Tìm hiểu những thông tin về thể chất của bé sơ sinh
Tìm hiểu kỹ về thể chất của bé sơ sinh sẽ giúp các bậc phụ huynh có thể đánh giá
toàn diện sự phát triển của bé cũng như phát hiện sớm những dấu hiệu bất ổn trong
sức khỏe của bé để kịp thời điều trị. Bài viết dưới đây sẽ giúp các bậc phụ huynh
hiểu rõ hơn về thể chất của bé sơ sinh.
Cân nặng
Mỗi bé sơ sinh có cân nặng khác nhau nhưng thường dao động trong khoảng 2,8-
3,5kg.
Sau sinh 3-7 ngày, trọng lượng của bé sẽ giảm khoảng 10% nhưng bạn không cần
lo lắng. Đây chỉ là hiện tượng sút cân sinh lý bình thường. Sau đó trọng lượng của
bé sẽ được phục hồi và tăng dần.
Trong 3 tháng đầu, mỗi ngày trọng lượng bé sơ sinh tăng trung bình là 30g. Tháng
đầu, nếu bé không ốm và được bú đủ thì có thể tăng 1,5kg. Sự tăng cân phản ánh
sức khỏe và dinh dưỡng của bé. Nếu bé lên cân chậm hoặc không lên cân thì cần
chú ý tới dinh dưỡng hay bệnh tật ở bé.
Chiều dài
95% số bé sinh đủ tháng có chiều dài lúc mới sinh là 45-55cm.
Vòng ngực: Chu vi vòng ngực của bé sơ sinh xấp xỉ 30-33cm. Vòng đầu lớn hơn
vòng ngực 1-2cm và không cân đối với kích cỡ cơ thể (đầu to hơn người).
Việc đo vòng ngực là chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của phổi. Còn đo vòng đầu là
tiêu chí đánh giá sự phát triển của não. Nếu chỉ số trên của bé quá lệch so với chỉ
số trung bình thì bạn nên đưa bé đi khám để bác sĩ kiểm tra xem có điều gì bất ổn
trong sức khỏe của bé không.
Dấu hiệu cơ thể bình thường ở bé sơ sinh
Đầu: Hình dạng đầu có thể méo mó – kết quả của quá trình sinh. Điều này sẽ được
cơ thể bé tự điều chỉnh trong vòng một tuần. Bé có hai thóp mềm trên đầu. Hai
thóp này sẽ dần đóng lại và không cần chăm sóc đặc biệt nào.
Mắt: Bé nhìn tốt trong cự ly 20-25cm. Mắt bé trông sưng lên, có những chấm đỏ
trong lòng trắng hoặc trông như bị lác. Những dấu hiệu này phần lớn sẽ tự biến
mất.
Ngực và vùng kín: Ngực và vùng kín của bé có thể bị sưng lên. Đây là điều bình

Trong những trường hợp rất hiếm gặp, khi mức độ bilirubin của bé sơ sinh rất cao,
có thể dẫn đến tổn hại cho hệ thần kinh.
- Dấu hiệu để cha mẹ nhận biết bé sơ sinh bị vàng da: Hãy thử test nhanh tại nhà để
xem bé có vàng da không. Trong một căn phòng đủ sáng, dùng ngón trỏ của mẹ gí
nhẹ nhàng lên mũi hoặc trán của bé. Nếu da vẫn vàng ở chỗ mẹ vừa thả ngón tay ra
thì bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Nếu em bé của bạn có làn da đen xám, thử kiểm tra sắc vàng trong lòng trắng của
mắt hay trong lợi (nướu). Bạn cũng có thể nhận thấy là em bé của bạn tiêu ra phân
rất nhợt nhạt.
- Điều cha mẹ nên làm: Nên đưa bé đi khám nếu bé bị vàng da. Bác sĩ sẽ đánh giá
tình hình của bé và quyết định xem có nên điều trị không.
Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ, nên cho bé bú thường xuyên. Điều này giúp làm
sáng làn da bé. Không cần dùng sữa công thức hoặc nước lọc thay thế. Bạn nên
đánh thức bé dậy để cho bé bú ngay cả khi bé đang ngủ.
- Khi bé cần điều trị vàng da: Có một số trường hợp, con của bạn cần phải điều trị
vàng da:
+ Da của bé rất vàng.
+ Vàng da nặng hơn.
+ Vàng da xuất hiện sớm, trong vòng 24 tiếng sau sinh.
Ngoài ra, nên đưa bé đi khám ngay nếu bé có các triệu chứng sau đây (có thể là
dấu hiệu của bệnh gan):
+ Vàng da kéo dài (sau 2-3 tuần).
+ Đi tiêu ra phân có màu như phấn trắng.
Bác sĩ có thể cho bé làm xét nghiệm máu để kiểm tra mức độ bilirubin. Nếu em bé
của bạn có mức bilirubin cao, bé có thể cần được chiếu đèn trong bệnh viện. Có hai
loại điều trị chiếu đèn:
+ Chiếu đèn thông thường: Chiếu sáng tia cực tím khi bé nằm trên giường. Ánh
sáng giúp phá vỡ các bilirubin để không gây “gánh nặng” cho gan. Đèn chiếu sẽ
dừng lại sau mỗi 3-4 tiếng để mẹ cho bé bú.
+ Điều trị sợi quang: Em bé được bao bọc trong chăn có chứa sợi quang học đặc

và cử động tay. Cha mẹ có thể nhẹ nhàng nắn bóp chân tay cho con, đặc biệt khi bé
mới ngủ dậy.
Khi bé đầy tháng, có thể bắt đầu tập cho bé nằm sấp, ngóc đầu 1-2 phút mỗi lần
trước khi cho bú. Đặt bé nằm sấp trên đệm cứng, hai tay đặt phía trước để chống.
Lúc này đầu bé chỉ ngọ nguậy mà chưa cất lên được. Thời gian luyện tập ban đầu
nên là một phút, sau đó mới tăng dần.
Tập điều khiển bàn tay cho bé: Khi mới sinh, bé đã có khả năng nắm và giữ chặt
đồ vật trong tay. Hãy thử cho bé nắm các ngón tay của mẹ; sau đó, từ từ kéo bé
dậy. Bài tập này giúp rèn cơ tay, bụng cũng như củng cố kỹ năng cầm, nắm ở bé.
Khi đầy tháng, bé bắt đầu chú ý nhiều hơn tới xung quanh. Bạn có thể thử gãi nhẹ
vào đầu ngón tay và gan bàn tay của bé. Cho bé cầm ngón tay của mẹ, rồi cầm tay
kia gỡ nhẹ từng ngón tay của bé ra.
Luyện tập trí lực cho bé: Dù chưa hiểu biết về xung quanh nhưng bé cũng có thể
mỉm cười. Mẹ hãy trò chuyện hàng ngày với con, cù bé hoặc tạo những âm thanh
“ê, a”…
Bé sơ sinh thường ngủ nhiều nên sự tiếp xúc với môi trường xung quanh cũng hạn
chế. Bạn có thể bế bé ở nhiều tư thế khác nhau. Đồng thời, nên treo những đồ chơi
vui nhộn, phát ra tiếng kêu, nhiều màu sắc ở đầu giường (cũi) để kích thích thị giác
và trí tò mò của bé.
Những dấu hiệu của bệnh mà cha mẹ cần lưu ý
Khi chăm sóc bé sơ sinh, cha mẹ cần biết một số dấu hiệu bệnh nặng ở bé. Việc
cần làm là đưa con đến bệnh viện càng sớm càng tốt.
Theo bác sĩ Đức Trí (Bệnh viện Nhi Đồng 1) có 11 triệu chứng nguy hiểm ở bé sơ
sinh như sau:
1. Bú kém (bú ít hơn nửa số lượng hoặc nửa số lần bú trong ngày); ví dụ, bình
thường bé bú 80ml, 8 lần trong ngày (cả ngày lẫn đêm). Nếu bé bú ít hơn 4 lần hay
mỗi lần ít hơn 40ml là bú ít.
2. Bỏ bú (không bú hay bú rất ít).
3. Bé bị co giật.
4. Thở bất thường: Bạn đếm nhịp thở của con trong một phút. Nếu trên 60 lần