Khúc mắc chuyện thuế tiêu thụ đặc biệt
Sau gần 9 năm được thực thi, bên cạnh những mặt tích cực, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
đã cho thấy một số điểm hạn chế, bất cập về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế, mức thuế
suất chưa thỏa đáng, hình thức văn bản chưa tạo thuận lợi cho quá trình áp dụng luật.
Dự thảo sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đang được Chính phủ lấy ý kiến đã nhận
được rất nhiều phản hồi, đặc biệt từ phía doanh nghiệp. Theo đó, dự thảo vẫn thiếu tiêu chí
trong việc quy định về đối tượng chịu thuế, một số thay đổi về cách tính thuế, mức thuế suất
đang gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp.
Ôtô kêu khó
Theo luật hiện hành, mặt hàng ôtô chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo 3 mức: 50% cho loại
dưới 5 chỗ ngồi ; 30% cho loại từ 6-15 chỗ ngồi và 15% cho loại từ 16-24 chỗ ngồi.
Dự thảo luật sửa đổi lại chia ôtô thành 4 loại. Theo đó, loại dưới 10 chỗ ngồi chịu mức
thuế suất 50-70%, tùy theo dung tích; loại 10-16 chỗ ngồi và loại 16-24 chỗ ngồi giữ nguyên
mức thuế suất lần lượt là 30% và 15%. Ngoài ra, dự thảo cũng quy định riêng cho xe ôtô thiết
kế vừa chở người vừa chở hàng chịu mức thuế suất 15%.
Theo bà Nguyễn Thị Cúc, một chuyên gia về thuế và đã có nhiều năm tham gia công tác
nghiên cứu và soạn thảo các luật thuế, việc phân biệt thêm thuế suất đối với dung tích xi lanh
và năng lượng sử dụng là hợp lý.
Tuy nhiên, điều làm nhiều người băn khoăn là quy định bãi bỏ phân biệt giữa xe 5 chỗ
và xe từ 6-15 chỗ ngồi. "Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, loại xe 4 chỗ vẫn cần phải đánh
thuế cao hơn, nếu làm thế này, người ta sẽ chuyển sang hầu hết sản xuất xe 4 chỗ ngồi nhiều
hơn, vì vậy cần cân nhắc là thay đổi lại cách phân chia hay để nguyên như cũ đối với hai loại
xe này", bà Cúc nói.
Đồng tình với ý kiến này của bà Cúc, đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam
(VAMA) cũng nêu quan điểm, Chính phủ áp dụng một số biện pháp khẩn cấp để giảm nhập
siêu nhưng ngành công nghiệp ôtô Việt Nam vẫn cần những chính sách có tính dài hơi, vì vậy
cần khuyến khích phát triển.
Điều hòa kêu oan
Đối với mặt hàng này, luật thuế hiện hành quy định điều hòa nhiệt độ có công suất dưới
90.000 BTU là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với
điều hòa nhiệt độ là nhằm vào các đối tượng sử dụng điều hòa nhiệt độ trong gia đình, khách

cho biết, trong năm 2008, các doanh nghiệp sản xuất bia đều gặp khó khăn vì các loại nguyên
liệu sản xuất bia, malt đã tăng hơn 300%, hoa houblon tăng hơn 700%, vì vậy, nếu tăng thuế,
nhiều doanh nghiệp sản xuất bia sẽ khốn đốn.
Vì xem bia hơi là một mặt hàng bình dân, đặc biệt phục vụ cho nhu cầu của người lao
động, nên việc tiếp tục xếp bia hơi vào diện đối tượng chịu thuế khiến nhiều doanh nghiệp lo
lắng. Nhiều doanh nghiệp lên tiếng yêu cầu đổi tên bia hơi thành "nước giải khát hương bia"
với thuế suất từ 5% đến 8%.
Tuy nhiên, phương án này hoàn toàn không khả thi vì khi gia nhập WTO, cách thức quy
định tên gọi hàng hóa như vậy sẽ không được chấp nhận.
Cách tính thuế không trừ vỏ bao bì cũng dẫn đến sự không công bằng đối với hai mặt
hàng là bia hộp và bia chai. "Thực tế, chỉ có bia hộp phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt vỏ hộp, dẫn
đến thuế suất 1 lít bia hộp bằng 150% thuế suất 1 lít bia chai, trong khi, bia hộp, bia chai là
cùng 1 mẻ bia, từ một nồi nấu bia chiết ra", ông Vương Đỗ Hải, Tổng giám đốc Liên doanh Nhà
máy Bia Đông Nam Á phân tích.