án tt nghip
-1-
CÁC T VIT TT
AMC Adaptive Modulation and Code
ARQ Automatic Retransmission Request
ATM Network Asynchronous Transfer Mode
BPSK Binary Phase Shift Keying
BS Base Station
CI CRC Indicator
CID Connection Identifier
CPE Customer Premise Equipment
CPS Common Part Sublayer
CRC Cyclic Redundancy Checks
CS Centralized Scheduling
CSMA Carrier Sense Multiple Access
DES Data Encryption Standard
DHCP Dynamic Host Configuration Protocol
DL-MAP Downlink Map
DL-MAP Downlink Map
DSL Digital Subscriber Line
EC Encryption Control
EKS Encryption Key Sequence
FDD Frequency Division Multiplexing
FEC Forward Error Correction
FFT Fast Fourier Transformation
GMH Generic Mac Header
HCS Header Check Sequence
HT Header Type
IEEE Institute of Electrical anh Electronics Engineers
ITU International Telecommunication Union
IV Initialising Vectors
Wi-Fi Wireless Fidelity
WiLANs Wireless Local Area Networks
WiMax Worldwide Interoperability for Microwave Access
WirelessHUMAN Wireless HighSpeed Unlicensed Metropolitan Area Networks
WISPs Wireless Internet Providers
WMAN Wireless Metropolitan Area Network
án tt nghip
-3-
U
***
Ngày nay nhu cu thông tin liên lc ca con ngi ngày càng cao, nht là i
i các thit b không dây tc cao, bng thông rng nh n thoi không dây,
internet không dây mi ngi có th liên lc vi nhau mi lúc, mi ni và quan
trng hn là vic m rng dân trí cho ngi dân các vùng xa xôi ho lánh trên t
c ta, ni mà c s h tng vin thông cha n c. Hin nay ã có rt nhiu h
thng mng không dây ra i nh là WiFi, bluetooth và mt trong só có tháp
ng c nhu cu trên là WiMax. Wimax ch yu cung cp dch v internet không dây
i giá thành r, tc truyn cao kt ni n các thit bu cui trong mt khong
cách truyn ln.
Hin nay, nc ta WiMAX ang c th nghim tnh min núi nh: Lào
Cai,Cao Bng. Mc dù có nhng khó khn bc u, nhng em tin vi su túng
ng ca ng và nhà nc dành cho Wimax thì nó sc phát trin ra toàn quc.
Tuy nhiên, vic trin khai h thng còn gp nhiu khó khn do nhng nh
ng có tính truyn thng ca mng không dây. Vì vy, em ã chn tài “Tìm hiu
WiMAX, nhiu và nh hng ca nhiu trong WiMAX”. Trong tài này, em i
sâu tìm hiu nhng k thut khc phc nhiu ca WiMAX mà các th h trc cha
có c, nh hng ca kênh truyn n cht lng truyn tín hiu. Vi c s lý thuyt
này, em ã mô phng hai lnh vc trên bng ngôn ng Matlab.
án gm có nm chng:
Chng1: Tng quan v k thut u ch OFDM.
song nhng các bng con không nhng không c phép chng ln nhau mà còn
phi dành khong bng tn bo v ( gim thiu phc tp b lc thu) dn n
hiu qu s dng ph tn kém.
Hình 1.1. S trc giao ca các sóng mang
án tt nghip
-6-
1.3. a sóng mang (Multicarrier)
u truyn tín hiu không phi bng mt sóng mang mà bng nhiu sóng mang,
i sóng mang ti mt phn d liu có ích và c tri u trên c bng thông thì khi
chu nh hng xu s ch có mt phn d liu có ích b mt, da trên c s d liu ca
các sóng mang khác có th khôi phc li d liu có ích.
HDo vy, khi dùng nhiu sóng mang có tc bit thp, nhiu d liu gc s
c thu chính xác. hi phc d liu ã mt, ngi ta dùng phng pháp sa li
FEC-Forward Error Correction. máy thu mi sóng mang c tách ra khi dùng các
lc thông thng và gii u ch. Tuy nhiên không có can nhiu gia các sóng
mang (ICI) cn phi có khong bo v khi hiu qu ph kém.
Gii pháp khc phc vic hiu qu ph kém khi có khong bo v (GUARD
PERIOD) là gim khong cách các sóng mang và cho phép ph ca các sóng mang
nh nhau trùng lp nhau. S trùng lp này là c phép nu khong cách gia các
sóng mang c chn chính xác. Khong cách này c chn ng vi trng hp các
sóng mang trc giao vi nhau. ó là phng pháp ghép kênh theo tn s trc giao
(OFDM).
i
b
1
cos(2 )
ft
π
2
cos(2 )
Hình 1.2. S to ra tín hiu OFDM
án tt nghip
-7-
Cho ti nay da trên nhng thành tu ca công ngh mch tích hp, phng
pháp này ã c thc hin mt cách d dàng.
1.4. S trc giao (Orthogonal)
ORTHOGONAL ch ra rng có mt mi quan h toán hc chính xác gia các
n s ca các sóng mang trong h thng OFDM.
V mt toán hc, trc giao có ngha là các sóng mang c ly ra t nhóm trc
chun (Orthonomal basis) {{i(t)/i= 0,1…} có tính cht sau:
Trong toán hc, s hng trc giao có c t vic nghiên cu các vect. Theo
nh ngha, hai vectc gi là trc giao vi nhau khi chúng vuông góc vi nhau(to
nhau mt góc vuông 90) và tích ca 2 vect là bng 0. m chính ây là ý tng
nhân hai hàm s vi nhau, tng hp các tích và nhn c kt qu là 0.
. u này gi là tính trc giao ca dng sóng sin. Nó cho thy rng min là hai
ng sóng sin không có cùng tn s, thì tích phân ca chúng s bng không. Thông tin
này là m mu cht hiu quá trình u ch OFDM.
Hình 1.3. FDM thông thng và OFDM
(1.1)
án tt nghip
-8-
Hình 1.4. Tích ca hai vect trc giao bng 0
u chúng ta nhân và cng(tích phân) hai dng sóng sin có tn s khác
nhau. Ta nhn thy quá trình này ng bng 0.
y hai sóng sin khác tn s thì tích
phân ca chúng s bng không và ngc li. u này gi là tính trc giao ca dng
sóng sin. Hình 1.5 và 1.6
.
Vic gii u ch cht ch c thc hin k tip trong min tn s (digital
domain) bng cách nhân mt sóng mang c to ra trong máy thu n vi mt sóng
1
0
1
N
n
N
A
n
(t)e
j[nt + n(t)]
(1.3)
Trong ó :
n
=
o
+n
Tt nhiên, ây là mt tín hiu liên tc. Nu ta xem các dng sóng ca mi phn
tín hiu trên mt chu k symbol thì các bin s Ac(t) và c(t) và nhn các giá tr c
nh mà các giá tr này ph thuc vào tn s ca sóng mang c thó, nh vy có th
vit li nh sau:
n(t) n
An(t) An
Nu tín hiu c ly mu vi tn s ly mu có giá tr là 1/T ( vi T là chu k
y mu), thì tín hiu hp thành c th hin bi công thc :
S
s
(kT) =
∑
−
=
n
e
n
e
j(n)kT
(1.5)
án tt nghip
-10-
Tip theo ta có th so sánh biu thc này vi dng tng quát ca bin i Fourier
ngc:
g(kT) =
∑
−
=
1
0
1
N
n
N
G(
NT
n
) e
j2nk/N
(1.6)
Trong biu thc (1.5), hàm s A
n
e
IDTF, ngoi tr rng nó tính hiu qu hn nhiu và do vy nó c s dng trong tt
các h thng thc t. truyn tín hiu OFDM tín hiu min thi gian c tính
toán phách lên tn s cn thit. Máy thu thc hin thut toán ngc li vi máy phát.
Khi dch tín hiu RF xung bng c s x lý, sau ó s dng bin i Fourier nhanh
phân tích tín hiu trong min tn s. Sau ó biên và pha ca các ti phc
chn ra và c bin i ngc li thành d liu s.
1.6. u ch ti ph
mi ln ti phc phân phi bit truyn, chúng c ánh x vào biên
và pha ca ti ph nh dùng su ch biu din bi vectng pha và vuông
pha. Hình 1.8 là ví d ca ánh xu ch ti ph. Nó ch ra chòm sao 16-QAM, ánh
4 bit cho mi symbol. Mi kt hp ca d liu tng ng vi 1 vect duy nht c
ch ra nh mt m trên hình v. Mt s ln su ch là có sn, cho phép thay
i s bit c truyn trên mt sóng mang trên mi symbol
1.6.1. Các su ch
D liu sc truyn trong kt ni OFDM bng cách dùng su ch trên
i ti ph. Su ch là s ánh x các d liu vào chòm sao thc(ng pha) và
phc (vuông pha), c bit nh chòm sao IQ(inphase Quadrature). S bit có thc
truyn khi dùng mt symbol tng ng vi log
2
(M) vi M là s các m trong chòm
sao. Mi t d liu c ánh x vào mt v trí IQ duy nht trong chòm sao. Vect phc
Hình1.7. S khi ca thit bu cui OFDM
án tt nghip
-12-
p thành I +Q tng ng vi biên
22
QI + và pha argument (I+ Q) vi =
1−
.
Vic tng sm trong chòm sao không thay i di thông truyn, do vy vic dùng
án tt nghip
-14-
1.8. Bo v chng li ISI
Trong tín hiu OFDM biên và pha ca ti ph phi c duy trì không i
trong chu k symbol bo m tính trc giao cho mi sóng mang. Nu chúng b thay
i có ngha là dng ph ca các ti ph s không có dng sinc úng và nh vy m
không null s không úng, dn n can nhiu gia các sóng mang ICI(inter-Carrier
Interference). biên ca symbol biên và pha thay i ti giá tr mi cn thit cho
symbol d liu tip theo. Trong môi trng multipath ISI gây ra s tri rng nng
ng gia các symbol, dn n s thay i nhanh biên , pha ca ti phm u
symbol. Nó dn n s m rng tr ca kênh vô tuyn.Vic a vào các khong bo
cho phép có thi gian phn tín hiu thay i nhanh này b suy hao. Tr li trng
thái ban u, do vy FFT c ly t trng thái úng ca symbol. u này loi bnh
ng ca ISI. khc phc ISI thì khong bo v phi dài hn s m rng tr ca
kênh vô tuyn.
Hình 1.11. Chc nng ca khong bo v chng li ISI
án tt nghip
-15-
1.9. dch Doppler
Do khong cách gia ni phát và thu có s thay i nên to ra dch Doppler
(vì khong cách gia ni phát và thu thay i theo thi gian). dch Doppler gây ra
thay i tn s ca tín hiu. Khi gim khong cách gia ni phát và thu làm tng tn
, và khi tng khong cách s làm gim tn s.
Vi h thng OFDM, dch Doppler gây ra s thay i v trí sóng mang, có
ngha là sóng mang s dch chuyn xung tn s thp hn khi khong cách gia ni
phát và thu tng và ngc li.
1.10. Kt lun chng
Qua nhng hiu bit v OFDM trên, nó s là c s ta có th tìm hiu sâu
n v chun 802.16 OFDM ca WIMAX. Tó, có th rút ra các kt lun nh sau:
- khc phc hin tng không bng phng ca áp tuyn kênh cn dùng
các thit b theo chun 802.11g s cung cp tc 54Mbps.
ng 2.1. So sánh gia WiLANs và WiMAX
án tt nghip
-17-
Technology Primary use Data rates
WiMAX 802.16 External 75 – 250 Mbps
WiLAN 802.11g Internal Up to 54Mbps
WiLAN 802.11b Internal Up to 11Mbps
ng trên cho ta thy WiMax có tc truyn d liu ln hn so vi WiLANs.
Chính u này ã làm cho WiMax tr nên u m hn so vi mng không dây khác.
Hình 2.1. S hot ng ca mng WiMax.
án tt nghip
-18-
2.3. Khái nim v IEEE 802.16[8]
tiêu chun, WiMax là mt b tiêu chun da trên h tiêu chun 802.16 ca
IEEE nhng hp hn và tp trung vào mt s cu hình nht nh. Hin có 2 chun ca
WiMax là 802.16-2004, 802.16-2005.
- Chun 802.16-2004 (trc ó là 802.16 REVd) c IEEE a ra tháng 7 nm
2004. Tiêu chun này s dng phng thc u ch OFDM và có th cung cp các
ch v cnh, nomadic (ngi s dng có th di chuyn nhng cnh trong lúc kt
i) theo tm nhìn thng (LOS) và không theo tm nhìn thng (NLOS).
- Chun 802.16-2005 (hay 802.16e) c thông qua IEEE tháng 12/2005. Tiêu
chun này s dng phng thc u ch SOFDMA (Scalable Orthogonal Frequency
Division Multiplexing), cho phép thc hin các chc nng chuyn vùng(handover) và
chuyn mng(roaming) nên có th cung cp ng thi dch v cnh, nomadic, mang
xách c (ngi s dng có th di chuyn vi tc i b), di ng hn ch và di
ng.
IEEE 802.16 s dng ghép kênh phân chia theo tn s trc giao OFDM nh là
phng pháp truyn cho kt ni NLOS. WiMax có bng thông không phi là mt hng
mà thay i t 1.25MHz n 28MHz. Trong chun IEEE 802.16-2004, mt khác
UL c bt u vi ô preamble (cho bit gii hn s sóng mang ca symbol) tìm
i thông tin v kênh truyn và cho phép máy thu tìm li áp ng kênh. Ô FCH và DL
MAP cha thông tin v ni dung khung (v trí và kiu u ch ca mi burst) và c
u ch - BPSK. (hình 2.4)
2.5. Chun 802.16-2004 OFDMA
2.5.1. Gii thiu chung
OFDMA m rng chc nng ca OFDM bng cách thêm vào c m a truy
p trong min tn s. u này có ngha là bng thông c chia thành các khe cho
ngi s dng trong min thi gian và min tn s.
Hình 2.3 Subchannelization vi 4 kênh s dng
án tt nghip
-21-
m khác vi chun FDMA là các sóng mang OFDMA cho các user khác nhau
là rt gn vi nhau và cho phép các sóng mang vt lý có th thay i t symbol này n
symbol khác.
Nh vy tht là khó khn thit k mt máy thu vi khong cách sóng mang
(subcarrier) thay i; các nhà sn xut thì nghiên cu thc hin các s kt ni ca
ng thông h thng và kích thc FFT a ra khong cách sóng mang cnh.
Bng di ây a ra s thit lp hp lý cho các bng thông h thng và kích c
FFT khác nhau.
Hình 2.4. Cu trúc khung 802.16 OFDM
Hình 2.5. S so sánh OFDM và OFDMA
án tt nghip
-22-
ng 2.2. Tham s vt lý ca OFDMA
2.5.2. Tng quát v khung (Frame)
Hình v di ây gii thiu mt cách khái quát v khung OFDMA.
2.5.3. Các phn trong khung (Frame Parts)
UL và DL c tách ra bi các khe h: transmit transition gap(TTG) sau khung
con DL và receive transition gap(RTG) sau khung con UL.
, s subchannel ) s thay i theo kích thc
FFT.
- S nhóm subchannel b gim i 3( s 0 ,2, và 4) cho size FFT 128 và 512.
- Ni dung FCH c thu ngn li i vi size FFT 128.
- H s ly mu 86/75,144/125, 316/275 và 57/50 ã thay bi 28/25.
2.7. Lp MAC và lp PHY trong WIMAX
2.7.1. Gii thiu chung
SC SCa OFDM OFDMA
Frequency 10-66GHz 2-11GHz 2-11GHz 2-11GHz
Modulation
QPSK,
16QAM,
64QAM
BPSK,
QPSK,
16QAM,
64QAM,
256QAM
QPSK,
16QAM,
64QAM
QPSK,
16QAM,
64QAM
No of
subcarriers
N/A
N/A 256 2048
Duplexing TDD,FDD TDD,FDD TDD,FDD TDD,FDD
Channel