Lai hai tính và nguyên lý phân ly độc lập
(Quy luật phân ly độc lập)

1. Kết quả thí nghiệm lai hai tính (dihybrid cross)
Để xác định sự di truyền đồng thời của nhiều cặp tính trạng, Mendel đã tiến
hành nhiều thí nghiệm khác nhau. Bảng 1.3 giới thiệu kết quả lai hai tính
giữa các giống đậu thuần chủng hạt vàng-trơn và hạt xanh-nhăn.
Bảng 1.3 Các kết quả lai hai tính của Mendel
Thế hệ

Kiểu hình hạt Số lượng
Tỷ lệ F
2
(quan sát)
Tỷ lệ F
2

(kỳ vọng)
P
tc

Vàng-trơn × xanh-
nhăn − − −
F
1
Vàng-trơn − − −
F
2
Vàng-trơn 315 9,84 9
Vàng-nhăn 101 3,16 3
Xanh-trơn 108 3,38 3

independent assortment), còn gọi là (Mendel's second law). Nội dung của
nguyên lý này phát biểu rằng:
Để minh họa cho những điều trình bày trên đây, ta quy ước: A - vàng, a -
xanh, B - trơn, b - nhăn.
Lưu ý: Để kiểm tra lại giả thuyết phân ly độc lập, Mendel đã tiến hành lai
phân tích giữa các cây vàng-trơn F
1
(AaBb) với cây xanh-nhăn (aabb). Kết
quả thu được gồm 55 vàng-trơn : 49 vàng-nhăn : 51 xanh-trơn : 53 xanh-
nhăn, tương đương với tỷ lệ 1:1:1:1 = (1:1)(1:1). Điều đó chứng tỏ các cây F
1
đã cho bốn loại giao tử với tỷ lệ ngang nhau, nghĩa là chứa hai cặp gene dị
hợp phân ly độc lập.
P
tc
Kiểu hình vàng, trơn × xanh,
nhăn Kiểu gene AABB
aabb
Giao tử AB ab
F
1
Kiểu gene AaBb
Kiểu hình vàng, trơn
Giao tử ¼ AB : ¼ Ab : ¼ aB : ¼ ab
Khung Punnett
¼ AB ¼ Ab ¼ aB ¼ ab
¼ AB AABB AABb AaBB AaBb
¼ Ab AABb AAbb AaBB Aabb
¼ aB AaBB AaBb aaBB aaBb
¼ ab AaBb Aabb aaBb aabb