Suy tim ở người cao tuổi:
Do già hóa?
Tuổi càng cao đồng nghĩa với việc chức năng các cơ quan
trong cơ thể ngày một suy giảm, đặc biệt là những cơ
quan phải "làm việc liên tục ngày đêm" như tim, phổi,
thận. Sự suy giảm chức năng này ngoài nguyên nhân bất khả
kháng do "già hóa" thì cũng còn rất nhiều nguyên nhân ngoại
lai khác gây nên mà dù ít dù nhiều, chúng ta có thể phòng
tránh được.
Một số nguyên nhân chủ yếu
Theo một số thống kê gần đây, nguyên nhân hàng đầu của
suy tim ở người từ 65 tuổi trở lên là do bệnh mạch vành.
Động mạch vành bị xơ vữa, huyết khối làm hẹp, tắc dẫn đến
giảm tưới máu cơ tim. Các bệnh mạch vành gây ra các hiện
tượng thiếu máu, tổn thương cơ tim.
Quá trình này diễn ra mạn tính hoặc cấp tính đều dẫn tới việc
suy giảm chức năng tim, cơ tim phì đại, giãn to các buồng
tim trong khi khả năng co bóp của cơ tim lại giảm dần. Các
yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành ở người cao tuổi gồm
tình trạng xơ vữa mạch, tiền sử hút thuốc lá, nghiện rượu,
mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn
Bệnh van tim cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến suy tim ở
người già. Các bệnh van tim sẵn có như hẹp, hở van cộng với
hiện tượng xơ, vôi hóa dây chằng, vôi hóa các lá van, buồng
tim to ra trong bệnh tăng huyết áp làm nặng thêm các rối
loạn huyết động do tổn thương van. Hẹp hai lá làm máu ứ lại
ở phổi, hở van hai lá làm dòng máu phụt ngược trở lại tâm
nhĩ trái trong khi tim co bóp khiến cho tim phải làm việc
nhiều hơn để đảm bảo cung cấp máu cho cơ thể dẫn đến suy
tim. Xác định nguyên nhân suy tim do tổn thương van tim
bằng khám lâm sàng và siêu âm tim.
Có tới 50% số người trên 65 tuổi bị tăng huyết áp ở các mức
độ khác nhau và đây là một nguyên nhân hàng đầu gây phì
đại và suy giảm chức năng thất trái. Quá trình này diễn tiến
nhanh hay chậm tùy theo mức độ kiểm soát huyết áp cho
bệnh nhân có tốt hay không. Nếu việc điều trị tăng huyết áp
không tốt, tim phải làm việc nhiều và tình trạng phì dày thành
thất trái cũng như suy tim chắc chắn sẽ xảy ra, đặc biệt là ở
người tuổi cao.
Các bệnh lý như bệnh cơ tim giãn, bệnh cơ tim phì đại cũng
là nguyên nhân gây suy tim ở người cao tuổi với một tỷ lệ
khá cao. Các bệnh lý phổi mạn tính cũng là nguyên nhân của
suy tim phải (bệnh tâm phế mạn) cũng như góp phần vào
việc làm tăng tiến triển của suy tim nói chung do tình trạng
thiếu ôxy mạn tính của bệnh phổi mạn.
Đái tháo đường là nguyên nhân tổn thương mạch máu kèm
theo các rối loạn chuyển hóa mỡ máu nên làm tổn thương
mạch vành, gây suy tim ở người già. Nguy cơ suy tim càng
tăng ở bệnh nhân tuổi cao bị đái tháo đường nếu có tình trạng
béo phì, hút thuốc lá, bệnh gút và tăng huyết áp.
Các biện pháp dự phòng