Mười bước để có được một sự hoàn hảo về môi trường
John Elkington và Tom Burke
Thông qua hoạt động của mình, các công ty hàng đâù trên thế giới đều có liên hệ
chặt chẽ với con người trong xã hội: đó là đội ngũ nhân công, là khách hàng và
những người dưới hình thức này hay hình thức khác chịu ảnh hưởng của các hoạt
động đó. Tuy nhiên, khó khăn mà các công ty này phải đối mặt trong lĩnh vực môi
trường đó là việc nhận biết được tất cả những người có khả năng bị ảnh hưởng.
Thay vì chỉ tập trung chú ý vào khu vực bên trong hàng rào của công ty hay cộng
đồng người sống xung quanh khu vực sản xuất, giờ đây, các công ty nhận ra rằng
hoạt động của mình còn tác động lên cả những người họ chưa từng gặp do khoảng
cách xa về địa lý hoặc trong một số trường hợp, do những con người đó chưa được
sinh ra.
Chủ nghĩa Xanh tập trung chú ý vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp hơn là lĩnh vực
nông nghiệp hay đầu tư . Ðiều này không có nghĩa là những người sản xuất nông
nghiệp và giới đầu tư không gây ảnh hưởng lên môi trường. Chắc chắn là họ có
gây nên những tác động nhất định. Trên thực tế, chúng ta chỉ có được một ngành
công nghiệp bền vững cũng như các loại phát triển bền vững khác khi các nhà đầu
tư chịu bỏ tiền ra nhằm thu lợi nhuận trong dài hạn. Chúng ta còn vô khối công
việc phải làm để có thể mở ra được một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của những nhà
"tài chính xanh", "đầu tư xanh".
Rõ ràng là các công ty nói trên không thể một mình làm thay đổi cách nhìn của các
thành viên tại Sở giao dịch chứng khoán London, phố Wall, Paris hay Tokyo. Các
nhà kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp có thể gây những ảnh hưởng lớn bằng
cách khẳng định rằng những đề án phát triển của họ là chấp nhận được về mặt môi
trường và đảm bảo được một môi trường bền vững trước khi họ có liên quan đến
các nhà đầu tư trong tương lai. Giới đầu tư phụ thuộc nhiều vào các doanh nghiệp
để biết được cần phải có những gì để một dự án kinh doanh được tiến hành và đạt
được thành công.
Nhưng làm thế nào để một công ty có thể đạt được sự hoàn hảo về mặt môi
trường. Chẳng có một hướng đi nào là chắc chắn nhưng mười bước được đề cập
hoàn hảo về mặt môi trường thông qua việc đảm bảo những hoạt động kinh doanh
của mình phù hợp với những tiêu chuẩn chặt chẽ hơn bất cứ nơi nào trên thế giới.
Trong khi đó, chính sách của tập đoàn BP nói rằng: " Một chính sách cơ bản và
liên tục của tập đoàn BP đó là trong chuẩn mực hoạt động của mình, tập đoàn sẽ
nỗ lực để bảo vệ sức khoẻ và sự an toàn của đội ngũ nhân công, của khách hàng và
của những ai có thể bị ảnh hưởng do những hoạt động đó, BP đồng thời cũng cố
gắng giảm thiểu các tác hại đối với môi trường nơi mà các hoạt động của công ty
đang diễn ra". Mỗi công ty trong tập đoàn BP đều có chính sách, mục tiêu, định
hướng riêng phù hợp với hoạt động của mình.
2. Chuẩn bị chương trình hành động
Cho ra đời chính sách bằng văn bản là một bước khởi đầu vô cùng quan trọng.
Nhưng chính sách chỉ có thể được thực hiện nếu nó được cụ thể hoá dưới dạng
những mục tiêu đối với từng cá nhân trong công ty cùng với những chỉ dẫn làm
thế nào để đạt được những mục tiêu đó. Có tám mục tiêu lớn:
1. Ðề ra các tiêu chuẩn, tối thiểu cũng phải thoả mãn những đòi hỏi hợp lý
về sức khoẻ và an toàn, an toàn sản phẩm và những vấn đề liên quan đến
môi trường, bởi những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến đội ngũ nhân công,
khách hàng, bạn hàng và rộng hơn nữa là toàn cộng đồng.
1. Nghiên cứu và khi có thể, phát triển những tiêu chuẩn đó để cho phù hợp
với những tiến bộ của công nghệ, của thực tiễn trong công nghiệp và xu
hướng pháp luật đồng thời tài trợ cho các hoạt động nghiên cứu và phát
triển nằm cải thiện nền tảng cơ bản cho việc xây dựng tiêu chuẩn.
2. Phối hợp với cơ quan chức năng và các cơ sở chuyên môn trong công tác
xây dựng tiêu chuẩn và đề ra phương án thực hiện.
3. Ðảm bảo tất cả các sản phẩm mới, các dự án, các hoạt động đều phải được
tính đến các yếu tố sức khoẻ, an toàn và những tác động đối với môi trường
4. Ðảm bảo rằng tất cả các thành viên trong công ty đều được thông báo về
trách nhiệm của họ về sức khoẻ, an toàn, những vấn đề môi trường cần xử
lý hợp lý đồng thời khuyến khích họ tham gia vào việc chống tai nạn.
4. Phân bổ tương xứng các nguồn lực
Một khi những chính sách về môi trường được biến một cách hiệu quả thành
những hoạt động cụ thể, những trách nhiệm trên phải được phân bổ một nguồn lực
tương xứng. Như kinh nghiệm 3M đã cho thấy, những chi phí dành cho lĩnh vực
này không nhất thiết phải là một nguồn tài chính độc lập của . Tuy nhiên, chìa
khoá của vấn đề là ở chỗ: tiền dành cho việc theo đuổi các mục tiêu môi trường
cũng giống như các hoạt động khác, cần tuân theo những quy tắc tài chính của
công ty. Một số nguồn lợi đặc biệt là những nguồn lợi bắt nguồn từ trong lĩnh vực
quan hệ xã hội hoặc uy tín công ty, thì rất khó tính toán, nhưng các cổ đông phải
cần được biết rằng nguồn tài chính đang được quản lý một cách hợp lý.
5. Ðầu tư vào khoa học công nghệ trong môi trường
Cho dù con người nghĩ về mưa axit hay sự lựa chọn giữa các phương án sản xuất
trong tương lai, chúng ta chỉ có được những quyết định đúng đắn về môi trường
khi có một nền tảng vững chắc nhờ các nghiên cứu khoa học. Ngành công nghiệp
phải đảm bảo rằng những tranh luận về môi trường được thông tin đầy đủ và cần
phải có những cơ sở dữ liệu cần thiết nhằm thoả mãn những nhu cầu về đánh giá
tác động môi trường, về khâu ra quyết định và các hoạt động khác được thoả mãn
trong thời gian hợp lý. Yếu tố cơ bản trong vấn đề này là sự hợp tác giữa Viện Tài
Nguyên Thế Giới và Viện Môi Trường và Phát Triển trên lĩnh vực sản xuất và về
những báo cáo Tài nguyên Thế Giới hàng năm phản ánh xu hướng của môi trường
thế giới
Một khi ngành công nghiệp hoạt động dưa trên những lợi ích về môi trường và
tuân thủ chặt chẽ các quy tắc, chũng ta sẽ có thể phát triển và đưa vào sử dụng
những công nghệ mới, ít ảnh hưởng đến môi trường. Nhiệm vụ hàng đầu của
chúng ta là phải đảm bảo công nghệ phải được thiết kế ngay từ đầu sao cho đạt
được những tiêu chuẩn về độ sạch, tiếng ồn, hiệu suất sử dụng nhiên liệu tránh
việc phải cải tiến khi đã đưa vào sử dụng. Chương trình Chi Phí Cho Bảo Vệ Môi
Trường của 3M đã chỉ ra việc cải tiến sản phẩm, cải tiến dây truyền, thiết kế lại
khai và những hỗ trợ trong quá trình thực hiện. "Làm việc" (với nhiều thử nghiệm
và cố gắng) sẽ đem lại những phương pháp học tập, ứng dụng hiệu quả cùng với
tinh thần trách nhiệm. Ðó chính là biểu hiện của một công ty thành đạt. 7. Theo dõi, kiểm toán và báo cáo
Một khi đã có được một hệ thống quản lý hợp lý, chúng ta sẽ có thể đánh giá các
hoạt động một cách thường xuyên. Công việc này sẽ bao gồm một số hoạt động
riêng biệt. Ðiều kiện về môi trường sẽ cần được theo dõi, hệ thống kiểm soát của
công ty cần được thanh tra về mặt hiệu quả. Nhưng chúng ta cũng cần thanh tra
mức độ trên thực tế của những ảnh hưởng về môi trường trong những tính toán
ban đầu nhằm đảm bảo một nền tảng khoa học vững chắc cho những chính sách
của công ty.
ví dụ tại essochem europe cho thấy rằng những hoạt động thanh tra, xem xét
thường xuyên sẽ giúp cho ban quản lý nắm bắt được tình hình từ đó có những hỗ
trợ kịp thời cho chính sách về môi trường và chương trình hoạt động. Những câu
hỏi của essochem europe bao gồm:
1) Trong việc lên kế hoạch cho các hoạt động bảo vệ môi trường:
Ðã đầy đủ hết các chức năng chưa?
Ai sẽ hợp tác trong các hoạt động đó? Kế hoạch sẽ được thực hiện như
thế nào?
Những vấn đề về ưu tiên sẽ được giải quyết ra sao?
2) Ðối với những quy định pháp luật và công việc xây dựng luật
Những luật hiện hành đã dễ hiểu chưa?
Trách nhiệm được phân chia như thế nào?
Những thông tin có được từ công việc xây dựng luật
Tổ chức có ảnh hưởng gì đối với công tác lập pháp.
3) Ðảm bảo chấp hành:
Chương trình giám sát được chỉ đạo như thế nào?
Các nhà chức trách có cần biên bản không?
8) Có những mục tiêu đặc biệt nào trong lĩnh vực phát triển "công nghệ sạch"
Những bước nào đang được tiến hành nhằm loại trừ việc sử dụng những chất hoá
học không được phép và những nguyên liệu có tính chất độc?
9) Những công việc gì đang được tiến hành để đối phó với những vấn đề đặc biệt
liên quan đến yêu cầu loại bỏ hoàn toàn hoặc giảm tính độc hại của các nhà máy
các dây truyền?
8. Theo dõi tiến triển của chương trình Xanh
Chương trình Xanh đang tiến triển đều đặn. Bất cứ công ty nào có được thông tin
từ 2 năm hay thậm chí chỉ ba tháng trước đây đều phải sửng sốt do thông tin đang
được thu thập và đánh giá một cách vô cùng hiệu quả ở những nơi khác. Những
công ty hàng đầu luôn cập nhật các thông tin về sự phát triển, những thông tin có
thể có những tác động đến chương trình môi trường tại những nước mà họ đang
hoạt động kinh doanh. Những ấn phẩm chính là Báo cáo ENDS, doDịch vụ thông
tin môi trường tại London xuất bản hàng tháng và báo cáo Tình trạng Thế Giới do
Viện Tầm nhìn Thế Giới tại Wasington xuất bản hàng năm.
9. Ðóng góp vào chương trình môi trường
Có rất nhiều dự án và chương trình hoạt động trong lĩnh vực môi trường đang cần
sự giúp đỡ từ ngành công nghiệp về mặt tài chính cũng như nhân lực. Trên thực tế,
hiệu quả đem lại từ những hoạt động đóng góp tự nguyện cho những tổ chức bảo
tồn là rất cao một khi những đóng góp đó được đưa vào các tổ chức hoạt động tốt.
Một số công ty như BP đang giúp đào tạo kỹ thuật quản lý cho nhân viên thuộc
những tổ chức môi trường và các tổ chức phi chính phủ. Cũng như vậy, trên phạm
vi Quốc tế, ngành công nghiệp cũng cần phải hỗ trợ những chương trình cung cấp
chuyên gia cho những nước không thể có đủ tiền để thuê họ. Thậm chí các chuyên
gia trong lĩnh vực công nghiệp cũng cần nhập cuộc.
10. Xây dựng cầu nối giữa các nguồn lợi
Một trong những nhiệm vụ hàng đầu trong lĩnh vực môi trường hiện nay là phải