Cần làm gì khi trẻ em sốt

Theo dõi nhiệt độ cho trẻ.
Sốt là tình trạng tăng nhiệt độ cơ thể. Nhiệt độ cơ thể bình thường là
37oC. Gọi là sốt khi nhiệt độ đo ở hậu môn cao hơn 38oC. Nhiệt độ đo ở các
vị trí khác trên cơ thể thường thấp hơn nhiệt độ ở hậu môn. Vì vậy, nếu nhiệt
độ ở nách đo được từ 37,5oC trở lên là có sốt. Sốt có các mức độ: từ 37,5 –
37,9oC gọi là sốt nhẹ, từ 38-38,5cC là sốt vừa, trên 38,5oC là sốt cao (phân độ
này có thể thay đổi nhưng không đáng kể).
Sốt có nguy hiểm không?
Sốt là phản ứng tự vệ của cơ thể, chống lại các tác nhân gây nhiễm vì làm
cho virus hay vi trùng không có điều kiện sinh sản và chết, nghĩa là góp phần tiêu
diệt nguồn bệnh khiến nhanh hết bệnh. Do đó, sốt là một dấu hiệu chứng tỏ cơ thể
còn khả năng chống lại tác nhân gây bệnh. Trẻ suy dinh dưỡng hay suy giảm miễn
dịch nặng có thể không sốt dù có bệnh. Tuy nhiên, nếu sốt cao quá thì lại có tác
động ngược, có hại cho cơ thể, đặc biệt ở trẻ nhỏ có khả năng điều nhiệt kém.
Nhiệt độ tăng cao có thể làm trẻ co giật, nặng hơn là làm cho các cơ quan trong cơ
thể bị rối loạn hoạt động và có thể dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, không phải tất cả
trẻ em đều bị co giật khi sốt cao mà chỉ xảy ra ở những trẻ có não nhạy cảm với sự
thay đổi nhiệt độ cơ thể. Các trường hợp này thường có tính gia đình, nghĩa là nếu
có người thân đã bị sốt cao co giật thì trẻ cũng dễ bị như thế.
Sốt không phải là bệnh, mà chỉ là một triệu chứng của nhiều loại bệnh khác
nhau. Có 2 nguyên nhân chính gây ra sốt:
- Các bệnh nhiễm: sốt rét, thương hàn, sốt xuất huyết, tay chân miệng…
Phần lớn các trường hợp sốt ở trẻ em là do bệnh nhiễm.
- Các bệnh không phải bệnh nhiễm: bệnh tự miễn, say nắng, thiếu nước, tác
dụng phụ của thuốc, ung thư, rối loạn trung tâm điều nhiệt của cơ thể…
Làm gì khi trẻ bị sốt?
Hạ sốt
- Lau trẻ với nước ấm có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ của trẻ 2oC, mỗi 30
phút kiểm tra lại nhiệt độ cho đến khi nhiệt độ của trẻ = 38oC thì ngưng lau, cho

- Chảy máu: răng, mũi, ói máu, tiêu ra máu.
- Vàng da, vàng mắt.
- Ói nhiều hơn lượng thức ăn uống vào.
- Tiêu lỏng nhiều hơn lượng nước uống vào.
- Tiêu đàm máu.
- Thở nhanh: đếm nhịp thở của trẻ trong 1 phút. Gọi là thở nhanh khi: nhịp
thở > 60 lần/phút ở trẻ < 2 tháng, nhịp thở ≥ 50 lần/phút ở trẻ 2 – 11 tháng.
- Nhịp thở ≥ 40 lần/phút lên ở trẻ 2 tháng - 5 tuổi. Vì nhịp thở có thể tăng
khi trẻ gắng sức (bú, quấy khóc ) nên cần phải đếm nhịp thở khi trẻ nằm im, tốt
nhất khi trẻ ngủ.
- Thở có lõm ngực.
- Tiểu ít hơn bình thường.
- Co giật.
- Khó xoay trở hoặc có tư thế bất thường.
Nếu trẻ có một trong những dấu hiệu trên nên đưa trẻ đến bác sĩ ngay.
- Khai thác các yếu tố lây nhiễm: các chi tiết như trong vòng 1 tháng trước
khi bệnh trẻ có tiếp xúc với người bệnh hoặc súc vật bệnh, có đi qua hoặc sống ở
những vùng có dịch bệnh không?
Một số câu hỏi thường gặp từ thân nhân
Có phải cho uống thuốc hạ sốt đúng cách thì nhiệt độ phải trở lại bình
thường?
Tùy theo đáp ứng của mỗi người mà nhiệt độ cơ thể giảm 1 - 2oC sau khi
uống thuốc hạ sốt. Cho nên nếu nhiệt độ có giảm sau uống thuốc nhưng vẫn cao
hơn bình thường nghĩa là vẫn còn sốt. Ngoài ra, mỗi loại thuốc có tác dụng chỉ
trong một khoảng thời gian nhất định và thuốc hạ sốt cũng thế. Khi thời gian tác
dụng của thuốc đã hết mà bệnh vẫn còn tiến triển thì bệnh nhân sẽ sốt lại. Do đó,
điều trị sốt là phải điều trị
nguyên nhân gây sốt.
Sốt có nguy hiểm hay không là tùy thuộc 4 yếu tố:
- Mức độ sốt.