Cảm nghĩ về truyện ngắn ” Chiếc lá cuối cùng ”
của Ohenri – bài mẫu 3
Mỗi nghệ sĩ đều khát khao làm nên một kiệt tác để đời. Trong khi nhiều người muốn làm nên tên tuổi của
mình qua những đề tài to tát, những hình ảnh cao siêu thì O. Henry lại quan tâm đến những chi tiết đời
thường nhỏ nhặt. Như chuyện một nữ bệnh nhân nằm đếm chiếc lá thường xuân, nhưng chờ mãi không
thấy chiếc lá cuối cùng rụng, thế là cô khỏi bệnh. Một chi tiết chiếc lá nhỏ nhoi trên tường mà làm nên giá
trị vĩnh cửu của thiên truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.
Chuyện xảy ra trong một khu nhà trọ tồi tàn. Hai nữ họa sĩ trẻ là Johnsy và Sue sống ở tầng trên, còn lão
họa sĩ Behrman sống ở tầng dưới. Ta có cảm tưởng như ông là cái gốc cây già cỗi nâng đỡ thân cây gồm
nhiều cành nhánh tươi trẻ ở bên trên. Johnsy luôn khao khát vẽ một bức tranh phong cảnh vịnh Naples
đẹp nổi tiếng thế giới. Nhưng ước mơ thường đối lập với thực tại, cô bị bệnh phổi hành hạ trong lúc túng
quẫn. Cô nằm trên giường bệnh nhìn sang bức tường gạch cũ kỹ của căn nhà đối diện đếm từng chiếc lá
rơi rụng, chờ đến chiếc lá cuối cùng rơi xuống thì sẽ buông xuôi số phận. Nhưng chiếc lá vẫn dũng cảm
bám lấy bức tường trước bởi những trận mưa gió phũ phàng. Bác sĩ dặn Sue phải giúp Johnsy có thêm ý
chí sống thì mới may ra khỏi bệnh. Sue và Behrman đã bí mật giúp Johnsy theo cách riêng của mình.
Chiếc rèm cửa như một ranh giới mỏng manh giữa hy vọng và tuyệt vọng, giữa sự sống và cái chết. Mỗi
lần tỉnh dậy, Johnsy đòi phải kéo rèm cửa lên để xem chiếc lá cuối cùng đã rụng chưa. Mỗi lần kéo rèm là
mỗi lần hồi hộp, đợi chờ… Sự việc này lặp lại nhiều lần làm cho thời gian trên giường bệnh bỗng trở nên
có ý nghĩa. Nó không phải là thời gian tĩnh mà là thời gian động. Sự sống của Johnsy không chỉ giới hạn
trong không gian chật hẹp của giường bệnh mà vươn rộng ra bên ngoài đầy nắng gió. Như vậy, khi hướng
tới chiếc lá, Johnsy không còn hướng tới cái chết nữa mà là hướng tới sự sống. Bằng chứng là khi thấy
chiếc lá cuối cùng không chịu lìa sự sống, Johnsy đã khỏi bệnh. Chiếc lá tượng trưng cho Johnsy, nếu
chiếc lá dũng cảm chống chọi với mưa gió để tồn tại thì Johnsy cũng dũng cảm chống lại bệnh tật để
sống. Điều này toát ra ý nghĩa: con người cần có niềm tin cuộc sống.
Dưới con mắt của Johnsy, chiếc lá cuối cùng vẫn mãi tồn tại. Thực ra, chiếc lá thật đã rơi xuống trong cơn
gió xoáy dữ dội suốt một đêm dài. Còn chiếc lá mà cô nhìn thấy sáng hôm sau là chiếc lá giả do cụ
Behrman vẽ trên tường. Chiếc lá giả đã thay thế chiếc lá thật để kéo dài sự sống của Johnsy. Chiếc lá vẽ
tượng trưng cho nghệ thuật, nó đặt ra nhiều vấn đề triết lý về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống.
Chiếc lá được vẽ là để phục vụ Johnsy, nghĩa là nghệ thuật vị nhân sinh. Để giúp ích cho đời, nghệ thuật
phải phản ánh chân thực cuộc sống. Để vẽ đến mức giống như thật, đòi hỏi họa sĩ phải có bàn tay lão
luyện, từng trải. Nếu lão họa sĩ vẽ bằng đường nét nghệch ngoạc, siêu thực, không giống chiếc lá thật thì

tượng mưa gió phũ phàng được nhắc tới nhiều lần tượng trưng cho những khó khăn cản trở bước tiến con
người. Qua đó, tác giả muốn nói lên rằng, những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc thường ra đời trong những
cơn giông tố cuộc đời. Khi mà tình yêu thương con người trong trái tim nghệ sĩ đã đạt đến độ chín mùi
nhất. Hình tượng lão họa sĩ Behrma đã thể hiện những phẩm chất cần có của người nghệ sĩ chân chính là:
tài năng, bản lĩnh, sự từng trải, chịu khó và tình yêu thương con người vô hạn… Trong đó, chữ “tâm” là
quan trọng nhất, nó là hạt nhân thúc đẩy sự thành công của nghệ sĩ. Nếu không có tình yêu thương đồng
nghiệp sâu sắc thì họa sĩ Behrma sẽ chẳng bao giờ làm nên kiệt tác nghệ thuật.
Cốt truyện tuy đơn giản nhưng hấp dẫn bởi chứa đựng nhiều tình huống bất ngờ, nằm ngoài dự tính độc
giả. Tình huống một: Johnsy đối diện với cái chết, và theo sự cảm nhận thông thường của độc giả: chiếc
lá sẽ rụng và cô sẽ chết. Tình huống hai: Behrma đối diện với cái chết. Tình huống một được giải quyết
và không ngờ nó lại dẫn tới tình huống hai, tức là đẩy cái chết từ Johnsy sang Behrma – người đã cứu
sống cô. Đó là tình huống đảo ngược: người chết thành sống, người sống thành chết. Cụ Behrma chấp
nhận làm chiếc lá rụng xuống để nảy mầm sự sống mới. Trước khi chết, họa sĩ Behrma đã kịp vẽ một
chiếc lá trường xuân bất tử. Thì cũng vậy thôi, trước khi từ giã cõi đời này, nhà văn O. Henry cũng đã để
lại một “Chiếc lá cuối cùng” sống mãi trong lòng bạn đọc.