Nhà dài truyền thống của
người Êđê, Đắk Lắk

Nhà dài truyền thống của người Ê-đê, Đắk Lắk là một phức hợp không gian kiến
trúc độc đáo, thể hiện nét đặc trưng trong đời sống sinh hoạt, tín ngưỡng - tâm linh,
một công trình sáng tạo văn hóa vật chất ấn tượng.
Nhà dài truyền thống của người Ê Đê
Theo quan niệm cổ truyền người Ê-đê, nhà dài là nơi chung sống của đại gia đình
theo chế độ mẫu hệ. Ngôi nhà thường xuyên được nối dài mỗi khi một thành viên
nữ trong đại gia đình xây dựng gia thất. Người con trai lấy vợ sẽ đến ở nhà vợ và
không có quyền hành gì.
Thông thường ngôi nhà dài của đồng bào dân tộc Ê-đê có từ 7 đếm 9 cặp vợ chồng
chung sống. Trong ngôi nhà dài truyền thống các giá trị điêu khắc, trang trí, tạo
hình đều phỏng theo mô típ chế độ mẫu hệ, tín ngưỡng phồn thực.
Không gian nhà dài bố trí ghế Kpan ngồi đánh chiêng, bếp lửa sinh hoạt; bài trí các
sản vật trên rừng dưới nước thể hiện sự giàu có: chiêng, ché, sừng trâu, ba ba, kỳ
đà, rau dớn…
Nguyên vật liệu để dựng nên ngôi nhà dài truyền thống của người Ê-đê chủ yếu
bằng gỗ, tre, nứa, mái tranh. Kết cấu của nhà là cột kèo bằng gỗ tốt có độ bền cao.
Nhà được thưng vách và lót sàn bằng phên nứa, mái lợp cỏ tranh, đỉnh mái cách
sàn nhà khoảng 4 - 5m, lòng nhà rộng khoảng 4,5m - 5,5m, ngôi nhà tọa lạc hướng
Bắc - Nam.

Bên trong nhà dài truyền thống của dân tộc Ê Đê
Bố cục nhà dài chia làm 2 phần: nửa phía trước gọi là “Gah” chứa các vật dụng
như: ghế chủ, ghế khách, bếp chủ, ghế dài Kpan, cồng chiêng và là nơi tiếp khách,
sinh hoạt chung trong gia đình. Nửa phía sau là “Ôk” là chỗ ở của các đôi vợ
chồng, đặt bếp nấu ăn chung.