Kỹ thuật nhân giống lan
căn bản và nâng cao

Cách này chỉ áp dụng được cho loại đa thân như Cattleya… nhưng rất chậm.
Còn với loại đơn thân như Hồ điệp… thì không làm được.
Bạn có một cây Hồ điệp hoa đẹp hoặc loại hoa thơm, muốn có cây thứ 2, thứ
3, … ?
Bạn có một người bạn có giống Hoàng thảo bạn rất thích, nhưng khó tìm mua,
hoặc nó đắt, mà bạn chỉ có thể xin được một đoạn thân giả
hành của cây đó
thôi ?

Có cách để tự nhân giống tại vườn nhà mình: Kích thích, tạo cây Ky (cây con
mọc từ mắt ngồng hoa, hoặc từ mắt thân cây mẹ).
Và còn một cách nữa cho Hồ điệp: Kích thích, ép cây mẹ đẻ cây con từ…
nách.
Các bạn chơi Lan lâu năm thường dùng thủ pháp này để nhân giống lan tại
vườn nhà. Tôi cũng đã áp dụng phương pháp này, kết quả rất khả quan, xin
chia xẻ chút kinh nghiệm này cùng các bạn yêu Lan.
1 – Phương pháp cho Hồ điệp sinh cây ky trên các mắt của ngồng hoa:
- Hồ điệp là loại đơn thân, thường cứ cao dần tiếp. Nhưng nó có khả năng đẻ
cây con từ nách lá, và mọc cây Ky từ mắt ngồng hoa. Nếu có kế ho
ạch chăm
sóc tốt, biết dùng thêm chất kích thích hợp lý, thì khả năng sinh cây con và
cây ky (keiky) rất cao.
- Vào khoảng tháng 2 đến tháng 6, giai đoạn từ khi hoa tàn độ 3/4 ngồng cho
đến khi hoa tàn gần hết. (Vì bạn còn muốn để ngắm hoa một thời gian, nhưng
nếu để muộn quá thì ngồng hoa sẽ sớm khô, có thể không kịp cho mọc cây ky

phát triển nhanh, và khi c
ắt cây ky trồng xuống, nó phát triển tiếp ngay,
không bị chột lại.
Nếu thích, bạn cứ để cây ky ở cùng mẹ 1 năm, cây ky vẫn có thể ra hoa, rồi
lại cho mọc cây ky cháu, rồi lại…. Rất ngộ nghĩnh.
Nếu cây mẹ có hoa sớm, bạn kích thích mọc cây ky sớm, thì bạn được “hoa
cháu” giữa mùa hè năm đó luôn.
Mẹ sinh cây ky trên cành hoa, cây ky trên cành hoa lại ra cành hoa nữa. Tạm
gọi là “Hoa cháu” vậy:
ĐỂ CÓ HIỆU QUẢ CAO, CÁC BẠN CẦ
N CHÚ Ý:
- Chỉ nên làm khi cây đã gần tàn hết hoa. (Nếu cắt ngồng khi đang còn nở
hoa, thì nó lại ra nhánh hoa khác. Nếu cắt muộn quá, ngồng có thể khô héo,
không ra keyki nữa.)
- Bồi bổ cây mẹ trước khi kích thích và trong quá trình cây sinh sản bằng
phân bón 20-20-20, hoặc 30-10-10, thêm chút ít Antonic và Rootlex (kích
thích sinh trưởng), ngay từ trước lúc sắp cắt cành hoa cho đến khi có cây ky.
- Phải để chậu ở thấp nơi mát ẩm, tuyệt đối tránh ánh nắng gắt (chỉ cần 20-
40% ánh sáng, tức là hơi âm u) trong giai đoạ
n kích thích. (Nắng nhiều thì nó
có thể héo keyki hoặc mọc nhánh hoa tiếp)
- Thuốc pha không nên để lâu sẽ biến chất, mất hiệu lực. Bạn nên đong thuốc
bằng giọt, với tiêu chuẩn tính là 20 giọt = 1cc (với côngtơhút y tế).

2- Phương pháp ép cho Hồ điệp đẻ cây con:
Để HĐ đẻ cây con có khó hơn tạo cây ky một chút:
- Để tạo cây ky chỉ cần cây có ngồng hoa là làm được, dù là cây còn rất non,
mới bói hoa.
- Để HĐ
đẻ cây con thì rất khó thành công khi cây còn non, thường chỉ tiến

triển. Nếu bạn thắt quá mức thì sẽ làm phần trên héo đi, vì vậy tốt nhất là theo
dõi mà thắt chặt dần sau từng ngày.
c- Dưỡng chồi non:
Đây là giai đoạn phả
i bảo vệ và chăm sóc chồi rất cẩn thận.
Chồi non rất dễ bị thối nếu bị ướt lâu, vì vậy cần tưới xung quanh gốc, tránh
tưới vào chồi non. Thuốc ngừa nấm cũng chỉ dùng 1/2 liều.
Phân bón thì thôi gia Antonic, thay vào là B1 Thái, 1 tuần/lần X 3-4 lần. Chủ
yếu dùng 30-10-10 hoặc 20-20-20.
Khi chồi cao độ 1 cm thì nó nhú chòm lá, lá non này rất dễ bị thối nếu chạm
vào giá thể, cần bới tránh ra. Và tháo bỏ dây thắt cây mẹ.
Nếu ở cây già, thân dài, chồi mọc trên cao thì nhàn hơn nhiều.
Khi ch
ồi 2cm, đã nâng lá lên khỏi mặt giá thể thì chăm sóc bình thường cùng
cây mẹ, chờ rễ cây con.
Để rễ cây ky phát triển nhanh, khoẻ, bạn nên xếp than cao lên, đón cho rễ
bám vào.
Khi chùm rễ của cây con đã khỏe thì cắt tách cây con ra chậu khác, khéo léo
đem cả những viên than mà rễ đã bám vào sang chậu mới. Nhớ bôi thuốc
phòng bệnh vào vết cắt.
Trong suốt quá trình tiến hành, cần để cây ở nơi ẩm mát, tránh nắng, mưa.
Trên đây là 2 phương pháp nhân giố
ng đơn giản, dễ làm, ít tốn, và dễ thành
công. Mời các bạn cùng làm cho vui.
1. đối với dòng hoàng thảo hoặc den rừng: VD: Đùi gà, phi điệp, báo hỉ,……
em cắt từng đoạn thân già đã ra hoa, bôi vôi vào vết cắt, để chỗ thoáng mát
khoảng 1 tuần, cho vào chậu có giả thể xơ dừa hoặc dớn ẩm, phun sương ẩm
B1+atonick 1 tuần 1 lần, đang lớn đây:
3. Đối với các cây lan có củ, VD: Vũ nữ,
địa lan,

cồn70o. Khử
trùng trong tủ cấy
- Khử trùng mẫu quả: Rửa lại với nước cất vô trùng 4-5 lần → ngâm trong
HgCl2 0,1% 10-12 phút → rửa nước cất vô trùng 4-5 lần, sau đó gắp vào đĩa
petri vô trùng, dùng dao cấy, panh cấy lấy hạt ra đưa vào môi trường nhân
giống ban đầu.
- Khử trùng mẫu chồi: Rửa lại với nước cất vô trùng 4-5 lần → ngâm trong
HgCl2 0,1% trong vòng 5-7 phút
→ rửa với nước cất vô trùng 4
-5 l
ần→ gắp
mầm ra đĩa petri vô trùng r
ồi cẩn thận tách hết các lá non → Khử lại bằng
HgCl2 0,1% trong vòng 1 phút
→ rửa với nước cất vô
trùng 4-5 l
ần→ đưa
chồi vào môi trường nhân giống ban đầu.
3. Nhân giống lan (Nhân nhanh)
Môi trường nhân giống hoa địa lan là môi trường MS (Murashigeskoog,1962)
và có b
ổ sung các chất điều hòa sinh trưởng với tỉ lệ phù hợp tùy loài.
- Môi trường vào mẫu hạt:
MS + 100ml nước dừa + 20g đường+ 50g khoai tây + 5,2g agar/1 lít.
Sau 6-8 tuần cấy chuyển sang môi trường nhân nhanh.
MS+ 100ml nước dừa+ 1mg Kinitin+ 20g đường+ 5,2g agar/ 1 lít
Sau 8-12 tuần cấy chuyển sang môi trường ra rễ
- Môi trường vào mẫu chồi:
Môi trường vào chồi ban đầu:
MS+ 100ml nước dừa+ 10g đường+ 1,5mg BA+ 4,6g agar/1 lít,