Nguoithay.vn Nguoithay.vn PHNG PHÁP GII BÀI TP SÓNG ÁNH SÁNG
Khi tin hành thí nghim Y-âng vi các bc sóng khác nhau, đ bài có các yêu cu nh sauμ
Yêu cu 1: Xác đnh khong cách ngn nht gia vân sáng cùng màu vi vân sáng trung tâm (gia hai vân sáng trùng
nhau, v trí trùng nhau ca hai vân sáng,khong cách t vân sáng trung tâm đn vân sáng cùng màu vi nó và gn nó )
Phng pháp:
Bc 1: Khi vân sáng trùng nhau: k
1

1
= k
2

2
= k
3

3
= = k
n

n

k
1
i

1
và k
2
)
Bc 3: Tính:
1 2 3 4
; ; ;
BSCNN BSCNN BSCNN BSCNN
k k k k
a b c d
   

Bc 4: Khong cách cn tìm μ Vân sáng :
1 1 2 2 3 3 4 4
. . . .x k i k i k i k i    

Vân ti μ
1 1 2 2 3 3
( 0,5). ( 0,5). ( 0,5).x k i k i k i      

Ví d 1: Trong thí nghim giao thoa ánh sáng ca I-âng. Hai khe hp cách nhau 1mm, khong cách t màn quan sát đn màn
cha hai khe hp là 1,25m. Ánh sáng dùng trong thí nghim gm hai ánh sáng đn sc có bc sóng

1
= 0,64m và 
2
= 0,48m. Khong cách t vân sáng trung tâm đn vân sáng cùng màu vi nó và gn nó nht làμ
A. 3,6mm. B. 4,8mm. C. 1,2mm. D. 2,4mm.
Gii:
a = 10

= 0,64m

2
= 0,6m

3
=0,54m

4
= 0,48m
x = ?

Yêu cu 2: Xác đnh s vân sáng trong khong gia 2 hoc 3 vân sáng liên tip có màu ging vi VSTT.
Phng pháp:
Bc 1: Tính k
1
 k
4
nh trong yêu cu 1
Bc 2: Xác đnh các v trí trùng nhau cho tng cp bc x. (Bc này khá phc tp)
Nguyên tc lp t s tng cpμ

12
23
34
14
kk

0,64.10 .1,25
ây: k 3 ; 4 3 3. 3.
10
2,4.10 2,4
k
k
D
V
mk mmxi
a










       Khi vân sáng trùng nhau:
1 1 2 2 3 3 4 4 1 2 3 4
1 2 3 4 1 2 3 4
1 2 3 4
1 2 3 4
k = k k = k k 0,64 = k 0,6 k 0,54 = k 0,48
k 64 = k 60 k 54 = k 48 k 64 = k 60 k 54 = k 48

Ví d 1 : Trong thí nghim I- âng v giao thoa ánh sáng , hai khe đc chiu đng thi 3 bc x đn sc có bc sóng μ 
1
=
0,4m , 
2
= 0,5m , 
3
= 0,6m . Trên màn quan sát ta hng đc h vân giao thoa , trong khong gia hai vân sáng gn
nhau nht cùng màu vi vân sáng trung tâm , ta quan sát đc s vân sáng bng μ
A.34 B. 28 C. 26 D. 27
Gii: Khi các vân sáng trùng nhau: k
1

1
= k
2

2
= k
3


Ta x lp t s cho ti khi k
1
= 15 ; k
2
= 12 ; k
3
= 10
- Vi cp 
1
, 
2
:
12
21
5 10 15
4 8 12
k
k


   

Nh vyμ Trên đon t vân VSTT đn k
1
= 15 ; k
2
= 12 thì có tt c 4 v trí trùng nhau
V trí 1μ VSTT
V trí 2μ k
1

2
= 12 ; k
3
= 10 thì có tt c 3 v trí trùng nhau
V trí 1μ VSTT
V trí 2μ k
2
= 6 ; k
3
= 5
V trí 3μ k
2
= 12 ; k
3
= 10
- Vi cp 
1
, 
3
:
3
1
31
3 6 9 12 15
2 4 6 8 10
k
k


     

3
= 10

Vy tt c có 2 + 1 +4 =7 v trí trùng nhau ca các bc x.
S VS quan sát đc = Tng s VS tính toán – S v trí trùng nhau = 34 – 7 = 27 vân sáng. S VS quan sát đc = Tng s VS tính toán – S v trí trùng nhau

Lu ýμ
Tng s VS tính toán ( trên đon) = k
1
+ k
2
+ k
3
+ k
4Tng s VS tính toán ( trong khong gia) = (k
1
– 1) + (k
2
– 1) + (k
3
– 1) + (k
4
– 1)
=> Trong khong gia có 2 v trí trùng nhau.

3
1
31
6 12 18 24 30 36
5 10 15 20 25 30
3 30
2 20
9 36
5 20
k
k
k
k
k
k






      
  
  

Câu 2: Thí nghim GT AS bng khe Young.Ánh sáng s dng gm ba bc x đ, lc, lam có bc sóng ln lt là μ 
1
=
0,64m, 
2

<=> 32k
1
= 27k
2
= 24k
3

BSCNN(32,27,24) = 864 => k
1
= 27 ; k
2
= 32 ; k
3
= 36
Vân sáng đu tiên có cùng màu vi vân sáng trung tâm μ là v trí Bc 27 ca 
1
trùng bc 32 ca 
2
trùng vi bc 36 ca 
3
Ta s lp t s cho đn khiμ k
1
= 27 ; k
2
= 32 ; k
3
= 36
12
21
3

1
= 0,42m, 
2
= 0,56m và 
3
= 0,63m. Trên màn, trong khong gia hai vân sáng liên tip có màu ging
màu vân trung tâm, nu hai vân sáng ca hai bc x trùng nhau ta ch tính là mt vân sáng thì s vân sáng quan sát đc là
A. 21. B. 23. C. 26. D. 27.
Giiμ Trong khong gia hai vân sáng liên tip có màu ging màu vân trung tâm tc là 2 v trí trùng nhau.
Khi các vân sáng trùng nhau: k
1

1
= k
2

2
= k
3

3

k
1
0,42 = k
2
0,56 = k
3
0,63 <=> 42k
1

3
= 8

Vy v trí này cóμ
k
1
= k
đ
= 27 (ng vi vân sáng bc 27)
k
2
= k
lc
= 32 (
ng vi vân sáng bc 32)
k
3
= k
lam
= 36 (ng vi vân sáng bc 36)
ý C
Ta có: k
2
= 30 => trong khong gia có 2λ màu lam
k
3
= 20 => trong khong gia có 1λ màu đ

Nguoithay.vn


   

    Câu 4:Trong thí nghim I-âng ,cho 3 bc x μ
1
= 400m, 
2
= 500m và 
3
= 600m.Trên màn quan sát ta hng đc h
vân giao thoa trong
khong gia 3 vân sáng gn nhau nht cùng màu vi vân sáng trung tâm , ta quan sát đc s vân sáng là
:
A.54 B.35 C.55 D.34
Giiμ
Khi các vân sáng trùng nhau: k
1

1
= k
2

2
= k
3

3


- Vi cp 
1
, 
2
:
12
21
15
vitri trung thu
k
5 10 20 25
2 vitri trung
30
24
thu3
1
k 4 8 16 202

      

( ) ( )

Nh vyμ Trên đon t vân VSTT đn k
1
= 30 ; k
2
= 24 thì có tt c 7 v trí trùng nhau


- Vi cp 
1
, 
3
:
3
1
31
15
vitri trungthu
k
3 6 9 12 18 21 24 27
k 2 4 6 8 12 14 14 14
2 vitri trungt
3
0
hu3
10
0
2

          

( ) ( )

Nh vyμ Trên đon t vân VSTT đn k
1
= 30 ; k
3


2
= k
3

3
=> k
1
42 = k
2
56 = k
3
70 <=> 3k
1
= 4k
2
= 5k
3

BSCNN(3,4,5) = 60
Trong khong gia có :
2 v trí trùng (ca 
1

2
) + 0 v trí trùng (ca 
2

3
) + 3 v trí trùng (ca 


   


=> Trong khong gia có λ v trí trùng nhau.
3
1
31
15
10
k
3 6 9 12 18 21 24 27
k 2 4 6 8 12 14 14 14

         


Nguoithay.vn Nguoithay.vn => k
1
= k
tím
= 20 trong khong gia 2VS liên tip có màu ging nh màu ca VS trung tâm có
19 vân màu tím
=> k

= 12
T BSCNN => k
1
= k
tím
= 20 => gia hai vân sáng liên tip có màu ging nh màu vân sáng trung tâm có 1λ vân
màu tím
=> k
lc
= k
2
= 15 => gia hai vân sáng liên tip có màu ging nh màu vân sáng trung tâm có 14 vân màu lc.
ý A.