SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
ĐỀ THI HỌC KỲ I NĂM HỌC 2012- 2013
Môn: Ngữ văn lớp 10 Cơ bản
Dành cho các lớp A, Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin
Buổi thi: Sáng ngày 22/12/2012

Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề
Đề thi gồm 01 trang

Câu 1 (3 điểm)
Trình bày ngắn gọn biểu hiện của chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt
Nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX. Từ đó, hãy nêu giá trị nhân đạo trong hai
câu cuối tác phẩm “Đọc Tiểu Thanh kí” của Nguyễn Du.
Câu 2 (7 điểm)
Phân tích vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi được thể hiện trong bài thơ “Cảnh
ngày hè”.

Hết
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC KỲ I NĂM HỌC 2012- 2013

Môn Ngữ văn - Lớp 10 CB - Đề số 1

Câu

Ý Nội dung Điểm
1

Trình bày ngắn gọn biểu hiện của chủ nghĩa nhân
đạo trong văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết
thế kỉ XIX. Từ đó, hãy nêu giá trị nhân đạo trong
tác phẩm “Đọc Tiểu Thanh kí” của Nguyễn Du.
3,0
- Biểu hiện của chủ
nghĩa nhân đạo trong
văn học trung đại Việt
Nam
- Lòng thương người, cảm thông với số phận bất
hạnh của con người.
0,5
- Lên án, tố cáo những thế lực tàn bạo chà đạp lên
con người.
0,5
- Khẳng định đề cao con người về các mặt phẩm chất,
tài năng, những khát vọng chân chính về quyền sống,
quyền tự do, quyền hạnh phúc…
0,5
- Đề cao những quan hệ đạo đức, đạo lí tốt đẹp giữa
người với người.
- Tâm hồn yêu thiên nhiên nồng nàn tha thiết:
+ Tâm thế an nhiên tự tại ngắm cảnh trong câu thơ
đầu tiên.
+ Thiên nhiên qua cảm xúc của thi sĩ trở nên sinh
động, tràn đầy sức sống: hòe lục đùn đùn, rợp mát
như giương ô che rợp, thạch lựu phun trào sắc đỏ, sen
hồng đang độ nức ngát mùi hương. Nhà thơ căng mở
mọi giác quan (thị giác, thính giác, khứu giác) để đón

0,5

1,5

0,5
- Tấm lòng ái ưu với dân với nước:
+ Đắm mình trong cảnh ngày hè, nhà thơ ước có cây
đàn của vua Thuấn, gảy khúc Nam Phong cầu mưa
thuận gió hòa để “Dân giàu đủ khắp đòi phương”.
+ Lấy Nghiêu, Thuấn làm “gương báu răn mình”,
Nguyễn Trãi bộc lộ chí hướng cao cả: khát khao đem
tài trí để thực hành tư tưởng nhân nghĩa yêu nước
thương dân.
+ Đây là tư tưởng tích cực tiến bộ của Nguyễn Trãi
và lí tưởng “dân giàu đủ khắp đòi phương” của
Nguyễn Trãi với ngày hôm nay vẫn mang ý nghĩa
nhân văn sâu sắc.

0,5
1,0
0,5
- Đánh giá về nghệ
thuật của tác phẩm
- Hệ thống ngôn từ giản dị, tinh tế, xen lẫn từ Hán và
điển tích.
- Sử dụng từ láy độc đáo: đùn đùn, lao xao, dắng