TRIET HOC, SO 10
(221),
THANG 10-2009
CAI CACH MOf CUTA VA SIT SANG TAO CUA
KINH Ti HOC MAexfr
(Tiep theo ky
trtfdc)
iRINHANPHtJ^*^
Trong
phdn thd hai cda bdi
viei,
tdc gid ludn gidi mgt
sdvdn
di chu
ye'u
lien quan den hien
dgi hod kinh te'hgc d Trung
Quo'c,
nhU
"Mdc
hoc
Id
the'',
"Tdy hoc la dung",
"Quo'c
hoc la
goc",
Dac biet, tdc gid dd phdn tich nhdm
Idm
ro nin tdng doi mdi cua hien
dg.i

"qud'c te hoa"
Jcinh
te hge Trung Quo'e, lam
the'nao
de thue day "viec Trung
Qy^d'c
boa"
kinh te hge phfldng Tay. Dfldi sfl gdi md
cua mgt
so'va'n
de neu tren, trfldc
mit
gidi
ly luan
Iflu
hanh mgt so' dap an, nhfl
"Trung Qud'c
hoa
kinh te'hgc phfldng Tay",
"kinh te hge Trung Quoc ta't ye'u phai
phfldng Tay hoa
hoae
qud'c te hoa", "kinh
te hge can tie'p can vdi qud'c te", "kinh te
hge phfldng Tay la kinh te hge hien dai",
"kinh te
ohinh
tri hge khong phai la hoc
thuat", "phfldng hfldng cai each la kinh te
hge maexit hi kinh te hoc phfldng Tay thay

dd'i vdi xu the phat trien kinh te hoc
(*) Giao
sU,
Vien
tnfcing
Vien Nghien
cvtu
chu
nghia
Mac,
Vien Khoa hpc Xa hoi Trung Quoc
(1) Xem them Trinh An
Phii:
"The ky XXI -
Xay
dUng
lgi kinh te
hge
Trung
Quo'c".
Bdo
Khoa hoc
Xd
hgi,
ngay
7
thang
4 nSm
1994.
54

trong nflde la can efl, tdng hdp ddi
mdi"(2).
Dfldi day, chung toi se lam ro
mdt so nhan xet ve phfldng cham hge
thuat cd ban va nguyen tic ddi mdi tong
the nay.
3.1 Ve "Mdc hoc Id
the"
"Mac hge" la tfl dung de ehi he thd'ng
tri thfle chu nghia Mac trong va ngoai
nflde.
Trong ngdn tfl trie't bgc Trung Qud'c
cd dai, "the" cd ham nghia "can ban, ngi
tai"(3).
Nha'n manh viec hien dai boa
kinh te hge Trung Qud'c bit huge phai
kien tri "Mac hoc ll the" ehinh la mud'n
kien tri quan diem coi kinh te hge maexit
la can ban va ehu dao eua kinh te hge
Trung Quo'c hien dai. Dieu nay mud'n ndi,
sii hien dai hoa kinh te bgc Trung Qud'c
ve mat phfldng hfldng nghien cflu, huge
phai ludn kien tri khdng dflde dao ddng
sfl ehi dao cua quan diem duy vat lieh
sif,
di theo con dfldng ly luan eua C.Mae de
tie'n ve phia trfldc; ve ngi dung, nha't thie't
khdng dflde thay ddi viec la'y cac pham
trfl ed ban, nguyen ly khoa hge trong he
thd'ng tri thfle kinh te bgc maexit lam ehu

EJiidng
vu
phai
trU6c
day da hoach dinh,
tiic
khuon trong
pham vi khi gi6i va khoa hpc tu nhien, ma bao
ham mot phan npi dung "chinh nghe phUdng Tay",
ciing
tiic
chii
tnidng
trong cac linh vUc
triJdng
hpc,
to thue, vo bi, phap
luftt,
thong thUdng thUc thi mo
thiic phUdng Tay. Tuy nhien, 'Trung hpc la the"
cua ong la lay dao diic luan ly 'Tam
cUdng
ngii
thiidng"
ciia Nho giao lam
nguyen,tic
cSn
ban
khong the doi ddi ciia viec dUng
nUdc,

viec ddi mdi ly
lu^n
se
khd tie'p tuc thiic hien dflde, hien dai boa
kinh te hge se xa rdi quy dao khoa hge
boa.
Cin
phai nhan thfle
diy
dii
ring,
hien dai boa kinh tg' hge Trung Qud'c
khdng phai la mgt khai niem phat
triSn
khdng gian thdi gian ddn gian, ma la qua
trinh khoa bgc boa khdng ngflng trong sfl
phat trien khdng gian thdi gian. Chi ed
"Mae hge
la
the" mdi ed the dam bao sfl
hien dai boa kinh te bgc Trung Qud'c ludn
tien theo quy dao cua khoa hge. Nhan
manh "Mac hge
la
the" eung doi hdi phai
sifa
ddi lai mgt
so^
nhan
thfle

tU,
cho
ring
cac nflde Au My cd
sflc san xua't tien tie'n thi kinh te hge cua
hg cung nha't dinh la tien tie'n.
Xet tren y nghia theo dudi kinh te hge
khoa hge boa, cd the ndi,
cang
kien tri
"Mae hge la the" thi lai
cang
ed the thuc
day kinh te' hge hien dai boa. Ngflde lai,
cang rdi xa "Mae hge la the" thi cang sa
vao kinh te hge phfldng Tay hien dai,
kinh te hge Trung Qud'c cang khd
thfle
hien hien dai hoa khoa hge, tham ehi cd
the khien kinh te hge Trung Quo'e rdi
vao
tinh eanh "manh da't hoc thuat bi thfle
dan" va "ten linh hau" cho kinh te hge
eiia giai ca'p tfl san dfldng dai.
3.2 Ve "Tdy hoc
Id
dung"
Tam gae lai khoa
hge
tfl nhien, "Tay

thi
ein
hge hdi va ldi dung "Tay bgc".
Dfla tren ham nghia chung cua "the
dung" theo trie't hge cd dai Trung Qud'c,
"The la can ban, ngi
tai.
Dung la bieu
hien va san pham cua The"(4). La'y tfl
tfldng nhat quan "the" va "dung" dd de
xem xet "Mac hoc" va "Tay hge" thi ed the
tha'y, cai "the" ciia ca hai tdn tai sfl khac
biet can ban ve tfl tfldng gifla quan diem
duy. vat
lieh
sxi va quan diem duy tam
lich sxi; tfldng flng, "dung" gifla hai cai
(4) Xem them
TQ
Hdi cuo'n
tii
ngQ thUdng, ThUdng
Hai
ivt
thu xua't ban xa, tr.200.
56
cAi
cAcH
M6
CITA

"Mac bgc la the" thi
chic
ehan khdng the hge hdi, ldi dung dflde
"Tay hge", se rdi vao sfl phan tach sai
lim
sieu hinh bgc, cd lap "Mae hge", "Tay
hge".
Nhfl vay, xet ve mat phfldng phap,
edn khdng
bing
Trfldng Chi Ddng(5) eua
thdi can dai.
Ddng thdi vdi viee chflng ta kien tri sfl
nha't tri gifla "Mac hge" "the dung", cflng
phai dfla ra "Tay hge la dung". Trong rat
nhieu trfldng phai kinh te bgc phfldng
Tay, cd phai thfla nhan vai trd thfle day
sfl phat trien sflc san xua't eua che do
phan edng xa hgi, ed che canh tranh thi
trfldng, cd phai thfla nhan viee khdng
tranh khdi nguy ed tha't nghiep, khiing
khoang cua xa hgi tfl ban
chii
nghia, cd
phai sang tao phfldng phap phan tieh
td'ng Ifldng, dieu tiet khd'ng che
va
dfl bao
dd'i vdi sfl van hanh kinh te vi md, cd phai
lam ro mgt so' quy luat phat trien san

nha't "Tay bgc la dung" vdi mgt khuynh
hfldng dang thinh banh - khuynh hfldng
eho
ring,
kinh te hge maexit khdng cd gia
tri flng dung, khi giai quyet van de kinh
te thfle te eua thi trfldng ehi cd the dflng
"Tay hge". Tfl cai each tdi nay, kinh te bgc
maexit
trong linh vflc flng dung tien trien
cham, bdi mdt so' ngfldi phu traeh khoa
hge eua kinh te hge flng dung chi sao
chep kinh te bgc flng dung phfldng Tay de
"dd'i mdi". Hien dang tdn tai mdt thfl "sflc
y hge thuat", tfl dd nay sinh quan diem
sai
lim
cho
ring
chi kinh te hge phfldng
(5)
TrUdng Chi Dong (1837-1909), ngUdi tpc Han,
la
nhan vat dai bieu cho phai DUdng vu trieu
Thanh,
de xU6ng "Trung hpc la the, Tay hpc la
dung",
la ngUdi tong ke't va khai quat nhiing cUdng
linh
cd ban cua phai DUdng vu va phai Cai

nen thfle sfl coi trgng kinh te hge flng
dung phfldng Tay, nd
life
tie'p thu nhflng
ye'u
to'
hflu ich eiia "Tay hoc", tang nhanh
tdc do dai phat trien, dai phdn vinh cua
kinh te hge flng dung chu nghia Mae. Cai
"Tay hge la dung" a'y (Mao Traeh Ddng
ggi la "Dfldng vi Trung dung") la de phuc
vu ea viec lam phong phfl
va
phat trien
bgc thuat chu nghia Mac
lin
viec Trung
Qud'c hoa nd, ddng thdi eung la ddi hdi
ben trong eiia sfl hien dai boa kinh te hge
maexit d Trung Qud'c.
3.3.
Ve "Quoc hoc
Id
gdc"
Tam gae lai khoa hoc tfl nhien, "qud'c
bgc"
ehi he thd'ng tri thfle khoa hge xa hgi
eua Trung Qud'c ed can dai, d day ehu yeu
ehi tfl tfldng kinh te ed can dai. "Qud'c hge
la gd'e" nghia la trong qua trinh hien dai

anh khue xa khdng chi nhan to' kinh te
ton tai phd bie'n d cac
nflde
trong dieu
kien lich
sii
gid'ng nhau, ma cdn phan anh
nhflng nhan to' van hoa
va
tinh hinh dac
thfl eua rieng Trung Qud'c. Nhflng nhan
td' mang tinh dac thu nay thuge ve "gd'e
ri"
cua Trung Quo'e tfl xfla tdi nay, hay
mfldn
each
ndi ciia sinh
vat
hoc, thuge ve
"gen" eiia hinh thai kinh te Trung Qud'c.
Chi can Trung Qud'c vdi tfl
each
mdt qud'c
gia dan tgc edn tdn tai, thi nhflng "gen"
nay se
vin
tdn tai. Trong tie'n trinh hien
dai boa kinh te' hge Trung Quo'e,
cin
ludn

Trung Qud'c cd can dai, ed ra't nhieu tfl
tfldng khoa hge hflu ieh vdi eon ngfldi
dfldng dai. Nhflng tfl tfldng dd that sau
sle.
Vi du, trong cac saeh
sif,
chung ta cd
the dgc tha'y "lao
tie
phu" (lao ddng thi
•giau cd)(8), "tiet dung nhi ai nhan, sii dan
di thdi" (tiet kiem ehi tieu, thfldng yeu
mgi ngfldi, sai khien dan hdp thdi)(9), "tri
qud'c ehi dao, ta't tien phu dan" (dao tri
qude
diu
tien la phai
iam
cho dan giau
ed)(10), "kiem tiet
tic
xfldng, dam dat
tie
vong" (tiet kiem thi td't dep, xa hoa hoang
phi thi lun bai)(ll)v.v Nhflng tfl tfldng
kinh te nay coi lao dgng sang tao ra eua
cai,
dan giau rdi mdi lam cho nflde manh,
ehu trfldng bao ve sflc lao ddng, quy trgng
thdi gian lao ddng, fla thieh tiet kiem,

chi,
nhim
mat tdn sflng phfldng Tay mdi
khi ndi tdi hien dai boa kinh te. Lich sii
da eho thay, trong lich sfl cd can dai
Trung Qud'c da xuat hien nhieu tfl tfldng
kinh te sau sac, nhfl trong thdi ky "Bach
gia tranh minh" thdi Xuan Thu Chie'n
Qud'c, xua't hien nhflng tac pham ban
luan ed he thd'ng ve quan ly kinh te, nhfl
tac pham "Quan Tfl" (tfldng truyen do
nhflng bgc gia tdn sung Quan Trgng viet
ra),
ngi dung ban de'n tfl tfldng trie't hge
kinh te, quan he gifla kinh te va chinh
tri,
quan he gifla eua cai va lao ddng, lam
ro cac pham trfl kinh te rdng ldn nhfl
phan phd'i, tieu dung, tang trfldng,
thfldng mai, tai ehinh cho de'n thi trfldng,
tien te, gia ea, v.v Hoae, xua't hien mdt
loat cac nha tfl tfldng ldn nhfl Mae Dieh
dem "ldi" quy ke't ve sfl giau cd vat eha't,
thdi a'y da de xfldng tfl
thfldng
"giao tfldng
ldi"
gid'ng vdi tfl tfldng ciia Smith thdi can
dai (ddi ben cung cd ldi,Tdi ngfldichinh la
ldi minh); Pham Lai cd le la ngfldi

(12) Xem them Ho Ki Song: Trung Quo'c kinh
tetU
tudng gian bien. Nxb Khoa hpc xa hoi Trung Quoc,
1981,
tr.27 • 31.
59
TRINH AN PHU
sanh vdi tfl tfldng Xenophone cua Hy Lap
ed dai phfldng Tay ve sU cd'ng hie'n cho
nhan loai. Xet nhflng tfl tfldng kinh te ed
y nghia tie'n bg thdi can dai, Che do diin
mdu thiin triiu va Tu chinh tdn bien eiia
Hdng Pham Toan chu trfldng ehinh saeh
kinh te phan anh ndng nghiep xa hdi
chii nghia khdng tfldng va edng thfldng
nghiep tfl ban chu nghia. Khang Hflu Vi
tuy ve mat chinh tri la mdt nha cai Ifldng
ehu nghia theo phai bao hoang, nhflng
Dgi ddng thU eua dng lai dflng ngdn ngfl
va
tri tue "qud'c bgc"- de bieu dat tfl tfldng
kinh te va md thfle kinh te kieu xa hgi
ehu nghia, dd la mgt tae pham chfla
diy
sflc tfldng tfldng nha't ve ehii nghia xa hgi
khdng tfldng mang phong each Trung
Quo'e. Ong dang dflde xep vao danh saeh
cac nha tfl tfldng xa hdi ehu nghia khdng
tfldng vi dai tren the gidi,
va

vd "cdn
cU theo tinh hinh trong nudc"
Ba he tho'ng tri thfle "Mac hoc", "Tay
hge"
va "Qud'c hge" deu thuge pham tru tfl
lieu tfl tfldng va ngudn go'c ly luan. Mud'n
thiie
sii
thuc day hien dai hoa kinh te hoc
Trung Qud'c, edn huge phai ke't hdp
thfle
tiln kinh te mdi trong va ngoai nflde
dfldng thdi de "hge hdi the' gidi" va "can cfl
vao tinh hinh trong nflde".
Ve "hge hdi the gidi": 'Tinh hinh the
gidi"
ed ham nghia phong phu, tfl gdc do
kinh te hge nd ehi trang thai chuyen bie'n
va phat trien cua Hch sii, hien tai va
tfldng lai eua kinh te toan bg the gidi va
ciia tflng nflde. Kinh te hoe Trung Qud'c
trong tie'n trinh hien dai hoa
cin
nam
vflng nhflng bai hge quan trgng. Vi nhfl
dfldi sfl thuc day ciia nhflng nflde phat
trien, nhfl My, Anh, ehu nghia tti
do
mdi
tren the gidi vdi chu trfldng thi trfldng tti

dfldi sfl chii dao eiia cae nflde tfl ban ehu
nghia phat trien thi
lai
giau manh len,
hoae ngflde lai
cang
trd nen ngheo khon.
Ma'y nam gan day, cae nflde My Latinb
ndi len khuynh hfldng "xa hgi chu nghla",
dieu nay cho tha'y vai trd chii dao ciia chu
nghia tfl do mdi dang giam dan trong giai
60
CAI CACH Md
CUA VA
SUSANG
TAO CUA KINH TE HOC MACXIT
doan
toan
elu boa. Toan
ciu
hoa kinh te
cud'i eung hfldng vao giai doan xa hgi chu
nghia la ehu dao. Trfldc nhflng bai bgc ve
"tinh hinh the gidi" ndi tren, kinh te hoc
hien dai Trung Qud'c
cin
phai phan tieh
va danh gia mgt each khoa bgc nhflng
kinh nghiem td't xa'u trong sfl phat trien
kinh te ciia My eung nhfl eua the gidi,

cua ddng dao
quin
ehung nhan dan la nd
life
thfle hien sfl ke't hdp hieu qua gifla
che do cdng hflu xa hdi ehu nghia vdi
kinh te thi trfldng. Kinh te hge Trung
Qud'c phai tdng ke't kinh nghiem thanh
cong ve phfldng dien nay.
Cin
phai nhan
tha'y mgt each
diy
du
ring,
d cac thanh
phd' eua Trung Qud'c da xua't hien mgt
loat md hinh eae doanh nghiep qud'c hflu
cfle ldn hoae
cae
tap doan doanh nghiep; d
ndng thdn Trung
Qude
da xua't hien cac
dien hinh ve ehe do eong hflu xa hgi ehii
nghia, thfle hien
sii
giau ed chung trong
bd'i canh kinh te thi trfldng. Tfl nhflng
kinh nghiem thfle tiin nay, ed the phat

trong qua trinh phan tieh thfldng xuyen
thi eung khdng the ed sfl phan tieh sau
sac va tdng hdp toan dien. Do vay,
ein
"tdng hdp ddi mdi" trong kinh te bgc
Trung Qud'c tren cd sd ket hdp vdi thfle
tien dfldng dai trong va ngoai
nflde,
tie'n
hanh qua trinh phan tich va tdng hdp
nhflng tfl lieu kinh te do ba be thd'ng tri
thfle ldn "Mac hge", "Tay
hge",
"Qud'c bgc"
cung ca'p. "To'ng hdp dd'i mdi" mud'n ndi
de'n viee
xif
ly ehinh xae md'i quan he qua
lai
gifla ba he thd'ng tri
thfle
ldn tren, cho
den md'i quan he gifla sfl phan tieh tdng
hdp va thfle tien kiem nghiem ve ehung.
"Td'ng hdp dd'i mdi" nay trong qua
trinh hien dai boa kinh te bgc Trung
Qud'c eung chinh la qua trinh phat buy
tinh nang ddng ehu quan eiia cac nha
kinh te hge theo dud'i ehan ly dfldi sfl ehi
dao eua quan niem duy vat lieh

sic
Trung Qud'c.
Cin
phai chuyen tfl
phfldng thfle tfl tai tien nhap va md
phdng mdt each gian ddn kinh te hge
nflde ngoai sang phfldng thfle
tii'thfle
hien ddi mdi ly luan. Dieu
nay
ed nghia la
ein
thfle hien hai sfl vfldt bd: vfla trong y
nghia eu the vfldt bd kinh te bgc kinh
dien ehu nghia Mae - Lenin, vfla tren y
nghia md thfle khoa hge vfldt bd kinh te
bgc phfldng Tay dfldng dai;
cin
the hien
hai loai thfle tiin: vfla the hien thfle tiin
kinh te thi trfldng phfldng Tay va phfldng
Ddng, vfla the hien thfle tiln xa hdi chu
nghia mang mau
sic
Trung Qud'c;
cin
the
hien hai loai ddi mdi: vfla phai cd sfl phat
trie'n thfldng tha'y
eiia

bgc so sanh cho den ly luan kinh te
"trung tam - ngoai vi" cua cae nflde dang
phat trien; tieh cfle due rut cac phfldng
phap kha dung cua nhieu khoa hge, nhfl
trie't bgc dfldng dai, dao dflc bgc, my hge,
tam ly hge, luat hge, chinh tri bgc, he
thd'ng bgc, tfl trfldng
hge,
sinh vat hge, so'
bgc,
v.v.(13).
4.
Nam nen tang doi mdi cua hien
dai hoa kinh te hoc
Trong 30 nam cua thdi ky mdi, kinh te
chinh tri bgc hien dai Trung Qude ve td'ng
the la'y ehu nghia Mae
va
tfl tfldng kinh
te Trung Qud'c hoa lam chii dao,
la'y
kinh
te thi trfldng trong va ngoai nflde lam
ngudn thfle tiln da dat dflde thanh qua
trgng dai trong lieh sii phat trie'n hge
thuyet kinh te nhan loai; ddng thdi, cd
nhflng ddng gdp to ldn dd'i vdi
sii
phat
trie'n kinh te va cai

hge.
Nhdt bdo Quang minh, ngay 20
thang 1 nam 2004.
62
cAi cAcH
M6
CUA VA SUSANG TAO CUA KINH TE HOC MACXIT
dgng sd'ng sang
tao
ra gia tri san
phim
dflde san xua't de trao ddi tren thi trfldng
eho de'n
sii Iflu
thdng phuc vu cho trao ddi
cae hinh thai gia
tr;
san pham khdng
sang tao ra gia tri, chflng tdi cho
ring
tfl
nhflng san pham vat cha't va san pham
tinh
thin
trfle tie'p san xua't de trao dd'i
tren thi trfldng cho de'n lao ddng phue vu
triic tie'p eho san xuat va tai san xua't
hang boa sflc lao ddng, bao gdm lao dgng
quan ly va lao dgng khoa bgc - ky thuat
•

cin
phai dflng loai
ly luan tfldng flng nao de giao due can bd?
Dfla
vao
thfle tiln nhan loai
va
dinh
hfldng va'n de cung nhfl sfl
din dit
tfl
tfldng ciia
chii
nghia Mae, tdi eho
ring
nha't thie't phai dung mdt gia thuye't
va
ly
luan "eon ngfldi kinh te" mdi de giao due
can bd, xay dflng nen tang gia thuyet va
ly luan ed ban cho kinh te thi trfldng xa
hdi chu nghia. Phfldng phap luan cua nd
la chii nghia chinh the, ehu nghia duy vat
va ehu nghia hien thfle, cu the bao ham
ba menh de cd ban: 1/ Con ngfldi trong
hoat ddng kinh te cd hai khuynh hfldng
hoae tinh chat ldi minh va ldi
ngUdi;
2!
Con ngfldi trong boat ddng kinh te cd hai

diem va dieu kien nhat dinh, nhflng khi
gia dinh nhu elu hoae nhu elu vd ban lai
khdng he la'y tien de d mdt thdi diem hay
dieu kien nhat dinh. Dem hai sfl vat hay
khai niem vdi nhflng tien de khdng thd'ng
nhat hoae khdng dd'i xflng ghep vao vdi
nhau va gia dinb rang gifla chflng ed mdt
cap mau thuan duy nhat, thi rd rang la
da gian ddn va tuyet dd'i boa chung, thieu
di tinh Idgic va tinh bien chflng
hoan
ehinh. Xet tfl gdc do ldi dung tai nguyen,
trong mdt dieu kien nhat dinh hay d thdi
diem nao dd, tai nguyen la hflu
ban.
63
TRINH AN PHU
nhflng lai
la
vo han, bdi vi toan bd vu tru
bao gdm trong do ca tai nguyen la vd han,
sfl phat trien cua khoa hge - ky thuat
cflng la vd ban. Xet iii gdc do nhu elu due
vgng, nhu elu trong dieu kien nha't dinh
hay thdi diem nao dd la hflu ban; hdn the,
nhu eau thiie te trong kinh te hang hoa
van
de chi nhu elu cd nang
Itic
chi tra

do kinh te hge, ehi sfl phan phdi tai
nguyen kinh te va trang thai san xua't.
Dd'i vdi mdt doanh nghiep hay xa hgi,
hieu qua eao nha't ed nghia la tai nguyen
d vao trang thai phan phd'i td'i flu nha't, tfl
dd khie'n cho nhu eau trong mgt pham vi
eu the ed
dflde
sti thoa man ldn nha't, hay
phfle ldi cd dflde sfl tang tie'n ldn nha't
hoae eua cai gia tang nhieu nha't. Hieu
qua kinh te Hen quan tdi cac linh vflc san
xua't, phan pho'i, trao dd'i va tieu dung,
ddng thdi Hen quan tdi sflc manh kinh te
va cac phfldng dien cua quan he kinh te.
Nd bao gdm hieu qua kinh te vi md va
hiiu qua kinh te vi md. Cdng
bing
kinh
te va hieu qua kinh te thuc day
lan
nhau
va sinh ra bie'n dgng cung chieu, tflc la
cang cdng bang, cang cd hieu qua; cang
khong cdng
bing,
cang khdng ed hieu
qua. Dieu nay tfldng ddng vdi tinh thong
nha't hflu ed gifla eong
bing

traeh nhiem hdp ly eua dai dien uy thac,
doanh nghiep nha nflde phai ganh vac
them nghia vu xa hgi can hach toan ben
ngoai, quan ly, chinh saeh, dgng thai cua
ehinh phu khdng
mIc
nhflng sai
lim
ldn,
nhflng ngfldi kinh doanh dflde
Ifla
chgn
deu ed to' cha't td't, v.v
Chi
cd day du
nhflng dieu kien, tien de tren, thi sfl ket
hdp ehe do edng hflu xa hgi chii nghia va
kinh te' ke hoach hay kinh te thi trfldng
mdi ed the hoc lg dflde hieu qua eao. Cdn
hien tfldng hieu qua tha'p nao dd do
nhflng tien de, dieu kien ddi so'ng trfldc
day hay
sii
thfle hien ehe do edng hflu xa
hdi ehii nghia bi khiem khuye't, thi
vin
khdng du de chflng minh
ring
kinh te
cong hflu dfldi dieu kien kinh te ke hoach

nghiin cdu ly ludn vd chinh sdch the hien
quan diim phdt trien khoa
hge
do'i vdi
nhitng vdn di kinh ti'hiin thUc trgng dgi,
Viee hien dai boa kinh te hge Trung Qud'c
ddi hdi phai ke't hdp chat che vdi ly luan
chii nghia Mac dflde Trung Qud'c boa va
he thd'ng ly
luEin
kinh te xa hdi chii nghia
mang dac sle Trung Qud'c. Cac nha kinh
te hge: Vu To Nghieu, Hang Khai Nguyen,
Dfldng Thanh Minh, Ve Hflng Hoa, Ky
Bao Thanh, Trfldng Vu, v.v. da cdng bd'
nhieu bai viet, phat huy dung dan nhflng
thanh qua ly luan mdi nhat eiia ehu
nghia Mac Trung
Qude
boa.
Gin
day,
nha kinh te bgc nd'i tie'ng Lflu Qude
Quang dfla tren tinh
thin
Dai hdi XVII
eua Dang da vie't bai lam ro y nghia cua
viec "Phat huy vai trd dinh hfldng eiia ke
hoach nha nflde trong dieu tiet vi mo";
ehi

kinh te thi trfldng
xa bgi ehu nghia, eho
ring
the ehe kinh
te thi trfldng xa hgi chu nghia hoan thien
cd the dam bao eho phat trien khoa hge;
khang dinb
ein
phai dflng quan diem
phat trie'n khoa bgc de
din dit
kinh te
thi trfldng xa hdi ehu nghia phat trien
lanh manh.
Hai la, chu trgng
sit
phdt trien tinh
vUdt bd eua nguyen ly kinh ti' hoc. Viee
hien dai boa kinh te hge Trung Qud'c ddi
hdi phai tang efldng sfl dd'i mdi bgc thuat
ve phfldng phap, gia thie't, nguyen ly eiia
kinh te hge maexit. Kinh te bgc maexit
hien dai tflng nha'n manh tdi tinh hien
thfle,
tinh khoa bgc
va
tinh bien chflng
ciia gia thie't ly luan va phfldng phap
nghien cflu, vi the ngay cang cd y nghia
ly luan

luan giai phep bien chflng kinh te
cin
dflde van dung tfl giae trong tfl duy la sfl
phan anh trong
diu
de hinh thfle dac thu
cua phep bien chflng khach quan trong
Hnh vflc kinh te. Vdi tfl each eong eu
phan tich kinh te, nd bao gdm cac pham
trfl,
nguyen ly kinh te hge maexit va ye'u
td' ctia phep bien chflng hinh thanh trong
qua trinh phan tieh theo quan niem duy
vat lich
sif.
So sanh vdi phfldng phap
phan tich kinh te hge phfldng Tay, md
thfle phan tieh kinh te theo quan diem
duy vat lieh sii ed dac trflng va flu the
khoa bgc ro ret.
Ba la, chu trgng nhitng bieu dgt vd
phdn tich todn
hge
ddi vdi cdc ly ludn
kinh ti' chinh tri hge. Viee hien dai boa
kinh te hge Trung Qud'c ddi hdi phai ke
thfla truyen thd'ng hge thuat tot dep, dae
biet coi trgng toan hge eua bg Tu bdn,
ddng thdi hge hdi tren tinh than khoa hge
phfldng phap chgn lge toan hge eiia kinh

tie
phfldng phap luan, nha't la
phfldng phap bien chflng duy vat,
ein
tranh chu nghia hinh
thfle
va
sii
lam
dung phan tich toan hge; ket hdp phan
tich toan hge vdi gia
thii't
tien de
va
cd sd
ly
luan
kinh te' ehinh tri hoc chii nghia
Mae hien dai, la'y dd lam can efl de thiic
hien sfl ke't hdp hflu cd gifla phan tich
toan hge hien dai va kinh te chinh tri hge
hien dai.
'
Bdn la, chu trgng sit dung kinh ti'
chinh tri hge hien dgi ddn ddt sU doi mdi
kinh ti'hgc. Viec hien dai hoa kinh te'hgc
Trung Qud'c ddi hdi phai the hien ea trong
kinh te hge ly thuye't
lan
trong kinh te

ngay
cang manh nhflng thanh
qua eua sfl giao thoa khoa hoc nay; chu
trfldng van dung phfldng phap va ly luan
kinh te ehinh tri hge hien dai tren cd sd
tiep thu cd phe phan kinh te hoc flng
66
CAI CACH
M6
CUA
VA
SUSANG
TAO
CUA
KINH TE HOC MACXIT
dung phfldng Tay hien dai, thfle hien sfl
sang tao va flng dung hge thuat ed hieu
qua thfle sfl. Trfldc
mit,
kinh te hge van
hoa, kinh te hge phat trien ben vflng,
kinh te hge lao dgng, kinh te hge tai san,
thfldng mai hge, tai chinh, tien te, v.v. da
dat dflde mdt sd' thanh qua nhd viee dflng
quan diem kinh te ehinh tri hge hien dai
tien tie'n tie'n hanh ddi mdi ly luan, nhfl
nganh ke toan hge da cd nhflng tie'n bd
nha't dinh.
Nam la, chu trgng viec trao ddi vd hge
hoi vdi kinh ti' hge mdexit tren thi' gidi.

Grether eiia Phap, v.v. de nghien cflu va
bgc hdi. Sfl giao lflu va bgc hdi hge thuat
hai ehieu nay la xu the va tien de quan
trgng cho sfl hien dai boa kinh te hge
Trung Qud'c.•
Ngudi dich: TRAN THUY NGOC
(Khoa Triet hoc, TrUdng Dgi hoc
Khoa hge Xd hgi vd Nhdn vdn,
Dgi hge Quoc gia Hd Ngi)
(14) Trong Tuyen ngon
chung
cua Dien ddn ldn
thQ nhd't ngay 3 thang 4
nfim
2006 da chi ro; "Kinh
te hpc tan co dien da trd thanh phUdng phap
nghien ciiu kinh te hpc chii
lUu
ciia nhieu nUdc,
chinh
saeh
kinh te hpc ma no chii trUdng da khien
nhan dan the gidi phai tra mot cai gia kinh te ldn,
dong thdi
trc(
thanh chUdng ngai cho viec giai
quye't cac van de kinh te - xa hoi. Kinh te hpc
maexit
da cung cap mot nen tang ly luan tot nha't
de phan tich cac van de kinh te the' gidi dUdng dai

n6 lUc
mcl
rong anh
hUcing
kinh te hpc
maexit
hien dai trong
hoat dong hpc thuat, thao luan chinh saeh chung va
cac linh vUe khac". Xem; Hdi phdi kinh te'hgc (Tap
chi ra theo quy) so' 14 nam 2006.
67