Nguyên nhân và triệu chứng
bệnh đau đầu

Ðau đầu là gì?
Ðau đầu là một trong những triệu chứng thường gặp nhất trong nhiều bệnh.
Giống như triệu chứng đau ngực hay choáng váng, có nhiều nguyên nhân khác
nhau có thể gây đau đầu.
Ðau đầu là cảm giác đau ở một trong ba khu vực khác nhau : đau ở ngay
phía trên hai mắt, hai tai; đau ở phía sau gáy; đau ở vùng trên của cổ.
Nguyên nhân của đau đầu là gì ?
Người ta chia ra làm hai loại đau đầu. Ðau đầu nguyên phát là đau nhưng
không kèm các triệu chứng quan trọng của một chứng bệnh gì liên quan. Ðau đầu
thứ phát lúc này đau đầu là triệu chứng của một bệnh nào đó, đau do một bệnh cụ
thể gây ra.
Các loại đau đầu thường gặp :
Nguyên phát :
- Ðau đầu do căng thẳng : là loại thường gặp nhất, khoảng 90%
người trưởng thành có loại nhức đầu này, nhất là ở phụ nữ.
- Cơn đau nửa đầu Migraine : thường gặp thứ hai sau đau đầu do
căng thẳng. Khoảng 28 triệu người Mỹ (tức khoảng 12% dân số) đã từng trải
qua những cơn đau đầu như thế này, cả người lớn lẫn trẻ em. Trước tuổi dậy
thì, tỉ lệ nam và nữ bị chứng đau đầu này như nhau, nhưng qua giai đoạn này
thì ưu thế nghiêng về nữ nhiều hơn (ở nam giới là 6%, nữ giới 18%). Chứng
đau nửa đầu này thường không được chẩn đoán, hay chẩn đoán nhầm với đau
đầu do căng thẳng, đau đầu do viêm xoang, thế nên khá nhiều người bị đau đầu
kiểu này không được điều trị thích đáng.
- Ðau đầu từng đợt (đau đầu histamine, đau đầu Horton) : một
chứng đau đầu nguyên phát ít gặp nhất., chiếm khoảng 0.1% dân số. Bệnh
nhân chủ yếu là nam giới (chiếm 85%). Tuổi trung bình bị bệnh 28-30 tuổi,
bất kể bệnh có thể xuất hiện từ khi còn nhỏ.
Thứ phát : có rất nhiều nguyên nhân. Từ nặng như u não, chấn thương sọ

thân nhân của họ cũng ghi nhận được các triệu chứng này và đoán trước được cơn
đau sẽ xảy ra.
Khoảng 20% bệnh nhân lại có những cơn tiền triệu thoáng qua, để khởi đầu
cho cơn đau đầu liền sau đó, đôi khi các triệu chứng này lại xảy ra trong khi bệnh
nhân đang đau đầu. Thường gặp là chói mắt, hoa mắt, đom đóm mắt, có những
khoảng đen che mắt (được gọi là điểm mù). Một số bệnh nhân lớn tuổi có thể
không đau đầu mà chỉ có những triệu chứng như trên. Một triệu chứng khác ít gặp
hơn là cảm giác kiến bò ở tay, cánh tay, hay ở quanh miệng, quanh mũi cùng bên
với bên đau (dị cảm). Ngoài ra có thể bị ù tai, hoa mắt, rối loạn vị giác và khứu
giác.
Chứng đau nửa đầu này có thể gây ra những biến chứng về thần kinh, gây
rối loạn chức năng của nhiều cơ quan tùy theo đau đầu này do vùng nào trong não
gây ra. Ví dụ nguyên nhân gây đau từ vùng thân não (vùng thấp của não, trung khu
điều khiển các hoạt động tự ý như giữ thăng bằng, nhận biết được sự tồn tại của
bản thân) có thể gây các triệu chứng choáng váng, chóng mặt, nhìn đôi. Liệt nửa
người cũng có thể có, và rất giống hậu quả sau một chấn thương sọ não, nhưng liệt
này chỉ là tạm thời, hoặc nếu kéo dài thì chỉ chừng vài ngày.
Thường sau khoảng một ngày, cơn đau đầu sẽ giảm dần, nhẹ hơn, nhưng
vẫn còn triệu chứng sợ ánh sáng và tiếng ồn. Một số bệnh nhân khác kém may
mắn hơn thì có thể bị tái đi tái lại thường xuyên.
Triệu chứng của đau đầu từng lúc (đau đầu histamine, đau đầu
Horton) như thế nào ?
Ðau đầu từng đợt là loại đau đầu kéo dài mỗi đợt chừng vài tuần đến vài
tháng, giữa mỗi đợt là khoảng thời gian trống, bệnh nhân hoàn toàn không có triệu
chứng, kéo dài cũng khoảng vài tháng.
Trong mỗi đợt đau như vậy, cơn đau điển hình thường xảy ra một đến hai
lần mỗi ngày, hoặc có thể hơn. Mỗi cơn kéo dài chừng 30 phút đến khoảng 90
phút. Cơn đau có xu hướng xảy ra vào cùng một thời điểm trong ngày, và thường
làm bệnh nhân thức giấc khi đang ngủ say vào nửa đêm. Ðau rất dữ dội, ở một bên
quanh hố mắt hay thái dương. Một số bệnh nhân mô tả cơn đau giống như bị một

Ðau đầu do căng thẳng không gây rối loạn chức năng hệ thần kinh hay gây
tổn thương não. Nhưng chứng đau nửa đầu thì có thể làm bệnh nhân đột quỵ, tuy
nhiên cũng hiếm gặp, nếu có thì đó là chứng đau nửa đầu có biến chứng.
Ðối với bệnh đau đầu từng cơn, dù cần phải phân biệt với các bệnh lí thực
thể nguy hiểm khác của não, nhưng cũng không chứng minh được bệnh này có thể
làm bệnh nhân đột quỵ.