Nhà sàn dài - Kiến trúc
độc đáo của người Chơ Ro

Từ những nguyên liệu của thiên nhiên mà núi rừng ban tặng, bằng bàn tay khéo
léo, người Chơ Ro đã cất lên được những ngôi nhà sàn độc đáo, mang bản sắc
riêng, xứng đáng là nơi hội tụ tinh hoa của cộng đồng.
ảnh minh họa
Việc dựng một ngôi nhà sàn dài đòi hỏi không ít thời gian và nhân công, đặc biệt là
khâu chuẩn bị nguyên vật liệu. Nguyên liệu để làm nhà là các loại gỗ rừng, tre,
nứa, lồ ô, lá tranh, lá trung quân, dây mây Các loại gỗ rừng, để nguyên cây dùng
làm cột nhà; các loại tre, nứa, lồ ô dùng đan vách và sàn nhà; lá trung quân, lá cỏ
tranh dùng để lợp mái; dây mây để buộc. Đặc biệt, về nguyên liệu, gỗ làm cột nhà
phải thẳng, không có các loại dây leo bám trên thân cây. Theo quan niệm của
người Chơ Ro, nếu chọn cây có dây leo bám xung quanh để làm cột nhà thì cuộc
sống gia đình sau này sẽ không thoải mái, hay bị ràng buộc.
Một công việc trước khi làm nhà là phải chọn đất để xem hướng nhà. Đất được
chọn thường là nơi gần suối, tiện cho việc sinh hoạt thường ngày của gia đình sau
này. Theo tục lệ, trước khi dựng nhà người dân vạch một đường thẳng nhỏ, xếp
bảy hạt gạo trên đường thẳng đó rồi lấy bát úp lại. Sáng hôm sau, nếu bảy hạt còn
nguyên vẹn, không xê dịch thì đất đó tốt, dựng nhà được. Người Chơ Ro cho rằng
đất ở đó yên ổn, không có các côn trùng gây hại như mối mọt và là điềm báo sự
đồng ý của thần linh.
Người Chơ Ro thường làm nhà vào mùa khô để ngôi nhà được chắc chắn, thuận lợi
trong việc tiến hành làm nhà. Trong vòng 4 tuần, với những dụng cụ đơn giản như
chà gạc, dao côi, búa, những bàn tay khéo léo của những người thợ không chuyên
nơi đây đã tạo dựng được một ngôi nhà sàn.
Hướng của cửa nhà là hướng bắc hoặc hướng nam, để hàng ngày, mặt trời đi qua
ngang nhà. Nhà ở thường vuông góc với hướng di chuyển của mặt trời. Người Chơ

sẽ nhìn thấy tổ ong đầu tiên. Con ma sẽ đếm các lỗ của tổ ong trước, tổ ong có
nhiều lỗ nên con ma sẽ khó đếm và dẫn đến việc đếm nhầm, phải đếm đi đếm lại
nhiều lần, đến khi trời đã sáng vẫn đếm chưa xong, không vào nhà quấy phá gia
đình được. Trong suốt quá trình làm nhà, gia đình chủ nhà thường có 2 lần làm lễ
cúng thần đất và tổ tiên. Lần thứ nhất và lần thứ hai là khi việc cất nhà hoàn thành.
Nhà sàn dài là nơi sinh sống của các dòng họ trong cộng đồng người Chơ Ro. Đối
với họ, ngôi nhà sàn không chỉ mang giá trị vật chất mà con ẩn chứa trong đó nếp
ăn, nếp nghĩ, nếp sinh hoạt tạo nên một nét văn hóa nhà sàn mang tính cộng đồng,
độc đáo.