Cô giáo h ớng dẫn: Đàm Thị Uyên
Nhóm : Lê Văn Duẩn
Lý Thị Thanh
Nguyễn Thị Yến
D ơng Thị Vân
Phạm Thị Chuyên
Lớp: Sử K42A
I. Khái quát chung
Lịch sử Chămpa bao gồm các quốc gia Lâm ấp
quốc, Hoàn V ơng quốc, Chiêm Thành quốc
(Campanagara) và Thuận Thành trấn (Nagarcam)
độc lập đ ợc từ 192 và kết thúc vào năm 1697.
Trớcthếkỉthứ2,vùngđấtcủavơngquốcChămpacổđại
đợcnhắcđếnvớiHồTônTinh(trongtruyềnthuyết)rồi
tên huyện Tợng Lâm (thuộc quận Nhật Nam thời nhà
Hán)khinằmdớisựthốngtrịcủaTrungQuốc.Lãnhthổ
nàyđợcghinhậntừmiềnTrungtrởvàomiềnNam,thay
đổituỳtừngthờikì.
II. quá trình hình thành
và phát triển của v ơng quốc cổ
chămpa
1. Sự hình thành v ơng quốc cổ Chămpa
Trên dải đồng bằng ven biển miền Trung
các nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết của
một nên văn hoá đặc tr ng gọi chung là văn
thờthầnlinh,cáchkinhđôkhoảng20kmvềphíaTây,
trong1lòngchảogiữavùngđồibánsơnđịađólàThánh
địaMỹSơn.
Thờikỳnàydolựclợngquânsựkhámạnhđãtiến
hànhđánhchiếmvàmởrộnglãnhthổtừphạmvi1
huyệnTợngLâmmởrộngvềphíaBắcđếnHoànhSơn,
phíađếnKhánhHoà-NinhThuậnBìnhThuậnII. V ơng triều panđuranga
TừTkVIIIđếngiữaTKIXdớisựcaitrịcủavơngtriều
PANĐURANGA,kinhđôdặttạiVi-Ra-Pu-RatrênđấtPhan
Rang,nhngKau-tha-ra(NhaTrang)vẫnlàmộtnơithờcúngth
ờngxuyênvàquantrọngnhất.Trênđócómộtngôiđềntháplớn
mangtínhchấttiêubiểuđãcóvịtrínổibậtvàđợcgọilàPônagar
1. VơngtriềuPanđurangatrảiqua6đờivua:
Ru-đra-vác-manII(749)
Pri-thi-vin-đra-vac-man(756)
Sa-tya-vac-man(784-801)
In-đra-vac-manI(trớc787-801)
Ha-ri-vac-manI(801-sau817)
Vi-cơ-ran-ta-vac-manIII(829-854)
Tuy nhiên v ơng triều tồn tại không nhiều, chỉ đến Vi-cơ-
ran-ta-vac-man III thì chuyển sang 1 v ơng triều khác
III. V ơng triều Đồng d ơng
VơngtriềuĐồngDơngtồntạitừgiữaTKIXđến
cuốiTKX,đặtkinhđôởlàngĐồngDơng(ThăngBình-
QuảngNam)cáchTràKiệukhoảng15kmvềphíaĐông
Nam.VănbiađãchobiếttêncủakinhđômớilàIn-đra-
hùngmạnhsangxâmchiếmVi-jayabắtsống
vuaChămpađemvềThăngLong.Năm1069,
ChămpaphảinhờngchonhàLý1lãnhthổrộng
lớnởmiềnBắccủavơngquốcnày(châuĐịa
Lý,MaLinh,BồChính)
Năm1036vuaTrầnNhânTônggảcôngchúa
HuyềnTrânchoChếMân.vuaChếMânđãcấp
choĐạiViệt2châuđấtlàchâuLývàchâuÔ.
V. Từ Tk XV đến TK XVII
TừTKXVđếnTKXVIIvuaLêThánhTông
mởcuộctấncôngvàokinhđôPhậtThệlậpđạo
QuảngNam:VùngQuảngNam,QuảngNgãi
BiêngiớiĐạiViệt-ChămpalànúiThạchBi(Tuy
Hoà,PhúYên),ngờiChămluivàoPhanRangtại
đâythờngbịChânLạpcớppháthêmvàođónộibộ
quýtộcChămmâuthuẫnkhiếnchođấtnớcbịchia
làm3vùng: NamBàn
HoaAnh
Chămpa
Năm1611chúaNguyễntiếptụcđánhHoaAnhvà
lậpraphủPhúYên
N¨m1697trongcuécnéichiÕnvíichóaNguyÔn
PhócChu,vuaBµRibÞthÊtb¹i,v¬ngquècCh¨mpa
kÕtthóc.
Tàiliệuthamkhảo
1. www.vi.wikipedia.org/wiki/lịch sử chăm pa