www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
1
1ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNGMÔN HỌC
MÔN HỌCKHOA HỌC QUẢN LÝ
KHOA HỌC QUẢN LÝ
GS.TS NGUYỄN KIM TRUY
GS.TS NGUYỄN KIM TRUY
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
2
2
Một số mô hình và công cụ quản lý
Phương pháp quản lý
Chức năng của quản lý
Quản lý và sơ sở khoa học của quản lý
KẾT CẤU BÀI GIẢNG

MÔI TRƯỜNG
(KHÁCH THỂ
(KHÁCH THỂ
QuẢN LÝ)
QuẢN LÝ)
Chủ thể
Quản lý
Đối tượng
Bị quản lý
Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản
lý lên đối tượng bị quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm
năng, các cơ hội, các mối quan hệ của hệ thống nhằm đạt được các
mục tiêu đặt ra trong điều kiện ràng buộc của môi trường.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
5
5
1.2 Khoa học quản lý
1.2 Khoa học quản lý
Khái niệm – bản chất – đặc điểm
Khái niệm – bản chất – đặc điểm
1.2.1 Khái niệm
Là khoa học nghiên cứu các quy luật về sự hình thành và biến
đổi của một hệ thống tổ chức (hệ thống có con người tham gia)
trong một môi trường nhất định và các phương pháp, các nghệ
thuật nhằm thực hiện có hiệu quả nhất mục tiêu đặt ra.
1.2.2 Bản chất
Quản lý là hoạt động chủ quan của chủ thể quản lý vì mục tiêu,

4.
Hệ thống
Là sự tập hợp các phần tử, các quan hệ ràng buộc, chi phối
lẫn nhau theo các quy tắc nào đó để trở thành một chỉnh thể,
nhờ đó sẽ xuất hiện những thuộc tính mới gọi là “tính trồi”
của hệ thống.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
7
7
5.
Môi trường của hệ thống
Là tập hợp các phần tử, các phân hệ không nằm trong hệ thống
nhưng có quan hệ với hệ thống.
6.
Đầu vào của hệ thống
Là các tác động từ môi trường đến hệ thống hoặc tác động từ hệ
thống lên hệ thống.
7.
Đầu ra của hệ thống
Là tập hợp các phản ứng trở lại của hệ thống đối với môi trường.
8.
Hành vi của hệ thống
Là tập hợp đầu ra của hệ thống trong một khoảng thời gian nào đó.
9.
Trạng thái của hệ thống
Là khả năng kết hợp giữa các đầu vào, đầu ra của hệ thống xét ở


9
9
Phép biến đổi của hệ thống
Là khả năng thực tế của hệ thống trong việc biến đổi “đầu vào”
thành “đầu ra”.
Cơ cấu (cấu trúc) của hệ thống
Là tổ chức cấu tạo bên trong của hệ thống, bao gồm sự sắp xếp
trật tự các bộ phận, các phần tử và các quan hệ giữa các bộ
phận, các phần tử đó trong không gian và theo thời gian.
(chú ý: đây là khái niệm có ý nghĩa quan trọng bậc nhất của lý
thuyết hệ thống).
Động học của hệ thống
Là những kích thích đủ lớn để làm biến đổi hành vi của các phần
tử hoặc của cả hệ thống.
Động hoc có 2 loại : + Động học bên trong
+ Động học bên ngoài
14
15
16
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
10
10
Phân chia hệ thống
Một hệ thống lớn có thể tác thành các hệ thống con. Việc phân
chia (hoặc phép gộp) sao cho vừa quản lý hệ thống được toàn
diện, vừa đảm bảo tính năng động, nhưng không phải xử lý quá
nhiều mối quan hệ.

thân là chính (có sự tận dụng lợi thế của môi trường)
Sự tác động của sự vật bao giờ cũng mang tính đối
ngẫu, nhân quả
2.
1.
3.
4.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
12
12
1.4 Quản lý theo quan điểm điều khiển
1.4 Quản lý theo quan điểm điều khiển
1
1.4.1 Điều khiển là gì?
Điều khiển là sự tác động của chủ thể quán lý (chủ thể điều
khiển) tới đối tượng bị quản lý (đối tượng bị điều khiển) để sao
cho hành vi của đối tượng bị điền khiển trở thành hướng đích.
Hành vi hướng đích là vấn đề quan trọng nhất của việc điều
khiển, nó vừa là mục tiêu vừa là kết quả thực hiện.
Quá trình điều khiển là quá trình thông tin.
Từ sự phân tích các khía cạnh trên rút ra khái niệm điều khiển
như sau
Điều khiển là một quá trình thông tin đảm bảo cho hành vi
của đối tượng hướng vào mục tiêu khi điều kiện bên ngoài
thay đổi.
3.
2.

Company Logo
14
14
Điều khiển theo chương trình.
Điều khiển thích nghi.
Điều khiển săn đuổi.
Điều khiển tối ưu.
1.4.3 Các loại điều khiển
1.4.3 Các loại điều khiển
2
1
3
4
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
15
15
Các nguyên lý điều khiển
Các nguyên lý điều khiển
c
c
Đ
Đ
R*
R*
C: Chủ thể điều khiển
Đ: Đối tượng bị điều khiển
R*: Mục tiêu điều khiển

www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
17
17
b. Phương pháp bồi nhiễu
Là phương pháp điều chỉnh bằng cách tổ chức một bộ bồi nhiễu ở

ngay trong lòng hệ thống.
Ѯ
c. Phương pháp xóa bỏ sai lệch.
C
C
Đ
Đ
R
R
Bộ bồi nhiễu
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
18
18
1.5 Các quy luật của quản lý
1.5 Các quy luật của quản lý
1.5.1. Khái niệm
1.5.1. Khái niệm
Quy luật là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến của các sự vật và
hiện tượng trong những điều kiện nhất định.

•
Quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ và tính chất của
lực lượng sản xuất.
•
Vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau.
•
Sự vật luôn biến đổi từ lượng (đến ngưỡng) thì biến thành
chất.
Các quy luật về hệ thống.
Các quy luật về tâm lý: cá nhân, tập thể, tổ chức, xã hội.
Các quy luật về tự nhiên - khoa học - công nghệ.
Các quy luật kinh tế.
Các quy luật cạnh tranh.
1.
2.
3.
4.
6.
5.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
20
20
1.6 Các nguyên tắc quản lý
1.6 Các nguyên tắc quản lý
1.6.1 Khái niệm
1.6.1 Khái niệm
Là các ràng buộc mang tính khách quan, khoa học mà các chủ thể

8.
7
6.
5.
4.
3.
10.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
22
22
CHƯƠNG II
CHƯƠNG IICÁC CHỨC NĂNG QUẢN LÝ
CÁC CHỨC NĂNG QUẢN LÝ.
www.thmemgallery.com
www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
23
23
2.1 CHỨC NĂNG QUẢN LÝ – KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI
2.1 CHỨC NĂNG QUẢN LÝ – KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI
2.1.1. Khái niệm
Chức năng quản lý là tập hợp các nhiệm vụ mà chủ thể quản
lý phải thực hiện để đạt được các mục tiêu đề ra.

www.thmemgallery.com
Company Logo
Company Logo
25
25
Chức năng quản lý
Thu tập, xử lý thông tin,
ra quyết định.
Hoạch định
Theo phương hướng
Tác động
Đối ngoại
Đối nội
Theo giai đoạn tác động
Tổ chức
Điều khiển
Kiểm tra
Đổi mới
Theo nội dung tác động
Quản lý nhân sự
Quản lý tài chính
Quản lý
khoa học công nghệ
Quản lý
quan hệ đối ngoại
v v
Sơ đồ phân loại chức năng quản lý
Sơ đồ phân loại chức năng quản lý