"Đó là lỗi của tôi!" - Một bài học cho lãnh đạo
Việc xin lỗi trước công chúng là không dễ dàng, đặc biệt là với các lãnh đạo. Họ là
những người anh hùng khi làm đúng mọi việc - và là "những kẻ giơ đầu chịu báng"
trước những thất bại hoặc sai lầm.
Thêm nữa, việc xin lỗi trước công chúng của các lãnh đạo -
dù là trong hoàn cảnh lý tưởng nhất - cũng không tránh khỏi
rủi ro cho tổ chức của họ. Một số chuyên gia đã cảnh báo về
các khả năng giảm quy mô của tổ chức sau khi sự cố xảy ra.
Mary Frances Luce - một chuyên gia về marketing tại Wharton
- chỉ ra rằng: trong khi các lời xin lỗi có thể "điều hòa" được
cơn giận giữ của công chúng, họ cũng có thể củng cố lại
những mối liên hệ tiêu cực giữa danh tiếng và vấn đề trục
trặc. Người đồng nghiệp của cô là Stephen Hoch lại cho rằng
kể từ khi các tổ chức có xu hướng phải ứng phó với một
nhóm các công chúng "không đồng nhất", một lời xin lỗi có
tính chất đại chúng có thể chứa đầy rủi ro, đơn giản bởi vì
không phải ai cũng cần tới một lời xin lỗi.
Trên thực tế, Hoch lưu ý rằng, một số rất lớn công chúng
thậm chí dường như không muốn biết về vấn đề, do đó, khi
mà một tổ chức xin lỗi vi những hành vi không thích đáng hoặc bất hợp pháp, một số người có
thể nói rằng: "Này, tôi không cần biết là anh đã làm cái quái gì".
Còn Chris Nelson, phó chủ tịch của hãng PR toàn cầu Ketchum, cảnh báo rằng những lời xin lỗi
cần được đưa ra và phù hợp, nếu không, "họ sẽ chỉ có thể chắc chắn một điều rằng tổ chức sẽ
phải đối mặt với những phán xét luật pháp vô cùng lớn". Ông nói thêm, "đó [việc kiện tụng] là
một điều đáng xấu hổ bởi vì việc truyền thông đúng cách thường có thể giảm bớt thái độ thù
địch của công chúng trong một tình huống cụ thể". Một số người đồng ý rằng một lời xin lỗi
đúng lúc dường như làm cho một tình huống tệ hại được cải thiện hơn, chứ không làm cho tình
huống đó trầm trọng đi.
Chúng ta có nhiều bằng chứng có tính chất truyền miệng, hơn là các số liệu cụ thể về những gì
mà lời xin lỗi có thể mang lại. Tuy nhiên, các nghiên cứu hàn lâm đã chỉ ra rằng: các lãnh đạo
nghiên về việc đánh giá quá cao cái giá phải trả cho việc xin lỗi, và đánh giá quá thấp các lợi ích

xin lỗi. Đôi khi, cơ quan sẽ được lợi hơn nếu như một người nào đó bước xuống khỏi nấc thang
của tổ chức để thừa nhận lỗi sai và bày tỏ sự hối hận. Nói một cách khác, các lãnh đạo của các
nhóm và tổ chức nên cân nhắc tới việc xin lỗi trước công chúng chỉ với điều kiện là khi một
quyền lợi then chốt đang bị đe dọa, khi và chỉ khi họ là những người duy nhất có thể làm những
việc cần phải làm.
Việc xin lỗi có hiệu quả tốt như thế nào còn phụ thuộc vào bản chất của tình huống. Một lời xin
lỗi đầy đủ bao gồm việc thừa nhận điều sai trái mà mình đã làm, nhận trách nhiệm, bày tỏ sự
hối hận, và lời hứa sẽ không tái phạm. Nhưng đôi khi, một lời xin lỗi ở phần nào đó - chẳng hạn,
nhận trách nhiệm hoặc bày tỏ sự hối hận - còn tốt hơn là không nói gì. Hơn nữa, các lời xin lỗi
thông thường nên theo sát những lỗi đã vi phạm. Đừng để cho sự sai lầm của cá nhân hoặc tổ
chức bị xem như là đang né tránh sự quở trách hoặc bực bội trong lời chuộc lỗi. Có những tình
huống mà sự vội vàng, qua loa chỉ làm cho lời xin lỗi thành vô nghĩa.
Các gạch đầu dòng cho lời xin lỗi
Khi bạn hoặc những người mà bạn lãnh đạo gặp chuyện không hay, không dễ dàng gì khi quyết
định xem liệu có nên xin lỗi một cách công khai hay không. Dưới đây là một số câu hỏi có thể
chỉ dẫn cho bạn cách thức tiếp cận.
- Một lời xin lỗi sẽ có chức năng gì?
Bạn và tổ chức của bạn có đúng không? Nếu đúng, liệu việc đưa ra một lời xin lỗi có thể bảo
toàn được các quyền lợi của bạn?
Bạn và tổ chức của bạn có sai không? Nếu sai, liệu việc đưa ra một lời xin lỗi có giúp bạn thoát
ra khỏi tình trạng khó khăn?
- Một lời xin lỗi sẽ giúp ích cho những ai?
Cá nhân bạn?
Tổ chức của bạn nói chung?
Các cá nhân và tổ chức mà bạn có liên quan?
- Tại sao một lời xin lỗi lại quan trọng tới vậy?
Vì các lý do chiến lược?
Các lãnh đạo có nên lúc
nào cũng mang dáng vẻ
"tự đắc", thậm chí "bất