TRNG I HC THY LI
B MÔN MÔI TRNG
BÀI GING MÔN HC
ÁNH GIÁ TÁC NG MÔI TRNG PGS.TS NGUYN VN THNG
THS NGUYN VN S
DANH MC HÌNH
Hình 1-1: Tip cn khái nim kinh t, xã hi, sinh thái trong phát trin bn vng 7
Hình 1-2: Chu trình d án và trình t thc hin TM 17
Hình 1-3: S đ khi biu th quá trình TM và các nghiên cu ca d án 21
Hình 1-4: Mi quan h gia quá trình TM vi quy hoch và 22
thc hin d án (theo Escap) 22
Hình 2-1: Tác đng môi trng 27
Hình 2-2: Các thành phn tài nguyên và môi trng b tác đng khi thc hin d án 29
Hình 2-3: S đ phân tích nh
n bit tác đng môi trng da theo các hot đng ca
d án 45
Hình 2-4: S đ chui: Hot đng – Bin đi MT – Tác đng MT ca 49
vic s dng phân bón hoá hc trong d án phát trin nông nghip 49
CA D ÁN 28
2.3 N I DUN G ÁN H GIÁ TÁC N G MÔI TRN G 34
2.4 PHN G PHÁP PHÂN TÍCH N HN BIT TÁC N G MÔI TRN G 43
2.4.1 Da vào các ngun tài nguyên và nhân t môi trng đ suy ra tác đng 44
2.4.2 Da vào phân tích các hot đng ca d án đ nhn bit tác đng 45
2.5 ÁN H GIÁ TÁC N G CA D ÁN TI CÁC THÀN H PHN MÔI
TRN G T N HIÊN 50
2.5.1 Gii thiu chung 50
2.5.2 ánh giá tác đng ca d án ti tài nguyên và môi trng nc 50
2.5.3 ánh giá tác đng ca d án ti tài nguyên và môi trng đt 52
2.5.4 ánh giá tác đng ca d án ti môi trng không khí 52
2.5.5 ánh giá tác đng ca d án ti tài nguyên sinh vt và môi trng sinh thái
53
2.6 ÁN H GIÁ TÁC N G CA D ÁN TI MÔI TRN G XÃ HI 54
2.6.1 Gii thiu chung 54
2.6.2 N
i dung đánh giá tác đng môi trng xã hi 55
2.6.3 Phng pháp đánh giá tác đng môi trng xã hi 56
2.7 S THAM GIA CA CN G N G TRON G ÁN H GIÁ TÁC N G MÔI
TRN G 56
CHNG 3: CÁC PHNG PHÁP K THUT DÙNG TRONG ÁNH GIÁ
TÁC NG MÔI TRNG 60
3.1 GII THIU CHUN G V CÁC PHN G PHÁP ÁN H GIÁ 60
3.2 CÁC PHN G PHÁP ÁN H GIÁ N HAN H 61
3.2.1. Phng pháp lit kê các s li
u môi trng 61
3.2.2 Phng pháp kim tra danh mc môi trng 62
3.2.4 Phng pháp ma trn môi trng 78
3.2.5 Phng pháp s đ mng li 81
3.2.6 Phng pháp chp bn đ môi trng 82
c đn môi trng ca d án 138
LI NÓI U
Hin nay bo v môi trng và phát trin bn vng là mt vn đ vô cùng cp
thit, đang đc s quan tâm hàng đu ca th gii cng nh ca nc ta nhm đi
phó vi tình trng môi trng sng trên trái đt đang ngày càng xung cp, đe do s
phát trin lâu bn ca nhân loi.
Tp Bài ging môn hc "ánh giá tác đng môi tr
ng” ca B môn Môi trng -
Khoa Môi trng ca Trng i hc Thy li nhm cung cp các kin thc c bn v
đánh giá tác đng môi trng cho sinh viên các ngành trong toàn trng đ sinh viên có
th nm bt các kin thc ch yu đ hc tp môn hc trên lp và t hc nhà.
Tp bài ging do PGS.TS Nguyn Vn Thng và Th.s nguyn Vn S biên son,
da theo
đ cng môn hc đã ci tin và đã đc Trng i Hc Thy Li thông
qua. Các sinh viên khi hc tp cn tham kho thêm các kin thc trong tp giáo trình “
Môi trng và dánh giá tác đng môi trng ” ca B môn Môi trng đã xut bn
nm 2000 có trong th vin trng và các thông tin trên mng ca B Tài nguyên và
môi trng liên quan đn c s pháp lý thc hin TM Vit Nam có hng dn trong
bài ging.
Ngoài s dng làm tài liu hc tp cho sinh viên, tp bài ging này còn có th
làm tài liu tham kho cho các cán b trong và ngoài ngành, tt c nhng ai quan tâm
ti vn đ môi trng và đánh giá tác đng môi trng các công trình khai thác và s
dng tài nguyên nc nc ta.
di nc, gi chung môi trng sinh thái. Cách phân loi này cn nh vì nó là c s
đ nhn bit cng nh tin hành đánh giá các tác đng môi trng mà chúng ta s hc
trong các phn sau c
a môn hc này.
Môi trng sng ca con ngi
i vi con ngi thì môi trng cha đng ni dung rng hn. Theo đnh ngha
ca UN ESCO (1981) thì “môi trng sng ca con ngi bao gm toàn b các h
thng t nhiên và các h thng do con ngi to ra, nh nhng cái hu hình (nh các
thành ph, các h cha ) và nhng cái vô hình (nh tp quán, ngh thut ), trong đó
con ngi sng và bng lao đng ca mình h khai thác các tài nguyên thiên nhiên và
nhân to nhm tho
mãn nhng nhu cu ca mình”. N h vy, môi trng sng ca con
ngi không ch là ni tn ti, sinh trng và phát trin cho mt thc th sinh vt là
con ngi, mà còn là “khung cnh ca cuc sng, ca lao đng và s ngh ngi ca
con ngi”.
Trong môn hc này, đánh giá tác đng môi trng chúng ta s hc không ch là
đánh giá tác đng đn thành phn môi trng t nhiên (vt lý, sinh thái) mà còn ph
i
đánh giá tác đng đn thành phn môi trng xã hi đ xem d án có tác đng gì xu
ti cuc sng ca cng đng dân c sng trong vùng d án hay không và tác đng đó
2
nh th nào.
S tn ti và phát trin ca con ngi luôn ph thuc vào “cht lng ca môi
trng sng”. Quá trình phát trin kinh t xã hi ca con ngi ngày nay luôn có các
tác đng tích cc và tiêu cc ti cht lng ca môi trng sng. Tác đng tiêu cc,
thí d nh gây ô nhim môi trng đã và đang làm suy gim nhanh chóng cht lng
môi trng sng ca con ngi đang là đi
u lo ngi và đáng quan tâm nht ca nhân
loi ngày nay.
h vy, phát trin không ch bao hàm vic khai thác và ch bin các ngun tài
nguyên, xây dng c s h tng, mua và bán sn phm mà còn gm c nhng hot
đng không kém phn quan trng nh chm sóc sc kho, an ninh xã hi, giáo dc,
bo tn thiên nhiên và h tr vn hc ngh
thut.
Các hot đng phát trin nhm đt ti mt mc tiêu nht đnh. Các mc tiêu đó
thng đc c th hóa bng nhng ch tiêu v đi sng vt cht nh lng thc, nhà
, nng lng, vt liu, điu kin sc khe và v đi sng tinh thn nh giáo dc,
hot đng vn hóa ngh thu
t, bình đng xã hi, t do chính tr Mc tiêu ca các
hot đng phát trin tu thuc vào hoàn cnh kinh t, chính tr, truyn thng lch s
ca mi nc, mi dân tc. Mi nc trên th gii đu có nhng đng li, chính
sách, mc tiêu và chin lc phát trin riêng, do đó đã đem li nhng hiu qu phát
trin rt khác nhau và to ra s phân hoá ngày càng ln lao v kinh t
- xã hi.
3
Tác đng ca hot đng phát trin đn môi trng
Các hot đng phát trin đu có th tác đng đn môi trng thông qua:
- Tiêu tn mt lng tài nguyên t nhiên nht đnh nh s dng các loài đng,
thc vt đ sinh sng, khai thác và s dng các ngun tài nguyên thiên nhiên nh s
dng đt, nc, khoáng sn và các ngun nng lng t đó có th làm cn kit các
ngun tài nguyên, nh
t là các ngun tài nguyên không tái to; và
- To ra mt lng cht thi x vào môi trng. Các cht thi này nu không có
bin pháp qun lý và tái ch đ s dng li s là nguyên nhân gây nên ô nhim môi
trng và làm gim cht lng môi trng sng ca chính con ngi.
Chính vì vây, phát trin đã luôn luôn có nhng tác đng ti môi trng và làm
bin đi các điu kin ca môi trng sng.
Tác đng ca con ngi t
nên phát trin truyn thng cha bc l nhng hu qu xu ti môi trng, cha ny
sinh các mâu thun gay gt gia môi trng và phát trin. Tuy nhiên, vi dân s ngày
càng tng, trình đ nn kinh t cng nh tc đô khai thác s dng tài nguyên ngày
càng tng cao nên k t na cui th k 20 đn nay mâu thun gia môi trng và
phát tr
i
nghip T
1972
môi tr
hng
-
ngh
a
c
các d
n
kh n
n
-
trc.
K
thôn v
à
nguy c
này là
m
không
c
C
và hn
P
i
n đã n
y
phát trin
i Hi ng
h
Thu S
đ
ng khôn
g
đe do do
S suy g
i
c
bn đi
n
g
g đe do
c
i
m v bo
Các vn
đ
p
hát trin;
n
k
c nhn
g
i
a, cng n
h
m
rng; c
h
ng ca h
à
y
ên thiên
n
ác đe da
á
i đt đang
i đã gi
m
phi là
d
s phát tr
i
i
m v đ
vi đi s
y
ên nng l
t
ình trng
t
m
ôi t
r
n
g
í
, nc, đ
t
xut nông
đ
n sc kh
h
v
t
khác
s
k
n
hiên, tài s
t
r
ên cho t
h
b phá ho
m
sút đn
m
m
à trc
e
do và
n
á
p x lý đú
n
u
yt là ph
mi mâu t
h
c
àng tng
g
đ
g
ày càng
ti các đ
ô
nghip, v
ù
o
, đi s
n
s
ng trên t
r
t
rái đt đa
n
g
lên. Các
k
l thng t
tr
c tác đ
c
p bách
n
g
hip nh
á
t trin nh
á
4
n
gay
g
t t
c v Môi
n
g nguyê
n
n mà chín
h
a
y ca th
g
t lng c
i nh đ
s
uy thoái
n
nghiêm tr
con ngi
ô
y mô, nh
i
h
á hu di
t
á
vô giá c
phát trin
h nghiêm
t
ng nhi
n
h
các t
à
ng lai t
h
ì
m
và thay đ
phát trin
i nhiu n
t
r
ng s
lên do hi
n
o
quá trình
s
n
gày càng
m
c
tia v tr
n
nghèo đó
á
m nh cu
bit v th
u
nhau tron
g
i
u hình t
h
t
hàng ngà
a
nhân lo
i
không đ
tr
ng, ch
n
t
ài nguyê
n
ng, thy s
h
p k đ
u
n
g thc c
h
nhanh và
g
nghip,
v
d
ng ngà
y
ng nh s
n
t
ng kh
í
s
dng tr
u ngun
t
à
đó không
b
n
ày còn c
ó
thc phát
ng, gi
c
l
ng môi
c
àng b suy
t
i các n
o
n ngi
h
n
đ quan
t
s kém p
h
n
g ch y
g
h
t là ti v
ù
à
y nh
m
t
n
tràn
t
i c
á
a nhân d
â
m
c sng
g
t nc đa
n
c
p đi hà
n
à
ng mc v
à
o
á
t
trin.
u
là:
i
ên có ý
g
sn và
k
21 có
i.
ng hn
nông
ô
nhim,
và phát
g
ia tng,
g
hip
v
à
ù
ng nam
t
lá chn
th gii trong vài thp k gn đây. Khái nim này đc đa ra khi mà mâu thun gia
môi trng và phát trin đã tr thành sâu sc nhiu nc trên th gii do con ng
i
đy nhanh tc đ phát trin kinh t mà không quan tâm đúng mc ti bo v môi
trng. iu đó khin cho nhiu tài nguyên thiên nhiên b s dng quá mc đang tin
ti nguy c b cn kit, ô nhim môi trng gia tng, đe do s phát trin lâu bn ca
nhân loi.
Thut ng PTBV có ngun gc t nhng nm 70 ca th k 20 và ln
đu tiên đã
khuy đng th gii v Môi trng và phát trin quc t nh s ra đi và xut bn
cun sách có nhan đ “Chin lc bo tn th gii” (1980). Tác phm này đã đc
ph bin rng rãi nh có Báo cáo Brundland “Tng lai ca chúng ta” (1987) và đã
đc làm chi tit hn trong hai tài liu khác là “Chm lo cho trái đt ” (1991) và “Lch
trình Th k 21” (1992).
PTBV theo Hi
đng th gii v Môi trng và Phát trin (WCED) đc nêu
trong cun “Tng lai ca chúng ta” là “s phát trin nhm đáp ng nhu cu ca th
h ngày nay mà không làm tn hi đn kh nng đáp ng nhu cu ca các th h
tng lai”.
Trong cun “Chm lo cho trái đt” thì PTBV đc đnh ngha là “s nâng cao
cht lng đi sng con ngi trong lúc đang tn ti, trong khuôn kh đm bo ca
các h thng sinh thái”, còn tính bn vng là “mt đc đim đc trng ca mt quá
trình hoc mt trng thái có th duy trì mãi mãi”.
u nhìn vào lch s, thì ý tng v PTBV đã đc nêu lên t nm 1972 bi D.H
Meadows,
đó là phát trin “có th thay đi xu th tng trng và thit lp điu kin n
đnh v sinh thái và kinh t lâu bn trong tng lai ”.
Thc hin mt “xã hi bn vng v kinh t và sinh thái”, đó là s chuyn đi c
bn v nhn thc và cam kt ca th gii k t sau Hi ngh LHQ v Môi trng và
Phát trin hp t
t khai thác tài nguyên, mt phn phi đ
u t li cho các bin pháp bo v và làm sch
môi trng.
Sau hi ngh Stockhom, môi trng và PTBV đã tr thành vn đ quc t. Tuy
nhiên, nhng nm sau đó, vic đa môi trng thành mt phn trong k hoch phát
trin quc gia và trong vic ra quyt đnh cng mi thu đc kt qu rt hn ch.
Da trên các khuyn ngh ca WCED, tháng 6 nm 1992 hi ngh Thng
đnh
v Môi trng và Phát trin ln đu tiên đc t chc ti Rio de Janeiro (Bradin) vi
s tham gia ca chính ph 172 nc trên th gii, trong đó có 108 v đng đu nhà
nc. Hi ngh đã nht trí ly PTBV làm mc tiêu ca toàn nhân loi đ tin vào th
k 21. Hi ngh đã đt đc s tho thun ca các nc v 4 vn kin quan trng là
“Tuyên ngôn các nguyên tc, Tuyên b Rio và Chng trình hành đng, Lch trình Th
k 21, Công c khung v bin đi khí hu và đa dng sinh hc ”.
Tuyên b Rio v Môi trng và Phát trin đã xác đnh quyn và trách nhim ca
tt c các quc gia đi vi nhng nguyên tc c bn ca môi trng và phát trin. Thí
d nh các quc gia đc toàn quyn khai thác các ngun li riêng ca mình, nhng
không đ
c gây phng hi ti môi trng ca các nc khác; vic xoá b s nghèo
đói và gim s chênh lch v mc sng trên phm vi toàn th gii là không th thiu
đc đi vi PTBV, s tham gia đy đ ca ph n là yu t quyt đnh nhm đt đn
s PTBV.
Lch trình th k 21 - mt n phm xanh v con đng đi ti đ
to dng mt s
PTBV v kinh t, xã hi và môi trng cho nhân loi tin vào th k 21- đã ch ra
rng, di sc ép ca dân s thì s tiêu dùng và phát trin kinh t là nhng lc đy đu
tiên làm bin đi môi trng. ó ch ra nhng gì mà con ngi phi làm đ gim các
cht thi, các chính sách và chng trình đ đt đc s thành công trong vic to ra
s cân bng b
n vng gia tiêu dùng, dân s và kh nng cung cp vt cht cho cuc
nhân t sinh thái ca môi trng. ói cách khác, trong phát trin phi thc s coi
trng yêu cu bo v môi trng.
Bo v là s qun lý sinh quyn mt cách cht ch đ đm bo cho s dng các
ngun tài nguyên tái to đúng vi kh nng ca chúng, mang li li ích ti đa, không
làm gim sút kh nng hi phc và tim nng sn xut ca tài nguyên trong tng lai.
ó là hot đng có ý ngha tích cc, bao gm c bo qu
n, duy trì, s dng hp lý, hi
phc và nâng cao hiu sut s dng các tài nguyên thiên nhiên, nht là đi vi các
ngun tài nguyên tái to. Vì th, bo v là mt nhân t không th thiu trong PTBV.
Phát trin truyn thng trc đây ch chú ý ti hiu qu kinh t ca khai thác và
s dng các ngun tài nguyên thiên nhiên, còn PTBV nh đnh ngha ca nó có mc
tiêu rng hn, đòi hi các hot đng phát trin phi xem xét mt cách tng hp c ba
khía cnh kinh t, xã hi và sinh thái trong quá trình khai thác và s dng các tài
nguyên thiên nhiên cho phát trin kinh t xã hi. ói cách khác, đ PTBV phi bit
tip cn các h thng kinh t, xã hi và sinh thái trong khai thác và s dng tài nguyên
đ đem li đng thi các hiu qu kinh t, s công bng xã hi và s toàn vn môi
trng nh ba đnh ca mt tam giác trong hình 1-1.
1.1.2.3 Các điu kin ca phát trin bn vng
8
Trong phát trin đ bo đm đc bn vng cn bo đm s bn vng v kinh t,
v xã hi và sinh thái nh đã nêu trên.
(1). S bn vng v kinh t
S bn vng v kinh t ph thuc vào mi quan h gia li ích và chi phí, hay
nói chính xác hn là nó yêu cu li ích phi ln hn hay cân bng vi chi phí. bn
vng v
kinh t ch yu đc quy đnh bi tính hu ích và chi phí đu vào, chi phí
khai thác, ch bin và nhu cu đi vi sn phm.
đm bo bn vng v kinh t, các d án phát trin phi đem li li ích kinh t
cho con ngi. Các vn đu t cho phát trin phi nhanh chóng đc thu hi và li ích
gii đã xây dng Lch trình th k 21 cho nc mình. Th gii cng có bc chuyn
bin mi trong nhn thc và hành đng v bo v môi trng và PTBV.
Vit am, nhng nm qua mt s tài nguyên tái to đang b khai thác quá mc
trong đó có tài nguyên rng. Tài nguyên nc cng đang có nguy c
thiu ht nghiêm
trng trong tng vùng và tng thi gian nht đnh. Mt s tài nguyên không tái to nh
9
là mt s khoáng sn tr lng cng không còn nhiu.
S phát trin kinh t hin đang gây sc ép rt mnh, làm suy gim cht lng
môi trng đt, nc, không khí, do nh hng ca các cht thi sinh hot và công
nghip, cng nh s dng quá mc phân bón hoá hc, thuc tr sâu trên các đng
rung. Theo xu th phát trin kinh t ca đt nc, sc ép ca phát trin ti môi tr
ng
trong tng lai vn là rt ln. Vì th, thc hin mc tiêu PTBV càng là yêu cu cp
thit ca đt nc.
Vn đ bo v môi trng và PTBV luôn đc hà nc coi là mc tiêu chin
lc đ phát trin đt nc và đã đc nêu rõ trong bn “K hoch quc gia v Môi
trng và Phát trin lâu bn 1991-2000”. K t đó đn nay, hà nc có nhiu ho
t
đng tích cc đ thc hin k hoch trên. Thí d nh ban hành lut Bo v Môi trng
(1993), lut Tài nguyên nc (1998) và nhiu vn bn hng dn thc hin các lut
này.
Trong Chng trình hành đng v bo v môi trng và PTBV, hà nc đã đa
vn đ k hoch hoá bo v môi trng tr thành mt b phn ca k hoch phát tri
n
kinh t quc dân, tng dn t l ngân sách nhà nc hàng nm chi cho các hot đng
bo v môi trng.
1.2 ÁNH GIÁ TÁC NG MÔI TRNG
1.2.1 Khái nim, mc đích ca đánh giá tác đng môi trng
í
T
h
kinh t
(1).
h
xu và
tim n
giúp c
h
kin, n
g
nh h
bo ch
o
(2). C
mang
t
p
hân tí
p
hát tr
i
tin cn
hành d
mc th
ngi
g
phi thc
m
đánh gi
á
c
nguy c
x
ca d án
.
í
ch
h
c hin
đ
xã hi nh
h
m đm
b
bn vng
v
ng ca d
h
o
m
i s
đ
g
ói chung,
n
khích, m
à
nhng h
ác
t
ài ngu
y
ng. án
h
mâu thu
n
mt d á
n
y
sinh do v
i
tác đng
n
ng phát t
r
án hay k
h
V
m các m
b
o cho d
v
mt m
ô
án đn mô
i
đ
xut,
m
o tt v
m
k
xy ra l
à
n
khi thc h
n
hng thô
n
ý
vi môi
g
iá và d
b
xã hi d
r
i
c thc hi
n
ào đc c
o
r
in khác
t
h
ông.
a
đánh giá
c
đng mô
TM đã tr
k
hi xây d
n
đu rt co
u nêu lên
nhiên,
đ
c
đng ti
s c môi
á
g
t
r
ng :
b
áo các n
kin s ti
ác cp lã
n
n
u thc h
i
xu ca d
chp nh
n
đ
úng hn
g
e
m đánh
g
x
ét có h
t
nó đi v
i
n
trng T
M
10
các ni d
u
đ
ây cn th
môi t
r
n
t
r
ng c
ô
i t
r
ng
đ
:
c thc h
i
TM n
h
án đn
m
n
đc.
ó
g
.
g
iá tác đ
n
t
hng nh
h
i môi t
r
n
t
cách tt
n
tr
ng luô
n
t
ài nguyên
xét nhng
m
ang li. T
õ là đ
á
n
g t nhiê
n
ng nh ph
đ
i vi cá
c
i
n gim
m
m
xác đnh
v
h
i và sc
k
á
c d án
v
ò
n p
h
i kh
ô
ng ti mô
i
m
g môi t
r
h
ng qu
a
n
g, nhm
l
n
ht mà tr
á
n
hng t
r
thiên nhi
ê
thay đi
v
đó, đán
h
ngi, t
i
u
ng quan
h
n
g
á
k
ho ca
c
v
à chng
t
ô
ng có n
h
n
i
t
r
ng.
ng;
y
t đnh v
m
ôi t
r
ng
g
đáng k
c
M
s cun
giá xem
d
i
cuc sn
g
h
đ quyt
m
ôi trng
c môi t
r
d
án phát
n
g lut ph
á
h
giá tác đ
c
đng mô
i
ng xã h
u qu kin
cp nh
n
t
đnh có
n
n
ào đ hn
đ
ng dân c
duyt d
á
là mt q
u
c
ác hot đ
o
n ngi c
ó
s xung
v
ào nhng
h
ng đn
ng môi t
r
d
át trin
á
c đng
h
h
ng
iu đó
trin d
g
xu có
h
ác, đm
n
d án
d
ng đ
o
t đng
n
g thông
n
ên tin
ch đn
nhng
á
n đc
u
á t
p
hê du
y
đng t
i
đc c
thc hi
d án
đ
đm b
vng v
trng
(2).
á
phát tr
i
vic th
các ho
V quy
G
cng t
cc đ
n
tng tr
L
T
i
môi tr
Li ích
n TM.
C
n vng n
h
v
à t
r
ình c
h
y
t báo cá
o
i
êu cc đá
n
oi là đán
g
n đi vi
đ
c phép
o cho d
ng kinh
h
p lý
t
ài
s b suy
g
a
vùng.
TM là m
c
tác đng
a ra các
b
n lý môi
i
nh
t
xã h
n lý các h
o
goài xác
đ
ng t
r
là : qua
h
o c quan
o
, hà n
n
g k ti
m
g
k ti m
ô
các d án
thc hi
n
án khi th
t
r
ng.
i
i
n bn v
n
đng môi
xã hi
r
ò là công
c
á
t
r
ng.
V
i theo đ
n
o
t đng p
h
đ
nh, d b
á
k
hoch
g
n
trc s l
i
thc ca
u chnh.
C
u
t và tron
g
a
đánh gi
á
c hin s
i
u đó cho
n
g.
trng l
à
c
quan tr
đng môi
là:
p
hát trin
l
,
đó là phá
t
g
có xu th
ông tính t
h
iên nhiên
ê
m t
r
ng v
sut c q
u
á
tác đng
d
án phát
ng nh c
11
r
thành c
ô
c
ác d án
/
m
ôi trng
đ
nh đc
n
g
và nhn
g
T
r
ên c s
t
à
s cn tr
h
mt cách
án hoc
c
ác tác đ
n
M
là "côn
g
h
át trin b
đ
ng tim
t
m
ôi t
r
ng
ô
ng s m
ô
y
ra nh t
h
v
hin đánh
cách t
i
đ
M
là công
c
đ
quy ha
v môi t
r
ò
n là công
i quan h
g
nhanh th
ì
g
im cht l
u
bo v
m
m
t thi đ
i
c hin d
n
g
a
ng li cá
c
ân c, nh
q
uan trn
g
g
phát tri
n
c
ó thm q
u
á
n nào là t
o
có nhiu
u
yt đnh l
khó gim
giá tác đ
đ
a các tác
, đa ra
c
y
dng c
á
án, báo
c
i
n trong
q
v
à theo dõ
i
k
hi cn th
i
t
rin đc
án.
c
li ích v
là:
g
đ thc
h
n
phi lp
u
a
n
hiu tác đ
t
r
ng s
n
cng nh
ó
cht l
g
xu ti ki
n
ép đánh g
i
môi t
r
n
c
hng t
r
ì
n
á
c quy ho
c
và bn
o
v môi
o
t đng
n vng,
qun lý
a
chúng
ng tiêu
n
g. Vic
vic s
ng môi
n
h t xã
i
á và d
n
g, đng
n
h giám
ch phát
c
òn đa
phn
g
-
chun
khác,
n
đc c
h
1.3 Q
U
1.3.1
T
S
suy th
o
tình c
trin k
i
trình p
h
T
r
tâm đ
n
gia v
m
v lut
chp n
n kém đ
vì cha c
ó
v xã hi
ánh giá t
á
xã hi nê
n
g
iá đc c
ô
li cng
n
m
à d án
đ
rng
r
ãi c
v môi tr
ánh giá
g
án hp l
ý
ánh gi
ên th gi
n
vic bo
m
ôi t
r
n
g
pháp, cá
c
h
n đu p
h
c kin
n
i Châu
A
t
hp k 7
0
P
hilipin :
cu thc
h
i
n.
M
ô
ng b r
n
n
h nhn
g
đ
áp ng đ
a công c
h
ng
tác đng
m
ý
và bn v
á
tác đng
g
quc gi
a
n
h quá t
r
ì
n
H
n
gh.
A
hu ht
c
0
nh là:
T 1977-
1
h
in TM
T 1979
c
h
giá tác
đ
ô
ng nghi
p
ô
i t
r
ng s
á
n s tng
h
i có nh
n
g
ng v mt
môi t
r
n
a
, không
g
n
h xét duy
T
RIN C
đ
ã góp ph
a
đi khôn
g
ia phát tr
i
l
à mt bi
n
mc tiêu
c
n
i
m
ôi t
r
n
g
h
cng t
n
h
i v m
t
n
.
x
em xét đ
n
ht tác đ
ly ý ki
n
nh hn
g
yêu cu c
g
s tr gi
ú
môi t
1970,
M
tt c các
k
thut l
ú
o
cáo chi ti
trong khu
thng Phi
ng thông
b
đã ban hà
n
r
ng đã
đ
n
g, khai h
o
tit kim
g
ay t đ
u
i
đ sa l
i
g
. u kh
và làm
t
à
m gim t
h
o
át và tn
g
n
g TM
đ
n
g phát tri
u
hiu đ
b
i
n bn v
n
t s nc
c
M
đã ban
h
kin ngh
ú
c đa ra
x
c
n
g khi chú
n
tác đng
c
a d án t
g
đng dâ
n
t
hi. Vì t
h
v
à d đ
c
nhà k th
u
d
án tuâ
n
t
n hi ti
h
i gian v
à
g
bc ng
n
g môi t
r
o v môi
h
in đi v
c
chi phí v
u
an tâm t
i
trình đã đ
giá tác đ
c
hin nh
n
g đã xy
r
c
a d án
i xã hi.
K
t
r
ng tr
o
p đã bt
đ
v
à chính s
á
g
cp Li
đ
đc
h
ô
i t
r
ng
c
đ
n môi tr
á
c gh đ
n
ng cho c
á
t
c
ác tiêu
n
g. Mt
đ
d án
n
h t
r
ng
v
à đng
đ phát
o
ng quá
u quan
ch quc
ê
n bang
h
à nc
c
a hot
ng t
n
h trong
á
c d án
t
cn tip tc gii quyt, tuy nhiên có th nói sau hn mt thp ky, cho đn nay h thng
vn bn pháp l cho thc hin TM đã tng đi đy đ và tip cn đc yêu cu ca
th
c t. Vic thc hin TM đã đn đi vào n np dã có đóng góp rt đáng k cho
thcnhieenj phát trin bn vng ca đt nc.
1.4 C S PHÁP LÝ CA TM
Trong nhng nm va qua hà nc ta đã rt c gng xây dng mt khung
pháp lý cho vic cho vic t chc và qun lý vic thc hin TM trong thc t. Cho
đn nay khung pháp lý đã tng đi đy đ và phù hp vi thc t. Trong mc này
gii thiu nhng đim chính v c s pháp lý và t chc thc hin TM Vit am
đ sinh viên tip cn và nm đc yêu cu thc t ca đánh giá tác đng môi trng
làm c s cho quá trình công tác sau này.
V các c s pháp lý ca TM có rt nhiu tài liu tham kh
o sinh viên có th
trc tip ly trên mng internet nên ti lp giáo viên ch gii thiu nhng đim chính,
còn li sinh viên phi t tìm hiu và đc nhà đ tip cn kin thc và nm vng các
quy đnh ca lut pháp, tin hành tho lun nhóm đ hiu sâu v các vn đ này.
1.4.1 Gii thiu chung v c s pháp lý ca TM
14
C s pháp lý ca vic thc hin TM th hin trong các vn bn phát lut ca
hà nc đã ban hành nh Lut Bo v môi trng và các vn bn hng dn hin
TM nh gh đnh, Quyt đnh, Thông t ca Chính ph, B Tài nguyên & Môi
trng và các B ngành khác có liên quan.
1) Lut Bo v môi trng
Vit am, Lut Bo v môi tr
ng (BVMT) đc hà nc ban hành ln
đu tiên nm 1993 là quy đnh pháp lut cao nht ca nhà nc v môi trng. Lut có
7 chng, 55 điu.
Sau 15 nm thc hin, nm 2005 Lut Bo v môi trng đã đc b sung và
mt s điu Lut Bo v môi trng, theo đng link sau:
et/Modules/Deed_Detail.aspx?deedid=303
15
- gh đnh s 21/2008/-CP v V sa đi, b sung mt s điu ca gh
đnh s 80/2006/-CP ngày 09 tháng 8 nm 2006 ca Chính ph v vic quy đnh
chi tit và hng dn thi hành mt s điu ca Lut Bo v môi trng , theo đng
link sau:
et/Modules/Deed_Detail.aspx?deedid=547
- Thông t 05/2008/TT-BT MT thông t hng dn v đánh giá môi trng
chin lc, đánh giá tác đng môi trng và cam kt bo v môi trng.
Các vn bn pháp lut trên và mt s vn bn khác na sinh viên truy cp trong
Website ca B Tài nguyên và Môi trng theo đng link
vào
phn tra cu Vn bn pháp lut. hiu rõ c s pháp lý ca vic thc hin TM
Vit nam sinh viên phi đc và tham kho k các quy đnh ca lut BVMT 2005 và
các ngh đnh, thông t nêu trên đ nm vng nhng quy đnh ca nhà nc liên quan
đn thc hin TM Vit am, đc bit là chú trng tìm hiu v:
– Quy trình thc hin TM Vit am ( trong Lut BVMT, gh đnh s
80/2006/-CP) trong các bc: (i) lp báo cáo TM; (ii) thm đnh và phê
duy
t báo cáo TM; (ii) theo dõi kim tra vic thc hin các cam kt sau khi
báo cáo TM đc phê duyt.
– Quy đnh v phân cp các d án phi lp báo cáo TM (trong gh đnh
21/2008/-CP và thông t 05/2008/TT-BY MT _ xem ph lc danh mc
d án phi lp báo cáo TM ca thông t 05).
– Quy đnh v lp báo cáo TM ( gh đnh 21/2008/-CP, và thông t
05/2008/TT-BY MT _ ph lc).
Sau đây gi
nh vc tài nguyên nc là quy hoch
v tài nguyên nc (còn gi là quy hoch thu li) đ xác đnh phng án khai thác s
dng hp lý ngun nc lu vc hoc khu vc (nh tnh), cng nh đ xut các công
trình ch yu cn xây dng đ nhà nc xem xét.
Các công trình khai thác s dng ngun nc đc đ xut trong giai đon quy
hoch mi ch là nhng đ xu
t ban đu nhm hình thành bc đu khái nim v d
án (nh hình thc công trình, v trí xây dng, quy mô đ ngh ) mà cha đi sâu và
tính toán v mt k thut ca công trình.
b) Giai đon lp báo cáo đu t:
Giai đon này còn gi là nghiên cu tin kh thi là giai đon tip sau giai đon
quy hoch khi công trình đ xut trong quy hoch đc chp thun và cho nghiên cu
sâu hn. Báo cáo đu t
cn phi tính toán các ch tiêu kinh t k thut cho các
phng án đ xut và phng án chn mc s b nhm cung cp các c s đ ch
d án xem xét có nên đu t d án hay không.
c) Giai đon lp d án đu t:
Giai đon này còn gi là nghiên cu kh thi, là giai đon tip theo sau khi báo
cáo nghiên cu tin kh thi đc chp nhn. D án đu t
đi sâu vào tính toán chi tit
tt c các các phng án và đa ra phng án chn. T đó, xác đnh đc các ch tiêu
kinh t k thut ca d án, đánh giá hiu qu ca d án và đa ra k hoch thc hin
d án. D án đu t là c s quan trng đ cp có thm quyn ra quyt đnh cui cùng
v thc hin d án, t đó có k
hoch chun b ngun vn cho thc hin d án.
d) Thit k k thut:
Tính toán các thông s k thut và lp h s thit k cho các công trình ca d
án, xây dng bn v thi công và k hoch thi công công trình.
e) Thi công:
Xây dng các hng mc công trình theo h s thit k và bn v thi công đã đc
Trong giai đon quy hoch, tùy thuc vào quy mô ca quy hoch mà có th phi
thc hin đánh giá v mt môi trng cho các phng án quy hoch đ la chn
phng án ti u. u quy hoch có quy mô ln cp quc gia hoc liên vùng, liên tnh
hoc quy hoch phát trin kinh t – xã hi mang ý ngha chin lc (Mc 1 Lut
BVMT 2005) thì giai đon này phi thc hin đánh giá môi trng chin l
c
(GMTCL). u quy mô quy hoch không thuc đi tng phi thc hin GMTCL
thì phi tin hành sàng lc môi trng (sàng lc MT) hay còn gi là lc duyt môi
trng đ xem xét mt cách s lc xem kh nng gây tác đng đn môi trng ca
các hot đng (hoc d án c th) đc đ xut trong các phng án quy hoch, đc
bit là đi vi phng án quy hoch đc ch
n.
Thí d nh trong quy hoch thu li ca mt lu vc sông có th đ xut s cn
thit xây dng mt công trình cung cp nc ti cho mt khu vc nông nghip quan
LP BÁO CÁO U T
LP D Á U T
THI CÔ G XÂY D G
QU LÝ V HÀ H
Các vn đ MT trong
thi công
THIT K K THUT
Các vn đ MT
trong thitk
Các vn đ MT
tron
g
v
n hành
TM chi tit
TM s b có yêu cu cao hn sàng lc môi trng, trong đó yêu cu là đánh giá
mt cách khái quát các tác đng môi trng ca d án và ch
ra đc trong các tác
đng môi trng thì tác đng tiêu cc nào là đáng k nht. Cng nh sàng lc môi
trng, TM s b cng cn tr giúp cho vic hình thành rõ hn khái nim v d án
nu trong quy hoch d án trc đây vn còn nhng vn đ cha kt lun rõ ràng. Thí
d nh vn đ chn v trí tuyn công trình nào trong mt s v trí tuyn có th đc
trong d
án xây dng h cha nc. Phng án chn phi là phng án va đm bo
các yêu cu v kinh t, k thut, li phi đm bo sao cho các tn hi đi vi môi
trng là ít nht. Kt qu ca đánh giá tác đng môi trng s b cng cn ch ra có
tip tc tin hành đánh giá tác đng môi trng chi tit giai đon tip sau hay không.
c) Giai đon lp d án đu t
Giai đoan lp d án đu t trc đây còn gi là giai đon nghiên cu kh thi
( CKT) ca d án. Lp d án đu t là giai đon quan trng có ý ngha quyt đnh d
án có đc thc hin hay không. Hu ht các nc trên th gii đu quy đnh đi vi
các d án ln, phc tp ho
c d án có liên quan ti các vùng nhy cm v môi trng
đu phi thc hin lp báo cáo đánh giá tác đng môi trng chi tit và trình cho c
quan qun lý nhà nc v môi trng có thm quyn thm đnh và phê duyt.
TM chi tit có yêu cu đánh giá cao hn so vi TM s b, th hin :
- Phi đánh giá mt cách chi tit các tác đng môi trng, tp trung vào các tác
đng tiêu cc đc coi là đáng k
đã xác đnh đc trong TM s b.
- goài đánh giá đnh tính còn phi đnh lng và d báo các tác đng môi