cơ
sở. Nếu người mua thực hiện quyền mua (hay bán), thì người bán
quyền buộc phải bán (hay mua) tài sản cơ sở. Thời điểm xác định
trong tương lai gọi là ngày đáo hạn; thời gian từ khi ký hợp đồng
quyền chọn đến ngày thanh toán gọi là kỳ hạn của quyền chọn. Mức
giá xác định áp dụng trong ngày đáo hạn gọi là giá thực hiện
(exercise price hay strike price).
2. Một số thuật ngữ liên quan
• Người mua quyền (holder) – Người bỏ ra chi phí để được nắm giữ
quyền chọn và có quyền yêu cầu người bán có nghĩa vụ thực hiện
quyền chọn theo ý mình.
• Người bán quyền (writer) – Người nhận chi phí mua quyền của
người mua quyền, do đó, có nghĩa vụ phải thực hiện quyền chọn
theo yêu cầu của người
mua quyền.

buộc thực hiện nghĩa vụ của mình.
• Người mua có thể thực hiện quyền hoặc bán quyền
cho người khác hay không thực hiện quyền. Để thực
hiện quyền này, khi ký kết hợp đồng người mua phải
trả quyền phí, giá trong hợp đồng gọi là giá thực hiện
và ngày định trong hợp đồng là ngày đáo hạn. Tương
tự như vậy đối với người bán trong hợp đồng quyền
chọn bán.
• Tùy theo từng loại mà hợp đồng quyền chọ có thể
thực hiện tại bất kì thời điểm nào trước ngày đáo hạn
hoặc đến ngày đáo hạn.
Từ những đặc điểm trên của hợp đồng quyền chọn,
trong phạm vi bài viết này chúng tôi đi vào thực hiện
hạch toán các nghiệp vụ kinh tế có liên quan đến việc
mua hoặc bán các tài sản phi tài chính theo hợp đồng
quyền chọn.
4. Các loại quyền chọn
- Quyền chọn cho phép được mua gọi là quyền chọn mua (call
option), quyền chọn cho phép được bán gọi là quyền chọn bán (put
option).
• Quyền chọn mua trao cho người mua (người nắm giữ)
quyền, nhưng không phải nghĩa vụ, được mua một tài sản cơ sở vào
một thời điểm hay trước một thời điểm trong tương lai với một mức
giá xác định.
• Quyền chọn bán trao cho người mua (người nắm giữ) quyền,
nhưng không phải nghĩa vụ, được bán một tài sản cơ sở vào một
thời điểm hay trước một thời điểm tương lai với một mức giá xác
định.
Đối với quyền chọn mua, ta có người mua quyền chọn mua
(holder) và người bán quyền

- Chủ động thực hiện quyền chọn: thực hiện hợp đồng hay
không thực hiên hợp đồng nếu tỷ giá trên thị trường diễn
biến bất lợi cho mình.
- Sử dụng quyền chọn mua để phòng chống rủi ro khi ngọai
tệ có xu hướng tăng. Nếu tỷ giá giao ngay có xu hướng
tăng, ở thời điểm thực hiện hợp đồng tỷ giá giao ngay lớn
hơn tỷ giá thực hiện cộngchi phí thanh toán thì người mua
quyền chọn mua sẽ có lợi và ngược lại.
- Chủ động thực hiện hợp đồng trước ngày đáo hạn nếu áp
dụng quyền chọn theo kiểu Mỹ.
+ Đối với người bán quyền chọn mua:
 Trách nhiệm của người bán quyền chọn mua ngoại
tệ
- Thỏa thuận các điều kiện trên hợp đồng mua call option như:
thời gian, tỷ giá thực hiện, phí quyền chọn….
- Có trách nhiệm bán ngoại tệ nếu người mua thực hiện hợp
đồng.
 Quyền lợi của người bán quyền chọn mua:
- Nhận được chi phí thanh toán khi ký hợp đồng.
- Nếu người mua không thực hiện hợp đồng thì người bán
đương nhiên được hưởng khoản tiền này.
b.) Quyền chọn bán là kiểu hợp đồng quyền chọn cho phép
người mua nó có quyền, nhưng không bắt buộc, được bán một
số lượng ngoại tệ ở một mức giá và trong thời hạn được xác
định trước.
+ Đối với người mua quyền chọn bán:
 Trách nhiệm của người mua quyền chọn bán ngoại tệ
- Thỏa thuận các điều kiện trên hợp đồng mua call option
như thời gian. tỷ giá thực hiện, phí quyền chọn mua…
- Thanh toán phí quyền chọn khi ký hợp đồng. Nếu không thực