Suy tư của người lính sau chiến tranh
trong bài thơ Ánh trăng

Cuộc kháng chiến đã qua đi, người lính trong chiến tranh giờ đây đã về với
cuộc sống hàng ngày. Tưởng như sự bận rộn hôm nay sẽ khiến người ta quên lãng quá
khứ. Nhưng có một lúc nào đó trong đời thường những kỉ niệm chiến tranh lại như
những thước phim quay chậm hiện về. Nguyễn Duy gửi tới bạn đọc thi phẩm “Ánh
trăng” cũng chính là gửi tới bạn đọc thông điệp : Không nên sống vô tình, phải biết
thủy chung nghĩa tình cùng quá khứ.
“Hồi nhỏ sống với đồng
Với sông rồi với bể
Hồi chiến tranh ở rừng
Vầng trăng thành tri kỉ”.
Hình ảnh những đồng, sông, bể, rừng nguyên sơ, thuần hậu trong khổ thơ đầu
này là nơi đã nuôi dưỡng, che chở cho tuổi thơ và năm tháng chiến tranh, cả một
quãng đường dài sống trong tình thương yêu, gắn bó với thiên nhiên, với những miền
quê ấy, vầng trăng thành tri kỉ. Trăng như mái nhà, như người bạn thân thiết của tâm
hồn. Ở đó tâm hồn tình cảm con người cũng đơn sơ thuần phác như chính thiên nhiên.
Trăng và người đã tạo nên mối giao tiếp, giao hoà thủy chung tưởng như không bao
giờ có thể quên được.
“Từ hồi về thành phố
Quen ánh điện cửa gương
Vầng trăng đi qua ngõ
Như người dưng qua đường”.
Khi chiến tranh kết thúc. Người lính trở về bị hấp dẫn bởi đô thị, với ánh điện,
cửa gương, những ánh sáng nhân tạo đã làm họ quên đi ánh sáng tự nhiên hiền dịu của
trăng. Cuộc sống hiện đại với nhiều tiện nghi đã làm cho con người thờ ơ, vô tình với
những ngày gian khổ, cùng đồng đội, đồng chí chung một chiến hào mà trăng là biểu

quên ánh trăng. Hành trình đi tìm những hạt ngọc ẩn dấu trong tâm hồn con người
không bao giờ ngơi nghỉ và việc hoàn thiện mình của chính mỗi con người cũng
không phải một sớm một chiều.
Cuộc đấu tranh hướng thiện âm thầm mà khốc liệt, nó đòi hỏi lòng dũng cảm
của con người. Người lính năm xưa đã dành trọn quá khứ soi mình trong hiện tại để
đấu tranh loại bỏ sự vô tình vô nghĩa của bản thân, hướng tới sự cao cả, tốt đẹp.
“Ánh trăng” là bài thơ không quên về quá trình hướng thiện, quá trình hoàn
thiện mình của mỗi con người trong cuộc sống hôm nay.