Loét dạ dày
Ung thư dạ dày
TS. Nguyễn Thế Dân
CN Bộ môn Giải phẫu bệnh H.V.Q.Y.

Loét dạ dày
(peptic ulcer)

Loét là một tổn thương mất tổ chức ăn
sâu tại chỗ ở một vùng nào đó của da
hoặc niêm mạc.

Loét dạ dày là tổn thương mất lớp niêm
mạc ăn sâu qua lớp cơ niêm, hạ niêm
mạc hoặc xuống tận lớp cơ thành dạ dày.

Nguyên nhân loét dạ dày:
- Vai trò acid, pepsin.
- Vai trò Helycobacter pylori: sinh enzym
urease phá huỷ TB niêm mạc dạ dày
- Yếu tố tinh thần
- Yếu tố ăn uống
- Thuốc lá
- Hậu quả của viêm dạ dày mạn tính

Phân loại: 2 loại
+ Loét dạ dày cấp tính
+ Loét dạ dày mạn tính

+ Loét dạ dày cấp


Loét tá tràng gặp ở đoạn đầu sát môn vị, thành
trước tá tràng hay bị tổn thương hơn thành sau.

Loét dạ dà thường ở bờ cong nhỏ, vùng tiếp
giáp thân vị và hang vị. Thành trước và bờ cong
lớn ít bị hơn.

Kích thước ổ loét: <0,3 cm thường là vết chợt.
>0,6 cm là loét thực sự. 50% ổ loét <2 cm, 75%
ổ loét <3 cm. Loét >4 cm thường loét ác tính
ung thư hoá.

Hình thể ổ loét dạ dày mạn tính:
- Hình tròn, bầu dục, bờ gọn, niêm mạc bờ ổ loét
tăng sản phủ chờm vào ổ loét.
- Loét mới, vùng rìa ổ loét bằng niêm mạc vùng
xung quanh, không có riềm rõ. Ổ loét có hình
lòng chảo, mềm do viêm chưa phát triển.
- Loét cũ vài năm,niêm mạc rìa ổ loét nổi gồ cao,
bờ thẳng đứng, loét có hình cốc, nắn chắc do xơ
phát triển. Niêm mạc xung quanh có xu hướng
quy tụ về ổ loét.

- Loét xơ trai: loét rộng, sâu, bờ thẳng
đứng, đáy nhẵn, trắng, rắn, chắc. Niêm
mạc nhăn nhúm, thô. Loét sâu đến lớp cơ
hoặc thủng thanh mạc, dính vào tụy, mạc
nối.


- Xơ phát triển lan rộng, ít TB viêm.
- Lớp cơ teo đét, bị kéo dúm về phía loét
thành sẹo.

+ Biến chứng loét dạ dày:
- Chảy máu: mạn hoặc cấp tính.
- Thủng dạ dày: gây viêm phúc mạc toàn
thể hoặc khu trú.
- Chít hẹp, biến dạng dạ dày: hẹp môn vị,
dạ dày hai túi (hình đồng hồ cát).
- Ung thư hoá: loét lơn, loét xơ trai, loét
bờ cong nhỏ hay ung thư hoá.

Ung thư dạ dày
(Gastric cancer)
- Hay gặp, thứ 2 sau K phổi, tỷ lệ phụ thuộc vùng
địa lý, thói quen ăn uống (nitrosamine), nam >
nữ, > 50 tuổi, nhóm máu A.
- Tiền sử viêm dạ dày teo đét mạn tính, polip
tuyến, dị sản ruột, loạn sản niêm mạc, loét dạ
dày mạn tính, nhiễm H. pylori.+ Bệnh sinh:
- Liên quan viêm dạ dày mạn tính teo đét, dị sản ruột,
loạn sản niêm mạc dạ dày.
- H. pylori gây teo đét niêm mạc, giảm acid chlohydric,
giảm chuyển ion nitrat thành nitric dễ hình thành
nitrosamin (chất gây K).
- H.pylori sinh acetaldehyte phá huỷ niêm mạc dạ dày,