QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
LỜI CẢM ƠN
Thời gian học tập và nghiên cứu tại Vụ Thị Trường Trong Nước – Bộ Công Thương
đã giúp em có thêm nhiều kiến thức và kinh nghiệm trong học tập và nghiên cứu.
Cùng với sự quan tâm, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ nhiệt tình
của các bạn, em đã hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp: “Quản Lý Nhà Nước đối với
thị trường thuốc lá giai đoạn trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ
Công Thương”.
Em xin gửi lời cảm ơn tới các anh, chị phòng quản lý phân phối,Bác Hoàng
Thọ Xuân vụ trưởng vụ Thị trường trong nước , đã giúp em tìm hiểu về thị trường
thuốc lá tại Việt Nam . Em xin cảm ơn TS Đỗ Thị Hải Hà đã hướng dẫn em cách
thực hiện đề tài và các thầy cô trong Khoa Khoa Học Quản Lý đã tận tình dạy dỗ và
truyền đạt kiến thức cho em trong bốn năm học vừa qua.
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt
TTTL Thị trường thuốc lá.
QLNN Quản lý nhà nước
TTTĐB Thuế tiêu thụ đặc biệt
BCT Ngân sách nhà nước
NNSN Bộ công thương
NN Nhà nước
XK Xuất khẩu
NL Nguyên liệu
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ SỬ DỤNG
Thứ tự Tên sơ đồ,bảng biểu,đồ thị Trang
Bảng 2.1 Tỷ lệ số người hút thuốc lá tại các nước đang phát triển và 15
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
các nước phát trển năm 1990

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QLNN ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG THUỐC
LÁ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TRƯỚC NĂM 2010 VÀ ĐINH HƯỚNG
MỤC TIÊU ĐẾN NĂM 2020 15
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH, KIẾN NGHỊ 48
KẾT LUẬN 1
KẾT LUẬN
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Tiếng việt
1.TS.Mai Văn Bưu-TS Phan Kim Chiến-Giáo trình Quản lý nhà nước , nxb Khoa
học-kỹ thuật (1999)
2.P.Gs-TS Đoàn Thị Thu Hà-TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền-Chính sách kinh tế-xã
hội- nhà xuất bản khoa hoc-kỹ thuật năm (1999)
3.P.Gs-TS Nguyễn Duy Bột-TS Trần hoà-ThS lê Văn Diện Thương mại quốc tế-Lý
thuyết và Chính sách-nhà xuất bản thống kê (1988)
4. TS Đoàn Thị Thu Hà - TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền - Giáo trình Khoa học quản
lý tập I, nxb Khoa học và kỹ thuật (2007)
5.

TS Đoàn Thị Thu Hà - TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền - Giáo trình Khoa học quản
lý tập II, nxb Khoa học và kỹ thuật(2007)
6.GS-TS Đỗ Hoàng Toàn – TS Đỗ Thị Hải Hà –Tâm lý học quản trị kinh doanh,
nxb Khoa học và kỹ thuật.(2009)
7.Khoa kinh tế phát triển -Bộ môn Kinh tế Công cộng –GT Kinh tế công cộng –nxb
Thống kê (2005)
8.T.S Nguyễn Văn Ngọc - Bài giảng nguyên lý kinh tế vi mô –nxb Đại học Kinh tế
quốc dân (2007)
9.www.wikipedia.org.Đinh nghĩa các thuật ngữ về thuốc lá.

quyết công ăn việc làm cho hàng chục nghìn lao động.
Trước những yêu cầu về sự cần thiết của quản lý nhà nước trong lĩnh vực sản xuất
và kinh doanh mặt hàng thuốc lá ở nước ta trong những năm gần đây và trong tương
lai.Tôi đã chú tâm nghiên cứu và thực hiện đề tài này.Qua đó Tôi ứng dụng những
kiến thức về quản lý kinh tế ở nhà trường được thực tế hơn
QLNN đối với thị trường thuốc lá hiện nay đang có nhiều luồng tranh luận trái
chiều và việc hình thành một khung chính sách định hướng cho tương lai là việc
làm của các nhà quản lý.Đề tài tôi nghiên cứu dưới đây dựa trên nền tảng cơ bản là
nghiên cứu QLNN lĩnh vực này trước những năm 2010 và giai đoạn sau năm
2010.Trong đó nhấn mạnh các chính sách mà BCT đã ,và sẽ ban hành,qua đó phân
tích đánh giá các chính sách trên và đưa ra những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả
thực hiện.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Hệ thống hóa một cách khoa học những lý luận cơ bản về quản lý nhà nước và các
phương thức ứng dụng nó vào quản lý các ngành kinh tế ở Việt Nam
Đưa ra các chính sách phát triển mà Bộ công thuơng đã đề ra trong những năm
trước 2010 và các năm tiếp theo hướng đến mục tiêu năm 2020.
Đánh giá thực trạng hoạt động của thị trường thuốc lá,các con số thống kê về tình
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
hình hoạt động sản xuất kinh doanh từ đó đưa ra những phân tích nhằm có những
giải pháp thích hợp.
Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả của
vai trò quản lý nhà nước
3. Đối tượng nghiên cứu:
Về đối tượng nghiên cứu:Thị trường thuốc là và các chính sách điều hành của Bộ
công thương.
Về phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu lý luận cơ bản về phương thức Quản lý nhà
nước về các ngành kinh tế. Từ đó tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động sản
xuất kinh danh thuốc lá tại Việt Nam trong 2 giai đoạn trước 2010 và từ 2010 đến

nước về kinh tế do bản chất của nhà nước, do yêu cầu của nhiệm vụ chính trị - kinh
tế- xã hội và tình hình của từng giai đoạn lịch sữ nhất định.
Theo đó những chức năng cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế việt nam hiện
nay
-Chức năng tạo lập môi trường và điều kiện cho hoạt động kinh doanh.
-Chức năng định hướng và hướng dẫn phát triển kinh tế
-Chức năng tổ chức
-Chức năng điều tiết
-Chức năng kiểm tra.
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 1
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
1.1.3.Tính tất yếu khách quan của QLNN
Đối với nền kinh tế thị trường,bên cạnh những mặt tích cực,còng tồn tại nhiều tiêu
cực.Trong toàn bộ nền kinh tế thì cần mộy chủ thể đứng ra tổ chức,điều hành ,phân
phối.Điều đó dẫn tới một tất yếu khách quan là sự ra đời của QLNN để khắc phục
nhực những khuyết tật đó.
1.1.4.Các công cụ quản lý kinh tế vĩ mô
Khái Niệm :
Hệ thống công cụ quản lý kinh tế vĩ mô là một chỉnh thể hữu cơ các quan điểm,
chiến lược , chính sách,giải pháp,phương tiện của nhà nước, được sử dụng trong
quá trình thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô đã đề ra.
Hệ thống công cụ quản lý vĩ mô được tiếp cận theo cả nghĩa rộng,bao gồm cả quan
điểm,chiến lược,pháp luật chính sách đến các phương tiện,các công cụ cụ thể của
quản lý;đồng thời theo cả nghĩa hẹp,bao gồm các công cụ cụ thể của các chính sách
đó.
Việc sữ dụng hệ thống công cụ quản lý kinh tế vĩ mô một cách hữu hiệu phụ thuộc
vào:
Thứ nhất : Sự hoàn thiện (bao gồm cả sự đồng bộ,đầy đủ và hiện đại ) của hệ thống
công cụ quản lý kinh tế vĩ mô.
Thứ hai : Năng lực sử dụng,lựa chọn đúng công cụ cần thiết,thích hợp nhất.

châu Âu cho in lời cảnh báo về sức khỏe bằng phông chữ lớn ở mặt trước và mặt
sau mỗi bao thuốc để báo động về tác hại của việc hút thuốc, đồng thời cấm mọi
quảng cáo để bán thuốc lá
1.2.1.2.Sản xuất các loại thuốc lá
Thuốc lá thương mại và thuốc lá sợi hiếm khi có chứa sợi thuốc tinh khiết. Các nhà
sản xuất thường thêm phụ gia để giữ hương vị được lâu, tăng chất lượng màu sợi,
để giữ chất lượng sợi và thậm chí để thay đổi hoàn toàn chất lượng cảm nhận của
khói thuốc. Trong khi nhiều công ty thuốc lá thực hành điều này, tại Canada các
mác thuốc chứa 100% là thuốc Virginia tự nhiên - không có phụ gia. Một số loại
thuốc lá (được gọi là kretek, thuốc lá bạc hà, hay chỉ đơn giản là bạc hà) có vị bạc
hà trộn lẫn với thuốc. Nó được thêm vào để tăng cảm giác sảng khoái của người hút
khi làm tê miệng và phổi cũng như tạo cảm giác dễ chịu. Các loại thuốc lá bạc hà rẻ
tiền được chế tạo đơn giản bằng cách trộn tinh dầu bạc hà vào sợi thuốc.
Ngoài các phụ gia, thuốc lá sợi, đặc biệt là các loại chất lượng thấp, thường bị xử lý
nhiều. Trong quá trình xử lý lá thuốc đầu tiên, lá được bỏ gân và được cắt thành lớp
mỏng. Vì lá thuốc ở quá trình này khá khô nên nó tạo ra nhiều vụn thuốc. Các nhà
máy sản xuất đã phát triển các phương pháp thu hồi số vụn thuốc này và lại biến
chúng thành nguyên liệu sử dụng được (được gọi là "lá thuốc tái chế").
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 4
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
Các đường gân lá bị bỏ ra, vốn không thích hợp để sử dụng khi giữ nguyên trạng,
trước kia bị loại bỏ hay ép mỏng thành các phiến lớn vì chúng chứa nhiều nitơ. Tuy
nhiên, các quá trình xử lý mới đã được phát triển để ép chúng và chế biến trộn lẫn
vào sợi thuốc. Tất cả các quá trình ấy cho phép nhà sản xuất thuốc lá có được số
lượng thuốc lớn nhất với lượng nguyên liệu thô thấp nhất.
Ứng dụng nhiều nhất của điếu thuốc là để dẫn khói của thuốc lá. Ứng dụng nhiều
thứ hai là để dẫn khói của cần sa. Ống quấn là loại phổ biến nhất của điếu cần sa.
Người hút cần sa sẽ thường vặn xoắn hai đầu của điếu cần sa để tránh cho những lá
cần sa bị cắt vụn khỏi rơi ra ngoài. Tuy nhiên những người hút thuốc lá mà tự quấn
điếu thuốc cho mình, thường không hay vặn xoắn hai đầu của điếu thuốc; thuốc lá

kinh, mạch máu và nội ti ế t gây ra những bệnh tim mạch, giảm trí nhớ và các bệnh
ung thư.
Riêng tại Việt Nam, mỗi năm có 40.000 người tử vong do những nguyên nhân liên
quan đến thuốc lá, gấp 3 lần số người chết do tai nạn giao thông. Một điều tra cho
thấy trên 50% nam giới hút thuốc lá và 60% trẻ em Việt Nam độ tuổi 13-15 đã tiếp
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 6
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
xúc với khói thuốc tại nhà. Tại Hà Nội, gần một nửa dân số phải hút thuốc thụ động,
nhiều nhất là phụ nữ và trẻ em
[2]
. Ung thư phổi là dạng ung thư cao nhất ở nam giới
và thứ tư ở nữ giới.
Việc hút thuốc ở các phòng chờ nhà ga, bến xe đã bị Bộ Giao thông vận tải cấm từ
năm 2005, tuy nhiên việc áp dụng chưa triệt để trên thực tế. Hiện nay, tổ chức
Healthbidge Canada đang tài trợ cho một số thành phố tại Việt Nam mở rộng khu
vực công cộng không khói thuốc và tăng tính hiệu quả của chính sách cấm hút
thuốc nơi công cộng.
Ngày 31 tháng 5 hàng năm được xem là ngày "Thế giới không thuốc lá".
1.2.1.5.Tác hại môi trường
Khoảng 4,5 tỷ tàn thuốc là sau khi hút vứt lại trong các công viên ở Mỹ, trên đường
đi và các khu vực công cộng hàng năm, hầu hết các đầu lọc thuốc lá không thể tái
sinh được, thực tế 95% đầu lọc được làm bằng nhựa CELLULO-ACETAT và mất
nhiều năm mới phân hủy được.
Có khoảng 165 hóa chất trong thuốc lá mà chim hay các loài thú nhỏ cho là thức ăn
của chúng.
1.2.1.6.Sử dụng thuốc lá
Khoảng 5.5 nghìn tỷ điếu thuốc lá được sản xuất hàng năm trên thế giới trong
ngành công nghiệp thuốc lá, được tiêu thụ bởi trên 1,1 tỷ người
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 7
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.

Thứ 3
Thuốc lá là ngành đóng vào GDP và Là nguồn thu NSNN có tỷ trọng cao,giải
quyết lao động lớn và là ngành nghề chủ yếu của các hộ gia đình.Vì vậy cần tiến
hành quản lý để có các chiến lược phát triển phu hợp để thực hiện các mục tiêu cụ
thể trong tương lai.
Thứ 4
Trong khái niệm về thuốc lá là một hàng hoá phức tạp, đẻ sản xuất thuốc lá cần có
rất nhiều nguyên phụ liệu khác nhau, máy móc , trang thiết bị và hơn nữa là tiêu
chuẩn sinh học trên mỗi điếu thuốc.Vì vậy cần thiết phải có một quy định chung
trong sản xuất và kinh doanh thuốc lá.
Thứ 5.
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 9
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
Thuốc lá là một ngành có khả năng sinh lời cao,có rất nhiều doanh nghiệp hoạt
động trong ngành này .Bên cạnh đó còn có các xu hướng hợp tác quốc tế và các
giao lưu thưong mại .Sự QLNN là cần thiết cho một sự phát triển bền vững và phù
hợp với luật pháp quốc tế.
1.2.3.Quan điểm Bộ Công Thương về thị trường thuốc lá.
1. Nhà nước không khuyến khích tiêu dùng sản phẩm thuốc lá, thực hiện các
biện pháp kiểm soát chặt chẽ quy định hạn mức sản lượng sản xuất, nhập khẩu,
chính sách thuế để hạn chế tiêu thụ thuốc lá, tuyên truyền vận động giảm nhu cầu sử
dụng thuốc lá;
2. Thực hiện đổi mới cơ chế quản lý ngành thuốc lá phù hợp cam kết WTO,
từng bước thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC);
3. Nhà nước độc quyền trong lĩnh vực cung cấp sản phẩm thuốc lá, bao gồm
sản xuất và nhập khẩu. Chỉ các doanh nghiệp nhà nước đã được cấp phép và các
doanh nghiệp liên doanh giữa doanh nghiệp đã được cấp phép với nước ngoài, trong
đó Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối mới được sản xuất sản phẩm thuốc lá. Thực
hiện cơ chế quản lý thương mại nhà nước trong nhập khẩu sản phẩm thuốc lá;
4. Sản phẩm thuốc lá là mặt hàng hạn chế kinh doanh. Nhà nước thực hiện

các điều kiện để được cấp giấy phép sản xuất; phù hợp với Chiến lược tổng thể
ngành thuốc lá; Nhà nước chiếm phần vốn chi phối; phải được Thủ tướng Chính
phủ chấp thuận;
11. Máy móc thiết bị, nguyên liệu, giấy cuốn điếu thuốc lá là hàng hóa thuộc
diện quản lý chuyên ngành, kiểm soát chặt chẽ trong sản xuất, nhập khẩu và sử
dụng;
12. Đầu tư vùng trồng thuốc lá nhằm phát huy tiềm năng về đất đai, lao động,
đáp ứng nhu cầu thị trường. Đặc biệt quan tâm phát triển trồng thuốc lá ở miền núi,
vùng sâu, vùng xa, góp phần xóa đói giảm nghèo;
13. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao
trình độ khoa học, công nghệ của ngành thuốc lá ngang tầm với trình độ các nước
trong khu vực;
14. Tiếp tục tổ chức, sắp xếp lại các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm thuốc lá
theo hướng có quy mô lớn, thành lập Tập đoàn Thuốc lá Việt Nam theo hướng sản
xuất kinh doanh đa ngành, đa sở hữu; hiện đại hóa thiết bị, công nghệ đáp ứng yêu
cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu độc hại, bảo vệ môi trường; có hiệu
quả kinh tế và khả năng cạnh tranh cao; Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam giữ vai trò
nòng cốt trong việc thực hiện này.
1.2.4.Các công cụ QLNN đối với thị trường thuốc lá.
1.2.4.1.Thuế tiêu thụ đặc biệt:
Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế gián thu đánh vào một số hàng hóa đặc biệt do
các doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ tại. Thuế này do các cơ sở trực tiếp sản xuất
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 12
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
ra hàng hoá đó nộp nhưng người tiêu dùng là người chịu thuế vì thuế được cộng vào
giá bán.
Thuốc lá được đưa vào mặt hàng phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt vì bản thân nó là hàng
hoá đặc biệt.Thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ đựơc đánh vào mỗi đầu thuốc lá sản xuất thêm so
với quy định thêm nhằm hạn chế sản xuất và đảm bảo sức khoẻ của cộng đồng.
1.2.4.2.Thuế môi trường do ảnh hưởng khói thuốc lá

ạ
n ch
ế
s
ả
n xu
ấ
t t
ứ
c là làm cho ngành s
ả
n xu
ấ
t đó s
ả
n xu
ấ
t theo m
ộ
t s
ố

l
ượ
ng nh
ấ
t đ
ị
nh nh
ằ

n xu
ấ
t.
-H
ạ
n ch
ế
nh
ậ
p nguyên li
ệ
u đ
ầ
u vào cho quá trình s
ả
n xu
ấ
t t
ừ
bên ngoài.
1.2.4.4.Pháp luật
Pháp luật là hệ thống các quy phạm có tính bắt buộc (quy tắc hành vi hay quy tắc
xử sự ) và được thực hiện lâu dài,nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội do nhà nước
ban hành thể hiện ý chí của nhà nước và được nhà nước đảm bảo thực hiện bănngf
các biện pháp tổ chức,giáo dục,thuyết phục,và bưàng bộ máy của nhà nước.
Chức năng chủ yếu của pháp luật là chức năng điều chỉnh,chức năng bảo vệ và chức
năng tác động vào ý thức con người(chức năng giáo dục của pháp luật).Các cơ quan nhà
nước,các tổ chức kinh tế,tổ chức xã hội,đơn vị vũ trang và mọi công dân đều phải tuân
thủ pháp luật.Việc thực hiện pháp luật được tiến hành qua các hình thức như tuân thủ
pháp luật,thi hành pháp luật,thực thi pháp luật và áp dụng pháp luật.

3. Nguyên liệu thuốc lá là hàng hóa kinh doanh có điều kiện. Sản phẩm thuốc lá là
hàng hóa hạn chế kinh doanh. Đầu tư sản xuất sản phẩm thuốc lá thuộc lĩnh vực đầu
tư có điều kiện. Sản xuất sản phẩm thuốc lá là ngành nghề kinh doanh phải có giấy
phép.
4. Máy móc, thiết bị chuyên ngành thuốc lá, nguyên liệu, giấy cuốn điếu, sản phẩm
thuốc lá là hàng hoá thuộc diện quản lý chuyên ngành của Bộ Công nghiệp.
2.1.4 Đầu tư trồng cây thuốc lá và sử dụng giống thuốc lá
1. Việc đầu tư phát triển vùng trồng cây thuốc lá ở từng địa phương phải phù hợp
với Quy hoạch sử dụng đất ở từng địa phương và thực hiện theo Quy hoạch phát
triển vùng nguyên liệu thuốc lá được phê duyệt.
2. Việc sử dụng giống cây thuốc lá phải thực hiện theo các quy định của pháp luật
về quản lý giống.
Về chế biến nguyên liệu thuốc lá
2.1.5. Phân cấp nguyên liệu thuốc lá
1. Người trồng thuốc lá, doanh nghiệp trồng, chế biến, kinh doanh nguyên liệu
thuốc lá phải tiến hành phân cấp nguyên liệu thuốc lá theo quy định của pháp luật.
2. Bộ Công nghiệp chủ trì, phối hợp với các Bộ có liên quan ban hành tiêu chuẩn
phân cấp nguyên liệu thuốc lá.
2.1.6. Kinh doanh nguyên liệu thuốc lá
1. Tổ chức, cá nhân chỉ được kinh doanh nguyên liệu thuốc lá khi có giấy chứng
nhận đủ các điều kiện kinh doanh nguyên liệu thuốc lá do cơ quan nhà nước có
thẩm quyền cấp và thực hiện đúng các điều kiện đó trong suốt quá trình hoạt động.
2. Các điều kiện để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh nguyên liệu
thuốc lá, bao gồm:
Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp Page 16
QLNN đối với thị trường thuốc lá trước năm 2010 và định hướng năm 2020 tại Bộ Công Thương.
a) Có đăng ký kinh doanh mặt hàng nguyên liệu thuốc lá;
b) Có cơ sở kinh doanh đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật, trang thiết bị, vệ sinh môi
trường, phòng chống cháy, nổ; có quy trình kinh doanh phù hợp với ngành, nghề
mua, bán nguyên liệu thuốc lá; địa điểm đặt cơ sở kinh doanh phải phù hợp với Quy