Tụt huyết áp trong quá
trình lọc máu
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của lọc máu là loại bỏ nước dư
thừa khỏi cơ thể bạn.
Việc loại bỏ nước có thể làm giảm huyết áp trong quá trình lọc máu, và làm
bạn thấy vô cùng yếu mệt vào lúc đó và ngay cả khi đã dừng lọc máu. Bài
viết này sẽ chỉ cho bạn biết vì sao lại bị như vậy và cách đề phòng ngừa.
Nước trong cơ thể
Có thể bạn đã nghe thấy cơ thể người phần lớn là nước. Đúng là như vậy -
nước trong cơ thể bạn được tìm thấy trong 3 loại “ngăn chứa nước”:
* Trong các tế bào (nội bào)
* Trong các mô, giữa các tế bào (kẽ mô)
* Trong dòng máu (trong mạch máu)
Có thể bạn muốn giữ lượng nước như nhau ở cả 3 “ngăn chứa nước”, nước
vào cơ thể bạn qua đường ăn uống, và thải ra ngoài qua nước tiểu, phân, toát
mồ hôi hay qua hơi thở. Giữ lượng nước cân bằng, hay ổn định nội mô (hiện
tượng tự cân bằng), là nhiệm vụ của thận.
Thận kiểm soát lượng nước và muối giữ lại bao nhiêu trong cơ thể, hoặc cần
phải thải ra ngoài bao nhiêu qua nước tiểu. Muối sẽ hút nước từ “ngăn chứa”
này sang “ngăn chứa” khác cho đến khi cân bằng thì thôi. Trên thực tế, các
thực phẩm chứa muối sẽ làm bạn thấy khát và bạn sẽ uống nhiều nước hơn
cảm thấy vô cùng mệt mỏi. Những triệu chứng này có thể nặng nề làm bạn
thấy sợ hãi khi nghĩ đến lọc máu. Bạn có thể tránh những triệu chứng này
bằng cách biết chính xác “cân khô” của bạn, và kiểm tra lượng nước rút
trong mỗi lần lọc máu.
Về tính dài hạn, quá nhiều nước (vượt quá mức nước cho phép dùng) có thể
làm tổn hại đến tim. Nếu huyết áp của bạn quá cao trong thời gian giữa 2 lần
lọc máu (kể cả dùng thuốc hạ huyết áp), bạn sẽ có nguy cơ cao bị đau tim,
suy tim hoặc đột quỵ. Hơn nữa, nếu bạn dừng thời gian lọc máu trước giờ do
bị chuột rút hay các triệu chứng khác, thì thời lượng lọc máu của bạn như
vậy không đủ, và càng làm bạn yếu hơn.
Chữa trị Tụt huyết áp tại trung tâm y tế
Các trung tâm y tế thường phòng ngừa hoặc chữa trị tụt huyết áp bằng
nhiều cách:
* Rất nhiều trung tâm đặt “chương trình muối”. Họ đặt chương trình cho
máy sử dụng nhiều Natri (muối) trong bộ lọc thẩm tách khi bắt đầu quá trình
lọc máu, vào thời điểm mà bạn vẫn còn rất nhiều nước trong cơ thể, và để ít
muối đi vào thời gian cuối quá trình lọc. Muối giúp rút chất lỏng trong các
mô đưa vào dòng máu, như vậy máy lọc có thể thẩm tách chúng ra ngoài.
Mức muối sẽ được giảm vào cuối thời gian lọc máu để giúp lượng muối
trong máu của bạn trở lại mức bình thường. Cách đặt chương trình này sẽ
giảm nguy cơ làm bạn bị tụt huyết áp tuy nhiên có thể phải có những “trả
giá” cho việc này, là nó sẽ làm bạn thấy khát nước sau khi lọc máu, vì vậy
có thể bạn không kiềm chế được và lại uống nước, và huyết áp của bạn có
thể bị tăng cao.
* Giảm tỷ suất “siêu lọc” (số nước được rút), vào gần cuối thời gian lọc
máu có thể giúp ngăn ngừa bị tụt huyết áp. Với cách đặt chương trình tỷ suất
* Hãy chắc chắn bạn đặt các chỉ số đúng trên máy lọc. Xác định lại số cân
khô để đặt chỉ số lọc chính xác, chắc chắn là bạn không muốn bị tụt huyết áp
vào cuối thời gian lọc máu, vì vậy hãy đặt số cân cho đúng và kiểm tra thông
số trên máy.
* Điều quan trọng phụ thuộc vào bạn. Thận bình thường khoẻ mạnh làm
việc 24/7; nhưng phần lớn bệnh nhân lọc máu chỉ lọc máu 3 lần 1 tuần, và
mỗi lần từ 3 đến 4 giờ. Do quá trình lọc máu bị gián đoạn, và rất ngắn, lượng
nước rút bị hạn chế chặt chẽ. Trên thực tế, nghiên cứu chỉ ra rằng, bệnh nhân
thuờng gặp nhiều biến chứng rủi ro vào các ngày Thứ 2 và Thứ 3 – là những
ngày mà bệnh nhân cách sau 2 ngày mới đến kỳ lọc máu. Vì vậy, bệnh nhân
cần hạn chế mức nước tối đa để tránh rủi ro trong những ngày này.
* Cân nhắc việc lọc máu tại nhà. Những bệnh nhân theo phương pháp lọc
máu màng bụng không bị tụt huyết áp trong quá trình lọc máu. Bệnh nhân
lọc máu hàng ngày hoặc lọc máu 5-6 lần mỗi tuần cũng không bị tụt huyết
áp. Lọc máu tại nhà sẽ làm bạn dễ chịu hơn, tuy nhiên bạn cũng phải chịu
trách nhiệm nhiều hơn và phải biết nhiều kiến thức y tế hơn. Hãy tìm hiểu và
thảo luận với bác sỹ để xem lọc máu tại nhà có phù hợp với bạn không.