HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 1
LI M U
1.Tính cp thit ca đ tài:
Trong xu th toàn cu hóa, nn kinh t Vit Nam đang tng bc thay đi đ
hi nhp. Vit Nam là nc có nn kinh t đang phát trin nên phi đi mt vi rt
nhiu khó khn và th thách ln gia s phát trin hùng mnh ca nn kinh t th gii.
c
bit t khi nc ta gia nhp T chc Thng mi th gii-WTO thì nn kinh t
đc
m rng và thông thoáng hn,đng thi cng là mt thách thc ln đòi hi phi
có s nng đng và bit nm bt th trng.Vì vy, mun đm bo u th cnh tranh
đt
đc hiu qu cao trong hot đng kinh doanh thì đòi hi phi có s vn đng mt
cách toàn din đi vi tt c các doanh nghip hot đng trong lnh vc sn xut kinh
doanh. Các Doanh nghip sn xut không ch sn xut ra sn phm có cht lng tt,
mu mã đp, mà mt yu t quan trng khác là giá c sn phm phi phù hp vi sc
mua ca đa s ngi tiêu dùng nhm chim đc u th cnh tranh cho sn phm ca
mình. Vì l đó, “tit kim chi phí, gim giá thành” đ không ngng nâng cao li nhun
là mt trong nhng yêu cu c bn ca công tác qun lý sn xut kinh doanh ti Doanh
nghip.
Trong Doanh nghip sn xut thì giá thành là yu t quan trng đ Doanh
nghip có th tái sn xut và tìm kim li nhun. Giá thành là thc đo chi phí tiêu hao
phi bù đp sau mi chu k sn xut kinh doanh và cng là công c quan trng đ
Doanh nghip có th kim soát tình hình hot đng sn xut kinh doanh, xem xét hiu
qu ca các bin pháp t chc k thut. Có th nói, giá thành là tm gng phn chiu
toàn b bin pháp, t chc qun lý kinh t liên quan đn tt c các yu t chi phí trong
sn xut. m bo cho vic hch toán giá thành chính xác, kp thi phù hp vi đc
đim
có tính xuyên xut trong quá trình hoch toán các doanh nghip. Do đó, mc tiêu ca
đ
tài này là c s nghiên cu k toán chi phí sn xut và tính giá thành sn phm sn
xut, đ tài tìm hiu quy trình tp hp chi phí, đánh giá sn phm d dang và tính giá
thành
sn phm ca sn phm hoàn thành là nhân điu ti công ty TNHH Thin Ân.
T đó đ ra nhng gii pháp, kin ngh, nhm đ xut các biên pháp tit kim chi phí,
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 3
h thp giá thành sn phm cng nh góp phn hoàn thin công tác k toán ti Công
ty.
3. Nhim v nghiên cu:
Nhim v ca đ tài là nghiên cu v tình hình hot đng sn xut kinh doanh
ti Công ty TNHH Thin Ân, c th:
- Nghiên cu v tình hình xut nhp kho nguyên vt liu (ht điu khô, bán thành phm
mua
ngoài) đ tính ra đc chi phí nguyên vt liu trc tip sn xut ra thành phm
(nhân điu)
- Theo dõi tin lng ca công nhân trc tip sn xut sn phm
- Tp hp chi phí sn xut chung liên quan đn vic sn xut sn phm.
=> Tng hp chi phí sn xut liên quan đ tính ra giá thành ca nhân điu nhp kho.
- Nhn xét u đim và nhc đim ca quá trình sn xut ti Công ty. T nhng nhc
đim
đó, đa ra nhng kin ngh gii pháp nhm hoàn thin công tác k toán tp hp
chi phí sn xut và tính giá thành sn phm ti công ty TNHH Thin Ân.
4. Phng pháp nghiên cu:
Thu thp thông tin:
ây là mt trong nhng bc không th thiu đc đi vi mi mt đ
tài nghiên cu khoa hc. Thu thp thông tin đc tin hành sau khi đã quyt đnh đc
Chng 2: Thc trng công tác k toán toán tp hp chi phí sn xut và tính giá thành
sn phm ti công ty TNHH Thin Ân.
Chng 3: Nhn xét – Kin ngh v hot đng sn xut ca Công ty.
Vi kin thc, trình đ cng nh kinh nghim thc t còn ít nên nhng kin
ngh gii pháp đóng góp cho công ty còn có hn,và trong quá trình nghiên cu hoàn
thành đ tài này em không tránh khi nhng sai sót. Em rt mong s thông cm ca
thy cô và em mong nhn đc nhng ý kin đóng góp ca quý thy cô đ em có kinh
nghim hn trong lnh vc k toán mà em đã theo hc.
Em xin chân thành cm n!
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 5
CHNG 1
C S LÝ LUN CA K TOÁN CHI PHÍ SN XUT VÀ TÍNH GIÁ
THÀNH SN PHM
1.1 Nguyên tc k toán chi phí sn xut và giá thành sn phm trong các doanh
nghip sn xut
1.1.1 Chi phí sn xut
1.1.1.1 Khái nim
Chi phí sn xut là biu hin bng tin toàn b hao phí v lao đng sng và lao
đng vt hóa phát sinh trong quá trình ch to sn phm hoc dch v trong mt thi k
nht đnh (tháng,quý,nm).
1.1.1.2 Phân loi chi phí sn xut
Chi phí sn xut kinh doanh trong các doanh nghip gm nhiu loi khác nhau
tùy
cách ngi qun lý s dng tiêu thc nào nh: tính cht kinh t, mc đích, công
dng và yêu cu qun lý khác nhau.Trong doanh nghip sn xut vic phân loi chi phí
sn xut da trên các tiêu thc sau:
a) Phân loi theo ni dung kinh t ban đu
Toàn b chi phí đc phân thành các yu t chi phí sau:
đnh. i vi doanh ng
hip sn xut chi phí sn xut đc chia nh sau:
- Chi phí nguyên vt liu trc tip: Gm toàn b giá tr nguyên vt liu chính, vt liu
ph liên quan trc tip đn vic sn xut to nên sn phm.
- Chi phí nhân công trc tip: Là toàn b tin lng và các khon ph cp mang tính cht
tin lng phi tr cho công nhân trc tip sn xut sn phm, cùng vi các khon phi
trí
ch theo lng theo t l quy đnh cho các qu BHXH. BHYT, BHTN, KPC.
- Chi phí sn xut chung: Gm toàn b các chi phí còn li phát sinh trong phm vi phân
xng, là nhng chi phí đ sn xut ra sn phm nhng không k các chi phí sn xut
ngoài hai khon mc chi phí trên. Chi phí sn xut chung thng bao gm chi phí
nguyên vt liu gián tip, chi phí nhân công gián tip, chi phí khu hao tài sn c đnh
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 7
s dng trong sn xut và qun lý sn xut, chi phí sa cha bo trì, chi phí qun lý
phân xng.
* Chi phí ngoài sn xut:
Là nhng chi phí phát sinh trong quá trình tiêu th sn phm
và qun lý chung toàn doanh nghip, bao gm:
- Chi phí bán hàng: Là biu hin bng tin toàn b các khon hao phí v lao đng sng,
lao
đng vt hóa và các chi phí phc v cho quá trình bo qun và tiêu th hàng hóa.
-
Chi phí qun lý doanh nghip: : Là biu hin bng tin toàn b các khon hao phí v
lao
đng sng, lao đng vt hóa và các chi phí phc v cho quá trình qun lý và điu
hành hot đng SXKD ca doanh nghip.
Phân loi chi phí sn xut theo chc nng hot đng giúp qun lý đnh mc chi phí,
cung cp s liu cho công tác tính giá thành sn phm ca doanh nghip.
chi phí tr trc tin thuê nhà, chi phí công c dng c có giá tr ln…
- Chi phí phi tr: Là nhng chi phí thc t cha phát sinh nhng đc tính trc vào
chi
phí hot đng sn xut kinh doanh k này cho các đi tng chu chi phí, đ đm
bo chi phí phát sinh thc t không gây đt bin cho chi phí sn xut kinh doanh nh
trích tr
c chi phí tin lng ngh phép cho công nhân sn xut, trích trc chi phí sa
cha ln tài sn c đnh…
f) Phân loi theo mi quan h ng x chi phí
Cách phân loi này đc chia làm 3 loi:
- nh phí (chi phí c đnh): Là nhng khon chi phí mang tính cht tng đi n đnh
không ph thuc vào s bin đng ca s lng hay doanh thu. Các chi phí này nu
tính cho mt đn v sn phm thì li thay đi nu s lng sn phm thay đi.
- Bin phí (chi phí bin đi): Gm nhng khon chi phí s bin đi t l thun vi s
lng
và doanh thu. Nhng các chi phí này nu tính trên mt đn v sn phm thì li
mang tính n đnh.
- Chi phí hn hp: Là loi chi phí có đc đim bao gm c hai yu t bin phí và đnh
phí, nh chi phí đin t
hoi c đnh…
Phân loi theo quan h ng x chi phí giúp phân tích tình hình tit kim chi phí và xác
đnh các bin pháp thích hp đ h thp chi phí đn v.
1.1.2 Gía thành sn phm
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 9
1.1.2.1 Khái nim
Giá thành sn phm là toàn b hao phí lao đng sng và lao đng vt hóa trong
quá trình sn xut sn phm ca doanh nghip đc biu hin bng tin liên quan đn
khi lng công vic, sn phm hay lao v, dch v hoàn thành trong mt k hn nht
bao gm giá thành sn xut cng vi chi phí bán hàng và chi phí qun lý phân b cho
sn phm bán ra trong k. Giá thành toàn b là cn c đ tính lãi trc thu.
1.1.3 Mi quan h gia chi phí sn xut và giá thành sn phm
Chi phí sn xut giá thành v bn cht là hai mt ca quá trình sn xut. Nu
nh
chi phí sn xut biu hin mt hao phí ca quá trình sn xut (các yu t chi phí
đu vào) thì giá thành sn phm li biu hin mt kt qu ca quá trình sn xut đó (kt
qu đu ra).
S ging nhau
: Chi phí sn xut và giá thành sn phm có mi quan h mt thit
vi nhau, ging nhau ch đu biu hin bng tin ca nhng chi phí mà doanh
nghip đã b ra trong quá trình sn xut. Chi phí sn xut trong k là cn c đ tính
giá sn phm hoàn thành. S tit kim hay lãng phí v chi phí sn xut nh hng trc
tip đn giá thành sn phm cao hay thp. Do đó, qun lý giá thành sn phm gn lin
vi vic qun lý chi phí sn xut.
S khác nhau
: Giá thành sn phm và chi phí sn xut có s khác nhau mc
đ biu hin và phm vi ca chi phí. Chi phí sn xut gn lin vi tng thi k phát
sinh ca nó, còn giá thành gn lin vi khi lng đã hoàn thành. Chi phí sn xut
trong k liên quan đn sn phm hoàn thành, sn phm d dang cui k, sn phm
hng trong k, còn giá thành không liên quan đn sn phm d dang cui k, sn
phm hng trong k mà li liên quan ti chi phí sn xut ca sn phm d dang cui
k trc chuyn sang.
Chi phí sn xut phát sinh trong k là chi phí phát sinh cho tt c các loi sn
phm sn xut ra trong mt thi đim nht đnh, không phân bit công vic đã hoàn
thành hay cha hoàn thành. Giá thành sn phm là khon chi phí sn xut gn lin vi
mt s lng sn phm hay mt công vic, dch v c th. Giá thành bao gm chi phí
sn xut chi ra k này, nhng không nm trong giá thành sn phm k này, nh
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 12
Trong doanh nghip, đi tng tp hp chi phí sn xut có th là tng phân
xng, tng b phn, đi sn xut hoc toàn doanh nghip, tng giai đon công ngh
hoc toàn b quy trình công ngh, tng sn phm, đn đt hàng, tng nhóm sn phm
hoc b phn, chi tit sn phm.
i tng tính giá thành có ni dung khác vi đi tng tp hp chi phí sn
xut, nhng chúng có mi quan h cht ch vi nhau. Mi quan h đó th hin
vic tính giá thành sn phm phi s dng s liu chi phí sn xut đã tp hp. Ngoài
ra
, mt đi tng tp hp chi phí sn xut có th bao gm nhiu đi tng tính giá
thành.
1.2.2 i tng k toán tính giá thành
Là các loi sn phm do doanh nghip sn xut ra cn đc đnh lng tng chi
phí
và chi phí đ kt tinh trong mt đn v sn phm. Tùy theo đc đim sn xut và
quy
trình công ngh mà đi tng tính giá thành có th là chi tit sn phm, bán thành
phm, sn phm hoàn chnh, đn đt hàng…
i tng tính giá thành là cn c đ k toán t chc vic tp hp chi phí sn
xut, la chn phng pháp tính giá thành thích hp, t chc công ngh tính giá thành
hp lý, lp các bng tính giá thành sn phm phc v vic kim tra tình hình thc hin
k hoch giá thành.
1.3 K toán chi phí sn xut
1.3.1 K toán chi phí nguyên vt liu trc tip
1.3.1.1 Ni dung và nguyên tc hch toán
* Ni dung:
- Chi phí nguyên vt liu trc tip bao gm toàn b chi phí nguyên vt liu s dng
và t đó tính đc giá tr hàng hóa, vt t xut trong k.
Giá tr NVL xut Tr giá NVL tn Tr giá NVL nhp Tr giá NVL tn
trong k đu k trong k cui k
=
-
-
=
+
-
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 14
1.3.1.2 Tài khon s dng
Tài khon 621 dùng đ theo dõi tình hình tp hp và kt chuyn hoc phân b
chi phí nguyên liu, vt liu trc tip trong quá trình sn xut vi ni dung và kt cu
nh sau:
S phát sinh N:
- Tr giá thc t nguyên vt liu xut dùng trc tip cho hot đng sn xut sn phm
hoc thc hin dch v, lao v trong k.
S phát sinh Có:
- Tr giá nguyên vt liu s dng không ht nhp li kho.
- Kt chuyn hoc phân b giá tr nguyên vt liu thc t s dng sn xut kinh doanh
trong k vào bên n tài khon 154 “Chi phí sn xut kinh doanh d dang” đ tính giá
thành sn phm, dch v.
Tài khon 621 không có s d cui k.
1.3.1.3 S đ hch toán tng hp:
S đ 1.1: S đ hch toán chi phí nguyên vt liu trc tip
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 15
tài khon cp 2,3, ca tài khon 622.
- Chi phí nhân công trc tip vt đnh mc không đc tính vào giá thành sn phm,
dch v mà đc tính vào giá vn hàng bán.
-
Cui k k toán, thc hin kt chuyn hoc tin hành tính phân b và kt chuyn chi
phí nhân công trc tip vào tài khon 154 hoc 631 tùy theo doanh nghip áp dng
phng pháp kê khai
thng xuyên hoc kim kê đnh k.
1.3.2.2 Tài khon s dng
Tài khon 622 “Chi phí nhân công trc tip” dùng đ theo dõi tình hình tp hp
và kt chuyn hoc phân b chi phí nhân công trc tip trong quá trình sn xut vi
ni dung và kt cu nh sau:
S phát sinh N:
- Phn ánh chi phí nhân công trc tip phi tr trong k v tin lng và các khon ph
cp tin lng, tin công, các khon trích theo lng.
S phát sinh Có:
- Kt chuyn chi phí nhân công trc tip sang tài khon 154 “ Chi phí sn xut kinh
doanh d dang” vào cui k.
Tài khon 622 không có s d cui k.
1.3.2.3 S đ hch toán tng hp
S đ 1.2: S đ hch toán chi phí nhân công trc tip
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 17
334 622 154
(1) (4)
338
(2)
phí sn xut chung vào tài khon 154 hoc 631 tùy theo doanh nghip áp dng phng
pháp kê khai thng
xuyên hoc kim kê đinh k.
1.3.3.2 Tài khon s dng
Tài khon 627 “Chi phí sn xut chung” dùng đ theo dõi tình hình tp hp và
kt chuyn hoc phân b chi phí sn xut chung thc t phát sinh trong quá trình sn
xut vi ni dung và kt cu nh sau:
S phát sinh N:
- Tp hp tt c các chi phí sn xut chung thc t phát sinh trong k
S phát sinh Có:
- Phn ánh các khon gim tr chi phí sn xut chung trong k.
- Cui k kt chuyn chi phí sn xut chung v tài khon “Chi phí sn xut kinh doanh
d dang cui k đ tính giá thành sn phm.
1.3.3.3 S đ hch toán tng hp
S đ 1.3: S đ hch toán chi phí sn xut chung
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 19
334, 338 627 154
(1) (6)
152 632
(2) (7)
153, 142
(3)
214
(4)
tng hp chi phí sn xut đc phn ánh qua s đ nh sau:
S đ 1.4: S đ hch toán tng hp chi phí sn xut kinh doanh d dang
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 21
154
CPSXDDK
621 152
(1) (4)
622 155
`
(2) (5)
627 632
(3) (6)
(1) Kt chuyn chi phí nguyên vt liu trc tip thc t.
(2)
Kt chuyn chi phí nhân công trc tip thc t.
(3)
Kt chuyn chi phí sn xut chung thc t.
(4)
Giá tr ph liu thu hi t quá trình sn xut.
(5)
Giá thành sn phm hoàn thành nhp kho.
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 22
(6) Sn phm hoàn thành chuyn tiêu th ngay.
1.4 ánh giá sn phm d dang cui k
1.4.1 Khái nim
S lng SP d dang
cui k
S lng
SP d
dang cui
k
=
+
x
+
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 23
xác.Vì vy, phng pháp này đc áp dng cho các đn v có t trng các khon mc
chi phí SX không chênh lch nhiu trong tng giá thành và NVL đc b mt ln
ngay t đu quy trình SX. Chi phí NVL chính hoc chi phí NVL trc tip đc phân
b đu cho các sn phm đã và đang sn xut, không phân bit là đã hoàn thành hay
còn
d dang. Còn đi vi chi phí nhân công và chi phí SX chung thì đc b dn vào
sn xut theo mc đ hoàn thành tng đng hoc theo chi phí tiêu hao thc t.
- Theo phng pháp này, chi phí sn xut d dang cui k bao gm tt c các khon
mc chi phí sn xut. S lng sn phm d dang cui k quy đi theo sn phm hoàn
thành tng đng có th tính theo phng pháp trung bình hoc phng pháp nhp
trc xut trc.
Trình t tin hành:
Bc 1: Quy đi SL SP d dang theo t l hoàn thành tng đng:
Bc 2: Xác đnh chi phí NVL trc tip, chi phí nhân công trc tip và chi phí
sn xut chung ca SP d dang cui k theo các công thc nêu di đây.
+ Chi phí NVL trc tip ca sn phm d dang cui k đc xác đnh nh
phng pháp chi phí
+ Chi phí sn xut chung đc tính theo công thc:
Bc 3: Xác đnh tr giá SP d dang cui k theo công thc :
1.4.2.3 ánh giá sn phm d dang cui k theo chi phí đnh mc
Theo phng pháp này sn phm d dang cui k đc đánh giá tng t nh
nhng phng pháp nêu trên. Tuy nhiên, chi phí sn xut d dang cui k đc tính
theo chi phí đnh mc. Vì vy, phng pháp này ch phát huy tác dng khi h thng
đnh mc chi phí có đ
chính xác cao.
Chú ý:
Chi phí NVL thng đc b ngay t đâu quy trình SX nên khi tính chi
phí NVL trc tip ca SP d dang theo đnh mc, ch tính trên s lng SP d dang
không quy đi theo t
l hoàn thành
1.5 Tính giá thành sn phm
Tr giá SP
d dang
cu
i k
Chi phí NVL
trc tip ca
SP d dang
Chi phí NC
trc tip ca
SP d dang
Chi phí SX
chung ca SP
d dang
=
+
+
+
+
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: TH.S Nguyn Trng Ngha
SVTT: Lê Th Thúy Hng 25
Phng pháp tính giá thành sn phm là phng pháp k thut s dng s
liu chi phí sn xut đã tp hp đc các tài liu liên quan đ tính tng giá thành sn
xut và giá thành đn v sn phm hoàn thành. Tùy theo đc đim quy trình công
ngh, đi tng tp hp chi phí và đi tng tính giá thành ca tng doanh nghip mà
áp dng trong các phng pháp sau:
1.5.1 Phng pháp gin đn (Phng pháp trc tip)
Phng
pháp này thng đc áp dng đi vi quy trình công ngh sn xut
gin đn, khép kín, chu k sn xut ngn, mt hàng ít. Theo phng pháp này, giá
thành sn phm đc tính trên c s chi phí sn xut đã tp hp trong k, chi phí ca
sn phm d dang đu k và cui k.
Ta có công thc xác đnh tng giá thành sn phm hoàn thành:
Và xác đnh giá thành đn v sn phm (đn v thành phm)
Giá thành thc t Tng giá thành thc t sn phm
đn v sn phm
S lng sn phm hoàn thành
1.5.2 Phng pháp h s
Phng pháp này đc áp dng đi vi nhng doanh nghip có đc đim sn
xut không th tách riêng chi phí cho tng đi tng tính giá thành.
Theo phng pháp này, chi phí sn xut s đc tp hp chung cho tt c các
loi sn phm. Sau đó, cn c vào h s ca tng loi sn phm đc quy đnh sn,
ngi
ta tính tng s lng sn phm hoàn thành quy đi và tng s lng sn phm
Khon điu
chnh gim