DONG HOI URBAN DEVELOPMENT PROJECT COOPERATION SWITZERLAND-VIETNAM
D ÁN PHÁT TRIN Ô TH NG HI HP TÁC VIT NAM-THY S TRUNG TÂM PH BIN KIN THC
D ÁN PTTH
3. Không Vn !
K NNG GII QUYT VN
Các nhóm công tác đc thành lp vì mt mc đích duy nht là gii
quyt vn đ. Trong cuc sng và công vic hàng ngày luôn hin
din nhng vn đ cn gii quyt. Ngi này kim sng bng cách
c gng gii quyt vn đ ca ngi khác. Cung cp dch v cho
công dân, qun lý mt phòng ban chuyên môn có ngha là chúng ta
phi liên tc gii quyt vn đ. V c bn, mt vài nhng vn đ cn
gii quyt trông có v ging nhau, nhng vi đà phát trin ngày
càng phc tp ca các s kin trên toàn cu, các vn đ mi ny
sinh hng ngày, hng gi.
Trong tài liu này, bn s hc cách s dng nhng k nng khác
nhau đ tip cn, tìm hiu và cui cùng gii quyt mt vn đ… cho
ti khi vn đ mi xut hin.
1. Vn đ cn gii quyt là gì?Theo đnh ngha T đin, "vn đ cn gii quyt là mt vic gì
đó cha rõ ràng, hoc là mt khó khn cn phi đc xác đnh
rõ và là mt vn đ khó hiu, khó hoàn thành hoc khó gii
quyt". Trong phm vi mc đích ca nhóm công tác, chúng ta
có th hiu vn đ nh là vic xác đnh nhng hành đng cn
phi thc hin đ hoàn thành mt mc tiêu.
T đó, chúng ta có th đt ra các gi đnh sau:
• Vn đ là khó gii quyt
• Vn đ cn gii quyt thng xy ra ngay trong hin ti
(nhng không phi luôn luôn!)
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 1
Trung tâm ph bin kin thc - d án PTTH: 3. Không Vn !
• Vn đ mang tính h thng hóc búa là nhng vn đ
cu trúc cha tng gp phi. Khó khn ca loi vn đ
này có th bt ngun t:
o Mi l: cu trúc ca vn đ cha h đc nhn
bit
o Phc tp: do thay đi bn cht ca môi trng và
lng thông tin cha đng trong môi trng đó
o M h: khi có nhiu gii pháp, và mi gii pháp s
mang li kt qu khác nhau.
3. Phng pháp Gii quyt Vn đN lc
N lc là phng pháp mà ngi gii quyt vn đ phi n
lc tìm kim công phu cho đn khi tìm ra đc mt gii pháp.
Nu có nhiu s la chn, có th tn mt nhiu thi gian. Tuy
nhiên, trong hu ht trng hp, cn thit phi thu hp phm
vi tìm kim trong chng mc có th chp nhn đc bng
phng pháp th nghim.
Th nghim
Th nghim là phng pháp làm th "theo kinh nghim" có
th đnh hng cho ngi gii quyt vn đ đi đn gii pháp,
bng cách thu hp phm vi tìm kim. Có nhiu phng pháp
đ thu hp phm vi tìm kim:
Có ý đnh m rng hoc thay đi phm vi tìm kim.
Có ba chin lc sau đây:
• Tng kích thích nhm thay đi nhn thc đi vi vn đ
giúp phát trin thêm nhng gii pháp mi. S dng s
tng đng, phép n d, hoc c nhng mc tiêu mi đ
kích thích và làm ny n nhng ý tng sáng to
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 4
Trung tâm ph bin kin thc - d án PTTH: 3. Không Vn !
• Tháo b kích thích đc bit thích hp khi tip cn nhng
vn đ d sinh ng nhn. ây là loi vn đ gi to, ch là
nhng triu chng bên ngoài. Tháo b nhng tác nhân
kích thích không liên quan hoc sai lch s buc nhng
ngi gii quyt vn đ hng đúng vào phm vi tìm kim
gii pháp thích hp.
• Sp xp li kích thích đt đc bng cách di chuyn
nhng yu t liên quan đn vn đ theo mt phng thc
nào đó đ ngi trong cuc có mt nhn thc khác so vi
trc. Ví d, hãy nhìn nhn vn đ t góc đ ca ngi
dân.
Mc du có nhiu gii pháp khác nhau tng ng vi nhiu
vn đ khác nhau, nhng, s không có gii pháp tr phi hi đ
các tin đ sau đây:
• Tn ti mt khong cách gia tình hình hin ti và tình
hình mong đi
• Nhn thc đc rng thc s có khong cách đó
• Có đng c mun thu hp khong cách
• Kh nng đo lng khong cách đ bit chc rng nó có
gim
• K nng và ngun lc cn thit đ xoá b khong cách.
Nhn ra
Vn đ
• Quan sát: Quy trình gii quyt vn đ khi đng khi có
ngi phát hin rng có cái gì đó cha n hoc mt c hi
cho tng lai.
• Nhn ra vn đ: Nhn ra đc vn đ khi có đ lng
thông tin cn thit.
• ra mc tiêu: Khi đã nhn bit vn đ, ngi gii quyt
phi đ ra mc tiêu đ có th có hng đn nhng cái
đích c th.
• Hiu vn đ: ây là khâu quan trng nht bi vì nu
không hiu hoc hiu sai vn đ, các bc đi tip theo s
b nh hng.
• Xác đnh gii pháp: ng nhiên, khó khn ca giai đon
này tu thuc vào đ phc tp ca vn đ. Có th xác đnh
các gii pháp bng cách s dng các phng pháp gii
quyt vn đ.
• ánh giá gii pháp: im mnh và yu ca mi gii pháp
cn đc tho lun mt cách k lng. Nhiu vn đ khác
có th đc xác đnh trong giai đon này.
• La chn: Ngi có trách nhim gii quyt vn đ phi
quyt đnh gii pháp nào có nhiu kh nng thành công
nht.
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 6
Trung tâm ph bin kin thc - d án PTTH: 3. Không Vn !
• Thc thi: Khi đã quyt đnh, thành công tu thuc vào
nng lc và k nng thc thi gii pháp.
• Theo dõi: Khi thc hin gii pháp, cn tin hành theo dõi
nhm đm bo đt đc mc tiêu đt ra ban đu. Nu
• Gi đnh thiu chín chn v bn cht ca vn đ
• Quá nhn mnh đn gii pháp hn là xác đnh vn đ
• S dng d liu sai, vn dng nhng khái nim rút ra t
nhng lnh vc khác không th áp dng đc.
ng k nào là dài nht?
Cn tr v trí tu
• Khuynh hng ch s dng nhng phng pháp đã có
hiu qu trc đây
• Da vào suy ngh lô-gic
• Do d khi dùng trc giác
• Quá tin vào s liu và kinh nghim trong quá kh
• Vi vàng trong suy ngh và trong gii quyt vn đ
• Không đ kh nng đ hu b mt gii pháp không kh thi
• S bc l nhng điu không bit
• Ám nh v chc nng đc giao, cng nhc và không
nht quán, phong tc và tp quán I + I =
Theo bn, là bao nhiêu?
• Tin rng bt c vn đ nào cng có th gii quyt bng t
duy khoa hc và tin
• a thích phng pháp truyn thng hoc "cách làm ca
chúng ta" hn là thích ng vi thay đi
• Cm thy "không lch s" khi tin hành điu tra hoc đt
câu hi "ti sao"
• Mong mun có đc s thoi mái trong môi trng quen
thuc
• Không có kh nng dung hoà các ý kinkhác nhau
• Tin rng vui đùa ch là trò tr con
Bn nhìn thy bao nhiêu
hình vuông?
Cn tr v Môi trng làm vic
• Thiu hp tác và lòng tin gia các đng nghip
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 9
Trung tâm ph bin kin thc - d án PTTH: 3. Không Vn !
• H thng chuyên quyn
• "Ting n", b phân tán, bun chán
• Thiu s ng h và s thoi mái đ chuyn t ý tng
thành hành đng
• B trng pht trong trng hp tht bi
7. K nng gii quyt vn đ mt cách sáng to
mt ch đ trc khi quyt đinh cách thc tin hành.
Cách lp bn đ trí tu:
• Xoay chiu trang giy nm ngang hoc dùng giy A3
• Bt đu t trung tâm, ghi tên ch đ
• Mô t khong 6 - 8 đ mc liên quan chính
• Trên c s các đ mc này, phát trin thêm các ph đ
• Tìm các mi liên h và quan h ln nhau gia các đ mc
• Sau khi xem li, nu thy cn thit thì v li.
ng não
K nng đng não nhm đ khc phc áp lc v s nht quán
trong nhng nhóm phi hp có th cn tr s phát trin
nhng ý tng sáng to. Nguyên tác c bn ca đng não là:
• Ghi li mi ý kin lên trên giy
• Không phê phán. Trong giai đon ly ý kin không đánh
giá hoc phê phán
• ng viên nhng ngi tham gia đóng góp tt c nhng ý
kin h có th ngh ra dù ý kin đó có k l, tm thng
hay o tng
• Cn s lng. Càng nhiu ý kin càng tt
• Kt hp và nâng cao. ng viên tham d viên phát trin ý
kin ca mình trên c s ý ca ngi khác và tìm cách kt
hp hai hoc nhiu ý kin đã có.
Mt k nng khác là mi cá nhân t suy ngh và vit ý kin
ca mình ra giy.
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 11
Trung tâm ph bin kin thc - d án PTTH: 3. Không Vn !
D Án Phát Trin ô Th ng Hi 12
C quan Hp tác và Phát trin Thu S tài tr