Những điều cần biết về rối lọan
chuyển hóa vitamin

V itamin là những hợp chất hữu cơ mà cơ thể cần một lượng nhỏ trong
chuyển hoá.
Cơ thể người không tổng hợp được, nếu có thể chỉ có một lượng nhỏ. Có 2
loại vitamin:
- Vitamin tan trong nước, gồm có nhóm B và nhóm C.
- Vitamin tan trong dầu gồm có nhóm A, D, E và nhóm K.
Thường thì ít gặp thiếu vitamin đơn thuần nhưng hay gặp khi thiếu dinh
dưỡng protein - năng lượng. Thiếu hụt vitamin xảy ra từ từ, ít triệu chứng đặc hiệu
nên khó phát hiện, có thể có một số dấu hiệu đặc trưng nhưng việc dùng vitamin
chỉ tập trung vào đối tượng có nguy cơ như: trẻ sơ sinh cần vitamin K, phụ nữ có
thai cần acid folic, người ăn chay cần vitamin B1, người cao tuổi cần nhiều loại
vitamin; multivitamin cùng với khoáng chất vi lượng đáp ứng tốt với việc giảm tần
suất mắc bệnh và miễn dịch, trẻ nhỏ cần vitamin A, C, D... Những vitamin này nếu
bị thiếu hụt sẽ gây rối loạn chuyển hóa trong cơ thể và gây một số bệnh, có thể rất
nghiêm trọng.
Vitamin tan trong nước
Vitamin B1:
Còn gọi là thiamin, là một coenzym cần cho một số phản ứng sinh học, ôxy
hoá carbonhydrat, dẫn truyền thần kinh ngoại vi.
Thiếu hụt sẽ gây chán ăn, chuột rút, dị cảm và kích thích, ảnh hưởng lên hệ
tim mạch dẫn đến khó thở tim nhanh, tim to, phù ngoại vi (beri-beri). Với hệ thần
kinh vận động và cảm xúc gây đau đối xứng, dị cảm, mất phản xạ, tổn thương hệ
thần kinh trung ương dẫn đến hội chứng Wernicke-Korsakoff, biểu hiện rung giật
nhãn cầu, liệt mắt, thất điều, lú lẫn, mất trí nhớ.
Đa số người thiếu hụt thiamin là do nghiện rượu.
Chữa trị: Dùng thuốc ngoài đường tiêu hoá. Đa số có hiệu quả ngay và
hoàn toàn nhưng cũng có đến gần một nửa chỉ hồi phục một phần hoặc không hồi
phục.

Niacin

Thiếu hụt vitamin có thể gây loét miệng.
Acid nicotinic là thành phần thiết yếu của các coenzym, tham gia vào nhiều
phản ứng ôxy hoá khử khác nhau.
Thuốc được dùng chữa trị tăng cholesterol và triglycerid máu đặcbiệt
lopoprotein tỷ trọng thấp (LDL) hoặc loại rất thấp (VLDL) nhưng lại làm tăng
lipoprotein tỷ trọng cao (HDL).
Thiếu hụt: do chỉ ăn ngô, nghiện rượu, tương tác thuốc, thiếu dinh dưỡng.
Biểu hiện không rõ như: chán ăn, yếu mệt, kích thích, viêm lưỡi miệng, sút cân,
tam chứng Pellagre (viêm da, tiêu chảy, sa sút trí tuệ như lú lẫn, mất trí, ảo giác,
loạn tâm thần), tiêu chảy.
Lưu ý: không dùng liều cao để trị tăng lipid huyết, thuốc gây đỏ da, kích
ứng dạ dày, tăng men gan, tăng glucose huyết và bệnh gút (tuy ít xảy ra). Có thể bị
viêm gan tối cấp.