Cảm nhận về vẻ đẹp hình tượng nhân vật Xi -
ta trong đoạn trích Ra- ma buộc tội Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, từ thời mông muội xa xưa cho tới nay, văn học
đã xuất hiện và gắn bó với con người như một sự trợ giúp linh hồn, gửi gắm những
ước mơ khát vọng.
Sử thi, loại hình văn học hình thành ngay trong buổi đầu của đời sống cộng
đồng cũng không nằm ngoài vai trò này. Nhân vật trung tâm là những con người mang
tầm vóc lớn lao, phi thương mà cũng rất gần gũi, thân quen. Khi đối mặt với kẻ thù,
họ anh dũng vô song nhưng khi đối mặt với người yêu dấu cũng lại có những say mê,
giận hờn, nghi hoặc Đoạn trích Ra-ma buộc tội trong sử thi Ra-ma-ya-na là một
minh chứng. Nội dung đoạn trích tập trung vào sự ghen tuông và ngờ vực của Ra-ma
song thành công hơn cả là khắc hoạ được những đợt sóng lòng, tâm trạng nàng Xi-ta
trước cơn bão tố của người chồng.
Như bao người phụ nữ cao quí trên đời, Xi-ta yêu chồng và hết mực thuỷ
chung. Tài sắc tuyệt thế giai nhân, lớn lên trong vương giả. Song vì chồng mà không
ngại gian nan, mười bốn năm lưu đày vẫn được xem là hạnh phúc bên người chồng
dấu yêu. Khó khăn sắp qua đi thì sóng gió lại ập đến. Dường như thần linh còn muốn
thử thách người con gái của mình. Bị quỷ vương Ra-va-na bắt đi, nàng vẫn một lòng
son sắt, không để linh hồn và thân xác mình bị vấy bẩn bởi kẻ thù. Ngày ngày kiên
tâm chờ đợi. Thế nhưng chính giờ phút mà nàng mong mỏi nhất được cứu thoát bởi
người chồng thì lại phải dầm dề nước mắt. Ra-ma tiêu diệt Ra-va-na và coi đó là một
chiến công hiển hách là một điều mà bất kì người nào “bị sỉ nhục” đều phải hành động
như thế, cũng là lúc con rắn của lòng ghen tuông ngờ vực trỗi dậy, bùng lên trong
lòng chàng, bởi Xi-ta quá ư là xinh đẹp và yêu kiều. Tình yêu khi đã thành ghen tuông
mù quáng đồng nghĩa với sự làm tổn thương tới người mà mình yêu thương. Ra-ma đã
buông ra những lời thật lạnh lùng và tàn nhẫn làm sao: “Hỡi phu nhân cao quý” hay

danh dự với một trí tuệ tuyệt vời mà cũng rất dịu dàng. Nghẹn ngào, nức nở, nàng lên
án cách xử sự của Ra-ma “như một kẻ thấp hèn chửi mắng con mụ thấp hèn”. Nàng
khẳng định việc bị bắt đi là do số phận còn bản thân nàng trước sau như một. “Những
gì nằm trong vòng kiểm soát của thiếp đây, tức trái tim thiếp đâu là thuộc về chàng”,
“sẵn sàng chết khi bị bắt đi nếu Ha-nu-man được chàng phái đến truyền lại lời “chàng
không cần thiếp nữa”. Đối với Xi-ta, Ra-ma còn hơn mạng sống của mình, nhưng
nàng càng không thể sống trong sự ngờ vực, sỉ nhục. Nếu như Ra-ma khẳng định dòng
dõi tôn quý của chàng thì nằng cũng nhắc lại nàng đâu kém gì, con của thần linh, đâu
thể nào xếp ngang hàng với những người phụ nữ tầm thường khác. Ở đây ta còn phát
hiện ra ở người con gái này một sự kiên cường, biết tôn quí bản thân. Sau những lời lẽ
đó, nàng thất vọng “tình yêu của thiếp, lòng trung thành của thiếp xem ra hoàn toàn vô
ích” và đi đến quyết định nhảy vào dàn lửa thiêu. Đây là hành động đầy lí trí, tự chủ.
Nàng muốn khẳng định lời nói và tấm lòng trinh trắng của mình. Chỉ có thần linh với
sức mạnh của lửa mới rửa sạch được vết nhơ mà người ta đang gán cho nàng, mới giải
toả được sự nghi ngờ của người chồng. Hành động của nàng là hành động của một nữ
thần cao quý.
Tóm lại, trong đoạn trích Ra-ma buộc tội, tâm trạng nàng Xi-ta được bộc lộ khá
rõ nét với những đợt sóng lòng mỗi lúc một dâng cao để rồi khép lại thật bất ngờ. Nó
góp phần khẳng định bức chân dung cao quí của nàng Xi-ta một cách đầy đủ và đẹp
đẽ.