Làm gì khi bị tăng huyết áp?

Tăng huyết áp (THA) là một bệnh phổ biến ở các nước phát triển cũng
như các nước đang phát triển. Bệnh tiến triển lâu ngày sẽ làm tổn thương các
mạch máu và gây ảnh hưởng xấu tới nhiều cơ quan như tim, não, thận, thậm
chí gây nhiều biến chứng nặng nề như chảy máu não, suy tim… ảnh hưởng
đến sức khỏe của bệnh nhân và là gánh nặng cho gia đình, xã hội.
Thế nào là THA?
Huyết áp được gọi là tăng khi huyết áp tâm thu lớn hơn hoặc bằng
140mmHg và huyết áp tâm trương lớn hơn hoặc bằng 90mmHg. Người ta không
chẩn đoán THA qua một lần đo. Khi người ta đo huyết áp của bạn và thấy từ
140/90mmHg trở lên, thì có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn trở lại đo huyết áp thêm 2
lần nữa trong thời gian 4 tuần mới có thể khẳng định là bạn có THA hay không.
THA là bệnh thường gặp ở người cao tuổi, trong các bệnh viêm cầu thận
cấp và mạn tính; sỏi thận, viêm thận kẽ, hẹp động mạch thận. Các bệnh nội tiết
như u tủy thượng thận, Cushing, cường tuyến giáp, cường tuyến yên... Các bệnh
tim mạch như hẹp, vữa xơ động mạch, hở van động mạch chủ, hẹp eo động mạch
chủ... THA cũng có nguyên nhân do dùng thuốc, dùng cam thảo, ngộ độc thai
nghén.
Ai có nguy cơ THA?
Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng trong gia đình có cha, mẹ bị THA thì
con cái có nguy cơ tăng huyết áp hơn những người không có cha mẹ mắc bệnh
này. Ở người bình thường, không có thừa cân - béo phì và những rối loạn chuyển
hóa mắc phải thì tuổi hay bị THA nhất là nam trên 55 tuổi, phụ nữ tuổi mãn kinh.
Các chất kích thích dễ làm huyết áp tăng nếu người ta sử dụng thường xuyên là
rượu, đặc biệt là nghiện rượu, mặc dù còn nhiều tranh cãi nhưng sự thật là sử dụng
thường xuyên cà phê có thể làm nhịp tim tăng và THA. Thuốc lá là một thủ phạm
gây tổn thương tim và mạch máu, do thuốc lá làm co thắt các mạch máu dẫn đến
làm hẹp lòng mạch là nguyên nhân gây THA. Thói quen ăn mặn (làm giữ muối và
nước gây tăng thể tích máu, gây áp lực động mạch lớn dẫn đến THA), thói quen
lười vận động cũng là những nguyên nhân gây ra THA.

Không nên uống rượu bia, cà phê và đặc biệt là không hút thuốc lá. Tránh tình
trạng thừa cân, béo phì. Rèn luyện thể lực, thể dục thể thao. Bảo đảm ngủ đủ,
tránh stress. Nếu trong gia đình có bố mẹ hoặc anh chị em ruột bị bệnh THA thì
phải tuân thủ các chế độ trên chặt chẽ hơn, cần phải khám sức khỏe định kỳ hằng
năm và giải quyết các nguy cơ nếu có, đặc biệt khống chế các yếu tố dễ làm huyết
áp tăng cao đột ngột. Đối với những người đã mắc bệnh THA cần điều trị liên tục,
có sự theo dõi sát sao của thầy thuốc.