BÀI 20 TẠO GIỐNG
BẰNG CÔNG NGHỆ GEN
1. Khái niệm công nghệ gen
Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào hoặc sinh
vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.
Kĩ thuật ADN tái tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang
tế bào khác đóng vai trò trung tâm của công nghệ gen.
I. Công nghệ gen
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân2
2. Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen
a. Tạo ADN tái tổ hợp
ADN tái tổ hợp là một phân tử ADN nhỏ được lắp ráp từ các đoạn
ADN lấy từ các tế bào khác nhau.
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân3
E.Restrictaza
ADN tái tổ hợp
TB Vi khuẩn
Gắn đoạn bị cắt vào plasmit nhờ enzim nối Ligaza
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân4
Để tạo ADN tái tổ
hợp cần những
nguyên liệu nào?
-
Gen cần chuyển
-
Thể truyền: là một phân tử ADN nhỏ có khả năng nhân đôi
độc lập với hệ gen của tế bào và có thể gắn vào hệ gen của tế
bào (plasmit, virut, NST nhân tạo…).
-
Enzim giới hạn.
-

Dùng kĩ thuật nhất định để nhận biết gen đánh dấu,
giúp xác định tế bào nhận ADN tái tổ hợp.
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân9
II. Ứng dụng công nghệ gen trong tạo giống biến
đổi gen
Bạn đã nghe
có dê sản
xuất tơ nhên
chưa?
Vậy chuột
biết “hót”
thì thế nào?
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân10
Vậy làm thế nào để
làm biến đổi gen của
sinh vật?
1. Khái niệm sinh vật biến đổi gen
Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà hệ
gen của nó đã được con người làm biến
đổi cho phù hợp với lợi ích của mình
II. Ứng dụng công nghệ gen trong tạo giống biến
đổi gen
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân11
Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen.
Làm biến đổi một gen đã có sẵn trong hệ gen.
Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ
gen.
Các cách làm biến đổi gen sinh vật
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân12
2. Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen

Chuột nhắt chuyển gen chứa gen
hoocmon sinh trưởng của chuột cống
(chuột to bên trái nặng 44g so với
chuột cùng lứa bên phải nặng 26g).
Dê biến đổi gen có chứa gen quy
đinh protein tơ nhện. Người ta kéo
tơ nhện từ sữa này để sản xuất áo
chống đạn.
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân17
"Con bò vô tính đầu tiên trên thế giới được đặt tên là
Rosita ISA. Nó có thể tạo ra loại sữa chứa protein có trong
sữa người“.
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân18
b. Tạo giống cây trồng biến đổi gen
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân19
Cây bông được chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn giúp kháng
sâu hại (bên phải) và cây gen đối chứng (bên trái).
Thí Nghiệm Lúa Quốc Tế
(IRRI) ở Philippines
Công ty công nghệ sinh học
Syngenta
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân20
Giống lúa “ gạo vàng” có khả năng tổng hợp β- caroten (tiền
chất tạo ra vittamin A) trong hạt gạo.
Các nhà khoa học thuộc Viện
nghiên cứu hệ gen thực vật quốc
gia Ấn Độ vừa nuôi cấy thành
công một chủng khoai tây biến đổi
gen.
Hàm lượng protein và amino axit

- Bằng công nghệ gen hiện nay đã tạo được chủng
E.coli sản xuất somatostatin.
2/14/14Đinh Thị Cẩm Vân25