II. LỊCH SỬ VÀ ĐẤT NƯỚC.

CA DAO

1. Ai về nhớ vải Định Hòa
Nhớ cau Hổ Bái, nhớ cà Đan Nê
2. Nhớ dừa Quảng Hán, Lưu Khê
Nhớ cơm chợ Bản, thịt dê Quán Lào. (1)

1. Đông Thành là mẹ là cha
Đói cơm, rách áo thì ra Đông Thành. (2)

1. Phủ Quỳ đi có về không
Mồ xanh vợ để tang chồng là đây. (3)

(1). Các địa phương trên đều thuộ
c huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
(2). Đông Thành: tức huyện Yên Thành, Nghệ An là huyện nhiều lúa nhất tỉnh, tục
ngữ có câu: "Ngệ: Yên Thành, Thanh: Nông Cống"
(3). Phủ Quỳ: tức huyện Quỳ Châu, Nghệ An, trước kia là nơi nước độc.

CA DAO

1. Ai về khe Mọ cùng đi (1)
Đồng bằng thì ít, rú ri thì nhiều.
1. Sa Nam trên chợ dưới đò (2)
Bánh đúc hai dãy, thịt bò mê thiên
Muốn ăn mà nỏ (chẳng) có tiền.

1. Ai về Hà Tĩnh thì về
Mặc lụa chợ Hạ, uống nước chè Hương Sơn. (3)

Truông nhà Hồ, nội tán cấm nghiêm. (2)

1. Núi Truồi ai đắp mà cao
Sông Gianh ai bới ai đào mà sâu. (3)
2. Nong tằm, ao cá, nương dâu
Đò xưa, bến cũ nhớ câu hẹn hò.

(1). Còn có câu:
Đường về xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Ai vô xứ Nghệ thì vô.
(2). Truông: vùng đất hoang, rộng, cây cỏ mọc nhiều.Truông nhà Hồ tức là Hồ Xá
Lâm, thuộc Vĩnh Linh, Quảng Trị.
- Phá Tam Giang: là lạch biển chảy qua 5 huyện thuộc Thừa Thiên.
- Nội Tán: một chức quan đời Lê Mạt, ở đây chỉ Nguyễn Khoa Đăng.
- Núi Truồi: một hòn núi cao ở Thừa Thiên.
- Sông Gianh: con sông lớn nhất của tỉnh Quảng Bình. CA DAO

1. Đông Ba, Gia Hội hai cầu
Ngó lên Diệu Đế bốn lầu hai chuông. (1)

1. Đi bộ thì khiếp Hải Vân
Đi thuyền thì sợ sóng thần hang Giơi. (2)

(1). Đông Ba, Gia Hội: hai chiếc cầu ở thành phố Huế.
(2). Hang Giơi: là quãng đường biển ở chân sườn núi Hải Vân


1. Ai về Tuy Phước ăn nem
Ghé thăm Hưng Thạnh mà xem tháp Chàm. (3)

(1). Bánh ít lá gai: thứ bánh ngọt làm bằng bột nếp và lá cây gai, có nhân gói
bằng lá chuối như hình củ ấu.
(2). Hòa Đại, Hiệp Luông: thuộc huyện Phù Cát, Bình Định có khe nước nóng tự
nhiên, có truông Ba Gò rộng khoảng 500 mẫu trung bộ, hoang vu, rậm rạp.
(3). Huyện Tuy Phước: thuộc Bình Định. Hưng Thạnh: ở đầu ô thành Phố Quy
Nhơn, gần huyện lỵ Tuy Phước.
- Tháp Chàm: tháp của người Chàm ở ngay thôn Hưng Thạnh.

CA DAO

1. Nhà Bè nước chảy chia hai
Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về. (1)

1. Hết gạo thì có Đồng Nai (2)
Hết củi thì có Tần Sài chở vô.

1. Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân cũng trải, Đồng Nai cũng từng. (3)

(1). Nhà Bè: sông Nhà Bè thuộc Gia Định nay thuộc thành phố Hồ Chí Minh.
(2). Đồng Nai: tên một con sông ở Nam Bộ - cũng chỉ chung Nam Bộ.
(3). Phú Xuân: tức Huế.

CA DAO

1. Nồi đồng lại úp vung đồng
Con gái xứ bắc lấy chồng Đồng Nai.

Xứ Cần Thơ nọ em về
2. Bấy lâu sông cận, biển kề
Phân tay mai trước (trúc) dầm dề hột châu. (1)

1. Ngó qua bên cảnh Tô Châu (2)
Thấy em gánh nước trên đầu giắt trâm.

(1). Cần Thơ: thuộc tỉnh Hậu Giang.
(2). Tô Châu: thuộc Hà Tiên, Kiên Giang.