“Nhịp sống mới” tạo nên những khoảnh khắc tác phẩm nhiếp ảnh
Mùa bội thu - Ảnh: Tô Châu
Với số lượng 343 tác phẩm (của 254 tác giả thuộc 52 tỉnh, thành phố) được chọn
trưng bày trong số 3.042 bức ảnh của 938 nghệ sĩ nhiếp ảnh cả nước. Triển lãm
ảnh nghệ thuật toàn quốc lần thứ 24 – 2006 thật sự gây ấn tượng và là một hoạt
động văn hóa lớn của nhiếp ảnh Việt Nam.
Chủ đề của triển lãm ảnh lần này là “Nhịp sống mới”, ý tưởng của Ban tổ chức
muốn các nhà nhiếp ảnh hướng ống kính máy ảnh để thể hiện những đổi thay của
đất nước, con người Việt Nam, chớp được những khoảnh khắc ấn tượng thể hiện
bước chuyển mình của đất nước trong những năm đầu của thế kỷ 21. Việc đặt ra
chủ đề hay đề tài tự do cũng không quan trọng, cái chính là việc đặt vấn đề trong
tác phẩm như thế nào để thể hiện sự sáng tạo của nghệ sĩ trước hiện thực cuộc
sống. Cái quan trọng cuối cùng chính là tác phẩm, là ý tưởng của tác giả chuyển tải
qua ngôn ngữ của nhiếp ảnh qua ánh sáng, màu sắc, đường nét, bố cục, sự phát
hiện
Một nét mới trong Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc lần thứ 24 là ảnh kỹ thuật,
kỹ xảo được công nhận là một loại hình của nhiếp ảnh xếp ngang với ảnh chụp
trực tiếp và được phân chia một cách rõ ràng. Thực ra không phải bây giờ khi
công nghệ thông tin phát triển mới có ảnh kỹ thuật, kỹ xảo. Trong lịch sử nghệ
thuật, nhiếp ảnh và hội họa là hai ngành nghệ thuật thị giác có những nét tương
đồng và khác biệt, cùng là thể hiện cái đẹp hiện thực trên mặt phẳng hai chiều
nhưng ngôn ngữ hội họa là đường nét, màu sắc, ánh sáng, bố cục mà họa sĩ thông
qua sự quan sát hiện thực thể hiện qua bàn tay. Còn tác phẩm nhiếp ảnh là người
nghệ sĩ thông qua chiếc máy ảnh tái tạo lại hiện thực trên giấy bắt sáng. Vì không
chủ động được như họa sĩ cho nên trong công đoạn để làm ra bức ảnh (buồng
sáng, buồng tối) các nhà nhiếp ảnh đã phải sử dụng kỹ thuật, kỹ xảo để được bức
ảnh ưng ý. Có thể dùng bút chấm máy.v.v từ khi đất nước đổi mới, công nghệ
tin học phát triển ở Việt Nam, việc ứng dụng kỹ thuật số trong hệ thống máy chụp
ảnh và in phóng ảnh được sử dụng và ngày càng phát triển tạo cơ hội cho ảnh kỹ
thuật, kỹ xảo. Có một thời chúng ta chỉ đề cao ảnh chụp trực tiếp, nhiều nhà nhiếp
28 tác phẩm xuất sắc của các tác giả ở Đồng Nai, Tiền Giang, Hà Nội, thành phố Hồ
Chí Minh, Bình Thuận, Huế, An Giang, Vĩnh Phúc, Lâm Đồng, Đăk Lăk, Long An,
Hải Dương, Thanh Hóa, Hải Phòng đã được chọn để trao giải thưởng bao gồm: 19
giải cho ảnh loại A, gồm 1 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc, 5 Huy chương
Đồng, 10 giải khuyến khích; 9 giải cho ảnh loại B gồm: 1 Huy chương Vàng, 1 Huy
chương Bạc, 2 Huy chương Đồng, 5 giải Khuyến khích.
Các tác phẩm “Mùa lúa mới” của Hoàng Thế Phúc, “Quà của biển” của Phạm Hữu
Tiến đoạt Huy chương Vàng khá hoàn thiện, có những nét mới. “Chào đời” Của
Trịnh Hải, “Sản phẩm mới” của Ngọc Bảo đoạt Huy chương Bạc phát hiện những
nét hoành tráng trong cuộc sống từ những việc rất bình thường. Văn Thanh với tác
phẩm “Chuông nón”, Đỗ Hữu Tuấn có “Cánh dù ngày mới”, “Đón nắng” của Cao
Minh Dẹt, “Thảm xanh Tam Đảo” của Võ Huy Cát, “Mở đường vào bản” của Văn
Vượng, “Xuân về bản em” của Tất Bình, “Sinh ra từ hạt bụi” của Huỳnh Như Lưu
là những tác phẩm giành huy chương Đồng đã đề cập một khía cạnh của nhịp sống
mới. Giải khuyến khích gồm các tác phẩm “Công đoạn cuối” của Nguyễn Bá
Khiêm, “Công việc thời hiện đại” của Trần Hữu Cường, “Cô gái Êđê” của Chính
Hữu, “Việt Nam bay cao” của Lê Chí Trọng, “Nguồn nguyên liệu giấy” của Tô
Châu, “Tôi yêu Việt Nam” của Phạm Hùng Cường, “Bức tranh quê” của Ngọc Hà,
“Nỏ thần ngày nay” của Đoàn Hoài Trung, “Đồng điệu” của Trần Thanh Hải,
“Khởi sắc vùng đồi” của Thế Dũng, “Âm thanh Tây Nguyên” của Bảo Hưng,
“Thêm công trình mới” của Nguyễn Lành, “Vầng trăng công nghiệp” của Trần
Vĩnh Nghĩa, “Cuộc sống ven hồ” của Lại Hiển, “Bóng quê” của Vũ Dũng có những
nét riêng. Tuy vậy, nhìn toàn cục người xem mong muốn tác phẩm đoạt giải trong
triển lãm cần có sự nổi trội mạnh mẽ hơn, sự sàn sàn “trứng gà, trứng vịt” chưa
đem lại cho khán giả sự thỏa mãn.
Bám sát chủ đề “Nhịp sống mới”, ở một mức độ nào đó các tác phẩm ảnh nghệ
thuật trong triển lãm lần thứ 24-2006 đã phản ánh sinh động đời sống xã hội
Việt Nam, các tác giả đã cố gắng bám sát hiện thực để tìm ra những nhịp mới
nhiếp ảnh Việt Nam chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 10
và Quốc khánh lần thứ 51 của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Với lòng yêu
nghề, say mê sáng tạo và trách nhiệm nghệ sỹ các nhiếp ảnh gia Việt Nam đã
thể hiện thành công tôn vinh dân tộc Việt Nam bằng những tác phẩm chân
thực say đắm lòng người. Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc lần thứ 24-2006
cùng với bộ ảnh Việt Nam đoạt Huy chương Vàng tại Triển lãm ảnh nhân dịp
Đại hội Liên đoàn ảnh nghệ thuật quốc tế (FIAP) là minh chứng cho nghệ
thuật nhiếp ảnh Việt Nam trên đà phát triển trong xu thế giao lưu hội nhập,
góp phần làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam thấm đậm tính nhân văn, góp
phần là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống con người.