Bài Luận
Đề Tài:
thực trạng và biện pháp khắc phục
lạm phát ở Việt Nam
1
Lời mở đầu
1. Giới thiệu chung về lạm phát
Cơ chế thị trường đã rung lên hồi chuông cảnh báo bao sự thay đổi của nền kinh
tế Việt Nam trong những thập niên gần đây. Trong nền kinh tế thị trường hoạt động
đầy sôi động và cạnh tranh gây gắt để thu được lợi nhuận cao và đứng vững trên thị
trường. Các nhà kinh tế cũng như các doanh nghiệp phải nhanh chóng tiếp cận, nắm
bắt những vấn đề của nền kinh tế mới. Bên cạnh bao vân đề cần có để kinh doanh còn
là những vấn đề nổi cộm khác trong kinh tế. Một trong những vấn đề nổi cộm ấy là
lạm phát. Lạm phát như một căn bệnh của nền kinh tế thị trường, nó là vấn đề hết sức
phức tạp đòi hỏi sự đầu tư lớn về thời gian và trí tuệ mới có thể mong mốn đặt được
kết quả khả quan. Lạm phát ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế quốc dân,đến đời sống
xã hội đặc biệt là giới lao động. Nét đặc trưng của thực trạng nền kinh tế có lạm phá,
giá cả hầu hết các hang hóa đều tăng cao và sức mua của đồng tiền ngày càng giảm
nhanh.
Ở nước ta, từ cuối thế kỉ 19 đến đầu thế kỉ 20. Lạm phát diễn ra nghiêm trọng và
kéo dài. Phá vỡ toàn bộ kế hoạch của nền kinh tế, phương hại đến tất cả các mối quan
hệ trong nền kinh tế - xã hội mà nguồn gốc của nó là do hậu quả nặng nề của chiến
tranh, cơ cấu kinh tế bất hợp lý kéo dài.
Trong thời gian gần đây, vấn đề lạm phát đã được nhiều người quan tâm, nghiên
cứu và đế xuất phương án khác phục. Và ở nước ta hiện nay, chống lạm phát, giữ vững
nền kinh tế phát triển ổn định, cân đối là mục tiêu rất quan trọng trong phát triển kinh
tế xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.
2. Sự cần thiết phải phân tích lạm phát
Trước hết ta nói về ảnh hưởng của lạm phát. Nhìn chung, lạm phát vừa phải có
thể đem lại những điều lợi bên cạnh những tác hại không đáng kể; còn lạm phát cao
và siêu lạm phát gây ra những tác hại nghiêm trọng đối với kinh tế và đời sống. Tác

yêu cầu của các quy luật kinh tế hang hóa không được tôn trọng, nhất là quy luật lưu
thong tiền tệ. Ở đâu còn sản xuất hàng hóa, còn tồn tại những quan hệ hàng hóa tiền tệ
thì ở đó ẩn nấu khả năng lạm phát và lạm phát chỉ xuất hiện khi các quy luật của lưu
thông tiền tệ bị vi phạm.
- Trong bộ “ Tư bản “ nổi tiếng của mình C.Mác viết: “ việc phát hành tiền giấy
phải được giới hạn ở số lượng vàng hoặc bặc thực sự lưu thông nhờ các đại diện tiền
giấy của mình”. Điều này có nghĩa là khi khối lượng tiền giấy do nhà nước phát hành
vào lưu thông vượt quá số lượng vàng mà nó đại diện thì giá trị của tiền giấy giảm
xuống và tình trạng lạm phát xuất hiện.
- Theo các nhà kinh tế học hiện đại: “ Lạm phát là sự tăng lên của mức giá trung
bình theo thời gian’. Định nghĩa này được sử dụng rộng rãi trên thị trường.
Lạm phát được đặc trưng bởi chỉ số lạm phát. Nó chính là GNP danh nghĩa/ GNP
thực tế. trong thực tế nó được thay thế bằng chỉ số giá tiêu dung hoặc chỉ số bán buôn
Ip
=
∑
ip.d
ip: chỉ số giá của từng loại nhóm hàng
d: tỷ trọng mức tiêu dùng của từng loại hàng
2. Tác động của lạm phát
Tác động đến lĩnh vực sản suất
Đối với nhà sản xuất, tỷ lệ lạm phát cao làm cho giá đầu vào và đầu ra biến
động không ngừng, gây ra sự ổn định giả tạo của quá trình sản xuất. Sự mất giá của
đồng tiền làm vô hiệu quả hoạt động hạch toán kinh doanh. Hiệu quả sản xuất kinh
doanh ở một vài xí nghiệp có thể thay đổi, gây ra những xáo động về kinh tế. Nếu một
doanh nghiệp nào đó có tỷ suất lợi nhuận thấp hơn lạm phát sẽ có nguy cơ phá sản rất
lớn.
Tuy nhiên, xét ở một góc độ nào đó, khi tỉ lệ lạm phát thấp, không ảnh hưởng đế
nền kinh tế thì có thể sẽ kích thích tăng trưởng kinh tế. Từ đó sẽ khuyế khích các
4

trường bị rối loạn. Người ta khó phân biệt được những doanh nghiệp làm ăn tốt và
kém. Đồng thời, lạm phát làm cho nhà nước thiếu vốn, do đó nhà nước không còn đủ
sức cung cấp tiền cho các khoản dành cho phúc lợi, an sinh xã hội…các ngành, các
lĩnh vực dự định được chính phủ đầu tư và hỗ trợ vốn bị thu hẹp lại hoặc không có.
5
Một khi ngân sách nhà nước bị thâm hụt thì các mục tiêu cải thiện và nâng cao đời
sống kinh tế xã hội sẽ không có điều kiện thực hiện được.
Như vậy, lạm phát đã ảnh hưởng đế mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, tuy
nhiên không nên chỉ nhìn nhận mặt tiêu cực của vấn đề, ở đây cũng vậy, cần thấy rằng,
lạm phát vừa phải có thể đem lại những điều kiện thuận lợi góp phần thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế bên cạnh những tác hại không đáng kể. Vì vậy, thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế và kiểm soát lạm phát là bài toán luôn thường trực trên bàn nghị sự của các
Chính phủ nhưng cũng khó giải nhất đối với tất cả các nền kinh tế, kể cả nền kinh tế
thị trường phát tiển. Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.
3. Phân loại lạm phát
Có nhiều cách khác nhau để phân loại lạm phát. Dựa trên các tiêu thức khác nhau
sẽ có cách phân loại khác nhau
Căn cứ vào định lượng:
- Lạm phát vừa phải: Còn gọi là lạm phát một con số, có tỷ lệ lạm phát dưới
10%/năm. Lạm phát vừa phải làm cho giá cả biến động tương đối. Trong thời kỳ này
nền kinh tế hoạt động một cách bình thường, đời sống của người lao động được ổn
định. Những tác động của lạm phát này là không đáng kể vì vậy nó thường được các
nước duy trì để thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
- Lạm phát phi mã: Lạm phát xảy ra khi giá cả tăng tương đối nhanh với tỷ lệ 2
con số trong một năm. Lạm phát này sẽ làm cho giá cả tăng nhanh chóng, gây biến
động lớn về kinh tế. Lúc này người dân tich trữ hàng hóa, vàng bạc, bất động sản và
không cho vay với mức lãi suất bình thường, ngân hàng không huy động được vốn,
… Lạm phát này ảnh hưởng xấu đến sản xuất và thu nhập, là mối đe dọa đối với sự
ổn định của nền khinh tế- xã hội.
- Siêu lạm phát: 3 con số 1 năm, lạm phát xảy ra khi giá cả hàng hóa tăng lên với

Lạm phát này phát sinh khi chi phí gia tăng một cách độc lập với tổng cầu. Ta có
một số trường hợp chi phí đẩy:
- Chi phí tiền lương: tiền lương gia tăng do áp lực từ chính sách tăng lương của
chính phủ, từ áp lực của công đoàn… Cần lưu ý trường hợp tiền lương tăng lên do sức
ép của thị trường, do nhu cầu mở rộng của doanh nghiệp thì chỉ được xem là lạm phát
do cầu kéo.
- Lợi nhuận: nếu doanh nghiệp thuộc loại có quyền lực trên thị trường (doanh
nghiệp độc quyền, nhóm độc quyền), để nhằm mục tiêu kiếm lợi nhuận cao, doanh
nghiệp sẽ đẩy giá tăng lên độc lập với tổng cầu.
7
- Nguồn tài nguyên cạn kiệt: khi các nguồn tài nguyên bị khai thác ngày càng cạn
kiệt thì tất yếu sẽ làm cho giá cả dần tăng lên, gia tăng chi phí của doanh nghiệp và từ
đó doanh nghiệp muốn có lời phải đẩy giá cả háng hóa tăng lên.
Lạm phát do cung tiền tệ tăng cao và liên tục:
Theo quan điểm cảu các nhà kinh tế học thuộc phía tiền tệ, khi cung tiền tệ tăng
và kéo dài làm cho mức giá tăng lên kéo dài gây lạm phát. Có thể thấy ngưỡng tăng
cung tiền tệ để gây lạm phát là nền kinh tế toàn dụng. Khi nền kinh tế chưa toàn dụng
thì nguồn nguyên nhiên vật liệu còn nhiều, chưa khai thác nhiều. Có nhiều nhà máy, xí
nghiệp bị đóng của chưa đi vào hoạt động. Do nhân viên nhàn rỗi lớn và tỷ lệ thất
nghiệp cao… trong trường hợp này khi tăng cung tiền tệ thì dẫn đến lãi xuất giảm đến
một mức độ nào đó, các nhà đầu tư thấy rằng có thể có lãi và đầu tư tăng nhiều. Từ đó
các nhà máy, xí nghiệp mở cửa để sản xuất, kinh doanh. Lúc này nguyên nhiên vật liệu
bắt đầu được khai thác, người lao động có việc làm và sản lượng tăng lên. Ở nền kinh
tế toàn dụng, các nhà máy, xí nghiệp được hoạt động hết công suất, nguồn nguyên
nhiên vật liệu được khai thác tối đa. Khi đó lực lượng lao động được sử dụng một cách
triệt để và làm sản lượng tăng lên rất nhiều. Tuy nhiên tình hình sẽ dẫn đến một vài
kênh tắc nghẽn trong lưu thông. Chẳng hạn khi các nhà máy, xí nghiệp hoạt động hết
công suất sẽ dẫn đến thiếu năng lượng, thiếu lao động, nguyên vật liệu dần bị han
hiếm… Vai trò của chính phủ và các nhà quản lý phải xác định được kênh lưu thông
nào bị tắc nghẽn và tìm cách khơi thông nó. Nếu không sẽ gây ra lạm phát. Lúc đó sản

cung ứng tiền tệ và không gây ra lạm phát. Tuy nhiên khi sự thâm hụt trầm trọng và
kéo dài thì chính phủ phải áp dụng biện pháp in tiền. Việc phát hành tiền sẽ ảnh hưởng
đến cơ số tiền tệ làm tăng mức cung ứng tiền, đẩy tổng cầu lên cao và làm tăng thêm
tỷ lệ lạm phát. Tuy nhiên, đối với các nước đang phát triển, việc phát hành trái phiếu
chính phủ gặp nhiều khó khăn vì nguồn vốn trên thị trường còn hạn chế. Biện pháp in
tiền được coi là có hiệu quả nhất. Vì thế mà khi thâm hụt ngân sách càng nhiều và
càng kéo dài thì tiền tệ sẽ tăng theo và tỷ lệ gây lạm phát càng lớn.
Còn đối với các quốc gia có nền kinh tế phát triển thì việc tiến hành trái phiếu có
lợi hơn. Nhưng việc tiến hành trái phiếu này kéo dài sẽ làm cầu về về vốn sẽ tăng và
làm lãi suất sẽ tăng cao hơn. Lúc này để giảm lãi suất trên thị trường Ngân hàng
Trung ương lại phải mua vào các trái phiếu đó. Như thế mức cung tiền lại tăng thêm
dễ gây lạm phát.
Tóm lại, nếu như thâm hụt ngân sách kéo dài thì trong mọi trường hợp vẫn làm tăng
cung tiền và lạm phát xảy ra là một điều chắc chắn.
Một nguyên nhân nữa có thể gây ra lạm phát là tỷ giá hối đoái. Khi tỷ giá tăng đồng
bản tệ sẽ bị mất giá Khi đó tâm lý những người sản xuất trong nước muốn đẩy giá
hàng lên tương ứng với mức tăng tỷ giá hối đoái. Mặt khac khi tỷ giá hối đoái tăng ,chi
phí cho các nguyên vật liệu, hàng hoá nhập khẩu sẽ tăng lên. Do đó giá cả của các
hàng hoá này tăng lên cao. Đây chính là lạm phát do chi phí đẩy
Bên cạnh đó các nguyên nhân liên quan đến chính sách của nhà nước, chính sách
thuế, chính sách cơ cấu kinh tế không hợp lý, mất cân đối cũng xảy ra lạm phát.
9
5. Biện pháp khắc phục lạm phát
Khi lạm phát tăng cao và kéo dài sẽ gây ra những hậu quả lớn, ảnh hưởng trầm
trọng đến đời sống nhân dân lao động và sự tăng trưởng kinh tế. Ở mỗi nước tỷ lệ lạm
phát khác nhau với những nguyên nhân và tác động khác nhau. Do đó chính phủ ở các
nước sẽ có những biện pháp khác nhau. Tuỳ vào từng hoàn cảnh cụ thể chính phủ sẽ
áp dụng biện pháp tình thế và các biện pháp có tính chiến lược .
Từ lịch sử chống lạm phát ở các nước ta có những biện pháp điển hình sau:
- Những biện pháp tình thế: là những biện pháp áp dụng nhằm làm giảm tức thời

quản lý hành chính. Điều này sẽ làm giảm mức chi tiêu thường xuyên của Ngân sách
nhà nước. Mặt khác cần phải tăng cường công tác quản lý điều hành Ngân sách nhà
nước dựa trên việc tăng các khoản thu cho Ngân sách một cách hợp lý chống thất thu
như thất thu về thuế và điều chỉnh các khoản chi phí
CHƯƠNG II. THỰC TRẠNG LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM
1. Lịch sử của lạm phát triển
Từ năm 1980 trở về trước, lạm phát cũng đã tồn tại của nó không công khai,
các nghị quyết của Đảng cộng sản Việt Nam không sử dụng khái niệm lạm phát mà
chỉ sử dụng cụm từ “ chênh lệch giữa thu và chi giữa hàng và tiền" "Thị trường
vật giá không ổn định…”
Sau một thời gian, lạm phát đã bộc phát công khai với mức bộc phát phi mã.
Đảng đã kịp thời nhận định tình hình này.
“ Chúng ta chưa có chính sách cơ bản về tài chính gắn liền với chính sách đúng
đắn về giá cả, tiền tệ, tín dụng. Các khoản chi ngân sách mang nặng tính bao cấp và
một thời gian dài vượt quá nguồn thu. Việc sử dụng vốn vay và viện trợ kém hiệu
quả. Tất cả những cái đó gây ra thâm hụt ngân sách là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến
thâm hụt ngân sách trầm trọng “.
Trong điều hành vĩ mô phát triển nền kinh tế, mọi quốc gia trên thế giới đều
phải quan tâm tới chính sách tài chính, tiền tệ để chống lạm phát. Đối với nước ta
hiện nay, kiềm chế lạm phát, ổn định giá cả đang là một vấn đề lớn đặt ra trong điều
hành của chính phủ, của các nhà quản lý vì sự phát triển và ổn định. Và về phương
diện này, Việt Nam đã thành công. Lạm phát đã giảm từ hơn 70% một năm vào năm
1986 xuống còn 35% một năm vào năm 1989. Đây là một thành công lớn, phản ánh
kết quả từ nhiều yếu tố như tự do hoá nền kinh tế, áp dụng một tỷ giá hối đoái thực tế
hơn, ngươi dân không còn tồn trữ hàng hoá, vàng và đô la bắt đầu tích luỹ bằng đồng
tiền trong nước, xuất khẩu dàu thô ngày càng tăng…Tuy nhiên, những tiến bộ vượt
bậc trong năm 1989 đã không được củng cố ngay bằng các chính sách tiền tệ và tài
khoản thận trọng, do đó trong các nhu năm 1992 và 1993, giá cả đã tăng gần 70%
năm.
Lịch sử lạm phát ở Viêt Nam có thể chia thành những thời kì như sau:

cũng như thu nhập quốc dân: trong thời gian 1976-1980, giá trị tổng san lượng tính
theo giá năm 1982 đã tăng 5,8%, thu nhập quốc dân sản xuất tăng 1,5%, nhưng mức
giá trị đã tăng 2,62 lần.
Bước vào những năm 80, lạm phát đã bột phát “công khai”, và trở thành lạm phát
phi mã với mức tăng giá 3 chứ số. Thị trường mà nhà nước kiểm soát là thị trường mà
12
các giá cả do nhà nước quy định. Lạm phát ở Việt Nam đã ở mức phi mã, năm cao
nhất đã đạt tới chỉ số tăng giá 557% vượt qua mức lạm phát phi mã. Song những biểu
hiện và tác hại của nó không kém gì siêu lạm phát.
Thứ nhất, từ năm 1981-1988 chỉ số giá tiêu dùng tăng điều trên 100% một năm,
những năm đầu 80 mức tăng này là trên 200%, đến năm 1983 và 1984 đã giảm xuống,
nhưng từ năm 1986 đã tăng vọt tới mức cao nhất 557%, sau đó có giảm; như vậy là
mức lạm phát cao và không ổn định.
Thứ hai, tốc độ lưu thông tiền tệ tăng nhanh vì dân chúng không ai muốn giữ
tiền, người ta bán song hàng phải mua ngay hàng khác, hoặc vàng hoặc đô la, không
ai dám giữ tiền lâu trong tay, vì tốc độ mất giá của nó quá nhanh. Song ở Việt Nam
vòng quay của đồng tiền qua ngân hàng nhà nước lại không tăng lên mà giảm đi, vì
cơ chế hoạt động của ngân hàng quá kém không đáp ứng được nhu cầu gửi và rút
tiền của các chủ kinh doanh và dân cư.
Thứ ba, tiền lương thực tế của dân cư bị giảm mạnh, ở Việt Nam trước
năm 1988, hầu hết các giá cả do nhà nước qui định. Trong những năm 80
nhà nước đã nhiều lần tăng giá. Trước năm 1985, mức tăng giá do nhà
nước qui định không lớn, tuy mức tăng giá ở thị trường tự do cao hơn
nên nhà nước đã không bù giá vào lương, tiền lương thực tế đã giảm
xuống. Từ năm 1986 nhà nước đã bù giá vào lương ngay sau khi tăng giá.
Nhưng tiền lương thực tế vẫn giảm mạnh vì nhà nước đã không khống chế
được thị trường tự do. Giá nhà nước tăng một lần thì giá thị trường tự do tăng 1, 5
lần. Nhà nước lại không cung cấp đủ hàng cho dân cư theo giá nhà nước, nên mọi
người phải mua hàng ngoài thị trường tự do với giá cao hơn, mặt khác những người
được nhà nước bù giá chỉ là những người làm trong khu vực nhà nước còn số đông

mục tiêu tăng trưởng và lạm phát như nó thường diễn ra tại nhiều nước. Đó thật
sự là một thành tựu lớn.
Thứ hai, sau 11 năm lạm phát giữ ở mức một con số, năm 2007 chỉ số này
đã tăng lên mức hai con số. Điểm khác biệt của lạm phát trong năm này là sự
tăng giá diễn ra đồng loạt ở cả nhóm hàng lương thực và phi lương thực. Đứng
đầu về tốc độ tăng giá trong nhóm các hàng hóa tính CPI là thực phẩm (tăng
21,16%, riêng tháng 12 tăng 4,69%). Nhóm hàng nhà ở và vật liệu xây dựng
tăng cao thứ hai (tăng 17,12%, riêng tháng 12 tăng 3,28%). Đứng thứ ba là
nhóm hàng lương thực (tăng 15,4%, riêng tháng 12 tăng 2,98%). Phương tiện đi
lại và bưu điện đứng thứ tư (tăng hơn 7%, riêng tháng 12 tăng 0,7%). Tiếp đến
là nhóm hàng may mặc và giày dép (tăng 7%, riêng tháng 12 tăng 1,16%); dược
phẩm và y tế (tăng 7%), v.v Hiện tượng giá tăng diễn ra ở hầu hết các nhóm
hàng hoá và dịch vụ như vậy cho thấy, nguyên nhân của lạm phát không chỉ
hoàn toàn do tác động của giá cả thế giới hay từ cung hàng hoá, dịch vụ; mà rõ
ràng là có nguyên nhân từ tiền tệ.
14
Thứ ba, khác với tình trạng lạm phát của những năm trước, chỉ số giá tiêu
dùng các tháng trong năm 2007 tăng liên tục ngoài dự đoán, vượt qua chỉ tiêu
Quốc hội đề ra hết lần này đến lần khác (nói khác đi là không kiểm soát được!).
Ví dụ, tại thời điểm cuối năm 2006, lạm phát năm 2007 được dự báo ở mức 6 -
7%, và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế là 9 - 10%. Nhưng, mới đến tháng 7/2007 chỉ
số lạm phát đã đạt mức 6,19%, trong đó riêng tháng 7 là 0,94%. Trước tình hình
đó, thay vì chỉ tiêu lúc đầu là 6% - 7%, Chính phủ đã phải điều chỉnh chỉ tiêu
lạm phát cả năm ở mức dưới 8%, với niềm tin là chỉ số giá tiêu dùng của các
tháng còn lại giữ ở mức tăng khoảng 0,4%/tháng . Nhưng rồi, ngay trong tháng
8 giá đã tăng thêm 0,55% (cao hơn dự đoán), rồi tháng 9 vẫn tiếp tục tăng
0,51%, tháng 10 tăng 0,74%, tháng 11 tăng 1,23%, và tháng 12 tăng kỷ lục:
2,91% (cao nhất so với các tháng trong năm, kể cả tháng 2/2007 là tháng có Tết
Nguyên Đán; và cũng cao nhất so với các tháng 12 của 11 năm trước đó). Kết
thúc năm 2007, tốc độ tăng giá tiêu dùng chung đã lên đến 12,63% so với năm

14.189 đồng của năm 2006; còn 1 đô la tại Việt Nam năm 2006 chỉ còn bằng
14.795 đồng vào tháng 12/2007. Như vậy, nếu so với sức mua là 15.994 đồng
của năm 2006, thì đồng đô la tại Việt Nam vào cuối năm 2007 đã bị mất 8,1%
giá trị. Điều đó vô hình chung đã góp phần hạn chế xuất khẩu và khuyến khích
nhập khẩu. Thực tế là năm 2007 Việt Nam nhập siêu kỷ lục, với 12,45 tỷ USD,
bằng 25,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Có thể thấy, sự biến động của các chỉ số
giá tiêu dùng, giá vàng, và giá đô la là rất khác nhau qua các tháng. Những
tháng đầu và cuối năm, nhất là cuối năm chỉ số giá biến động mạnh hơn.
Dù so sánh theo cách nào, thì sự biến động của giá cả cũng vẫn thể hiện
một xu hướng chung là chỉ số giá tiêu dùng và giá vàng tăng cao, đặc biệt là giá
vàng tăng rất cao và liên tục không chỉ trong năm 2007, mà cả trong suốt 7 năm
qua (năm 2001 tăng 5%, năm 2002 tăng 19,4%, năm 2003 tăng 26,6%, năm
2004 tăng 11,7%, năm 2005 tăng 11,3%, năm 2006 tăng 27,2%, năm 2007 tăng
27,35%). Còn giá đô la tăng chậm, thậm chí trong vài năm gần đây có xu hướng
giảm nhẹ. Nếu so với tháng 12/2000, giá vàng năm 2007 đã tăng gấp 2,2 lần,
còn giá tiêu dùng tăng hơn 1,5 lần, và giá USD tăng 1,1 lần.
- Năm 2008: Nếu như năm 2007, lạm phát tăng đến 2 con số đã gây nên
hoang mang cho người dân và cả các nhà lãnh đạo đất nước, thì đến năm 2008,
lạm phát thực sự bùng nổ và thực sự gây nên những bất ổn vĩ mô. Chỉ số giá
khởi đầu năm 2008 với mức tăng cao 2,38%, đã báo hiệu một năm đầy khó khăn
và nỗi lo lạm phát thực sự đã xuất hiện vào ngày 21/2 khi chỉ số giá tiêu dùng
tháng 2/2008 đạt mức tăng 3,56% so với tháng trước, tháng Ba tăng 2,99%;
tháng Tư là 2,2%, tháng Năm đạt đỉnh tăng của năm 2008 là 3,91%, tháng Sáu
tăng 2,14%, tính trung bình 6 tháng đầu năm 2008 lạm phát lên tới 2,86% cho
mỗi tháng. Lạm phát đỉnh điểm vào tháng 7 năm 2008 khi lên tới trên 30%. Qua
đến tháng 9 năm 2008, lạm phát đã giảm mạnh so với những tháng trước đó và
liên tiếp 3 tháng 10, 11 và 12/2008 CPI tăng trưởng âm. Tất cả là do các chính
sách thắt chặt tiền tệ của NHNN, các biện pháp kìm chế lạm phát của chính phủ
đồng thời từ tháng 9 năm 2008 khủng hoảng tài chính từ Mỹ bắt đầu lan rộng ra
16

như mong đợi, tuy nhiên vẫn còn một số lo ngại bởi, so với cùng kỳ năm ngoái một số
mặt hàng thiết yếu vẫn đang có xu hướng tăng cao, từ 8,53 đến 9,56%.
Mức lạm phát 2 con số của Việt Nam trong năm 2010 đã chính thức được khẳng
định. Con số 11,75% tuy không quá bất ngờ nhưng vẫn vượt so với chỉ tiêu được Quốc
hội đề ra hồi đầu năm gần 5%.
Diễn biến CPI năm 2009(%)
Tính chung trong năm 2010 thì giáo dục là nhóm tăng giá mạnh nhất trong rổ hàng
hóa tính CPI (gần 20%). Tiếp đó là hàng ăn (16,18%) và nhà ở - vật liệu xây dựng
(15,74%). Bưu chính viễn thông là nhóm duy nhất giảm giá với mức giảm gần 6%
trong năm 2010. Tính chung trong cả năm 2010, giá vàng đã tăng tới 30% trong khi
mức tăng của đôla Mỹ là xấp xỉ 10%.
- Năm 2011: Diễn biến CPI các tháng năm 2011. Lạm phát cả năm chốt ở mức
tăng 18,13% ghi nhận sự “đi hoang” của dòng tiền, khi không tạo được đột phá về tăng
trưởng nhưng lại thúc ép lạm phát đạt các kỷ lục mới.
18
Dấu hiệu của tính quy luật chỉ còn rất mờ nhạt, diễn biến chỉ số giá tiêu dùng
(CPI) trong năm 2011 nổi trội ở hai đột biến, đến từ các mức tăng kỷ lục mới trong
tháng 4 và tháng 7.
Chỉ số giá tiêu dùng tháng 1/2011 bất ngờ giảm tốc nhẹ xuống mức tăng 1,74% so
với tháng trước. Nhiều nhận định khi đó đã lạc quan cho rằng, xu hướng này là tích
cực, có thể là một mở đầu thuận lợi cho một năm mà Chính phủ đặt quyết tâm kiềm
chế lạm phát ngay từ đầu, với chỉ tiêu “khắc nghiệt” chỉ có 7%.
Lạm phát liên tiếp bị đẩy lên, CPI theo tháng tăng 2,17% vào tháng 3. Chưa kịp
hết ngỡ ngàng về sự gia tốc sau Tết Nguyên đán, CPI lập tức đạt đỉnh vào tháng 4 ở
mức 3,32%, cao nhất trong 3 năm trở lại đây. Đến lúc này, CPI so với cuối năm trước
đã tăng 9,64%, vượt xa mục tiêu 7%, hiện thực hóa nỗi lo lạm phát.
Diễn biến CPI năm 2010- 2011(%)
Đầu tư Nguyễn Văn Trung, tại một cuộc họp vào tháng 10 cho biết, trong số
khoảng 57 nghìn doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, có tới 47 nghìn được xác định đã
ngừng hoạt động. Cho nên sang nửa thứ hai của năm, nền kinh tế ở vào thời khắc “nao

tỷ lệ chất xám cao này lại chỉ có thể làm ra từ 30%-37% tổng sản phẩm xã hội. Các
xí nghiệp quốc doanh nhìn chung nộp cho ngân sách nhà nước một số tiền rất thấp so
với số tiền nhà nước cung cấp để bù lỗ, bù giá, cấp phát tín dụng, lãi xuất thấp. Ngược
lại, khu vực tư nhân làm ăn có hiệu quả và đóng góp một phần quan trọng trong ngân
sách nhà nước. Chính những hoạt động của các hãng kinh tế nhà nước với lãi giả lỗ
thật đã làm cho thị trường hônx loạn, lỗ lãi khó kiểm tra, từ đó hiệu quả kinh
doanh giảm sút. Do vậy mà công tác giảm sút của nhà nước không có hiệu quả dẫn
đến thu không đủ bù chi và lạm phát xảy ra.
- Lạm phát của một nền kinh tế độc quyền mà nhà nước có địa vị thốn trị trên mọi
lĩnh vực, cơ chế kinh tế quan liêu bao cấp. Trong nền kinh tế thị trường, một công ty
mới giành thế độc quyền phải tiến hành trang thiết bị máy móc, tổ chức lao động, tập
trung nguồn vốn…và khi đã ở vị trí độc quyền, nó sẽ bóp chết các địch thủ khác và
cũng ít chú ý hơn đến việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật dẫn đến sự suy thoái
trong kinh doanh. Trên thực tế, độc quyền ở Việt Nam cũng như ở các nước XHCN
khác đã khống chế toàn bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội. Và cùng với cơ chế quan
liêu, mệnh lệnh đã triệt tiêu mất các quan hệ thị trường làm cho nền kinh tế Việt Nam
xa lạ với thị trường. Đây cũng là nguyên nhân góp phần làm tăng lạm
phát.
- Ngoài những đặc điểm trên thì lạm phát Việt Nam có cơ cấu gồm những ngành
kém hiệu quả có sự ưu tiên phát triển. Mọi người đều thấy sự mất cân đối khi ưu tiên
phát triển công nghiệp nặng (vốn lớn, thu hồi lãi
chậm)
- Lạm phát ở một nước chịu ảnh hưởng nặng nề của các cuộc chiến tranh kéo dài
do đó chi phí cho lĩnh vực quốc phòng lớn, tiền trợ cấp cho gia đình chính sách nhiều.
Những khoản này làm tăng thâm hụt ngân sách và tăng lạm phát.
- Việt Nam là nước nông nghiệp mà luôn chịu ảnh hưởng của thiên tai, hạn hán,
mất mùa…Do đó, ngân sách hụt đi do phải trợ cấp cho các vùng bị thiên tai.
3. Nguyên nhân dẫn đến lạm phát ở nước ta
21
Phần trước, chúng ta đã đề cập đến nguyên nhân lạm phát nói chung, phần này ta

Cùng với những yếu kém của nền kinh tế, chúng ta còn đứng trước tác động mạnh
mẽ của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ đang lan rộng trong khu vực.
CHƯƠNG III. BIỆN PHÁP KHÁC PHỤC LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM
22
1. Các quan điểm và khác phục lạm phát
- Tăng lãi suất ngân hàng cao hơn mức lạm phát : thuyết tiền tệ Friedman được
áp dụng. Muốn khắc phục lạm phát cần phải thi hành chính sách “ hạn chế tiền tệ “
hay “ khắc khổ “ thu, tăng lãi suất tín dụng của ngân hàng trung ương, hạn chế tăng
lương, duy trì thất nghiệp ở mức thấp.
- Các cách tiếp cận khác :
+ Đối với mọi cuộc siêu lạm phát và lạm phát phi mã, hầu như đều gắn liền
với sự tăng trưởng nhanh chóng về tiền tệ, thâm hụt ngân sách lớn… nên đề ra
những biện pháp giảm mạnh tốc độ tăng cung tiền, cắt giảm mạnh mẽ chi tiêu và kiểm
soát có hiệu quả việc tăng lương danh nghĩa, chắc chắn sẽ chặn đứng và đẩy lùi lạm
phát.
+ Đối với lạm phát vừa phải, muốn kiềm chế và đẩy lùi từ từ xuống mức thấp
hơn cũng đòi hỏi áp dụng chính sách nói trên. Tuy nhiên, biện pháp này kéo theo
suy thoái và thất nghiệp – một giá đắt – nên viẹc kiểm soát chính sách tiền tệ tài
khoá trở nên phức tạp và đòi hỏi phải hết sức thận trọng.
Có thể xoá bỏ lạm phát hay không ? Cái giả phải trả của việc xoá bỏ hoàn toàn
lạm phát không tương xứng với lợi ích đem lại của nó, vì vậy các quốc gia thường
chấp nhận lạm phát ở mức thấp và xử lý ảnh hưởng của nó chỉ số hoá các yếu tố chi
phí như tiền lương, giá vật tư, lãi suất… Đó là cách làm cho sự thiệt hại của lạm phát
ít nhất.
2. Biệt pháp chống phục lạm phát ở nước ta
2.1 Giải pháp của Đảng và nhà nước
Đảng cần nâng cao nhận thức chính trị, kinh tế. Đảng viên phải theo hướng đổi
mới trên mọi lĩnh vực. Đồng thời nhà nước phải vững mạnh chuyên chính vô sản, lập
lại trật tự kỷ cương xã hội, giữ vững phép nước phải kiên quyết thực hiện nguyên
tắc tập chung dân chủ trong hệ thống Đảng và các cơ quan nhà nước, đấu tranh

tiền tệ một cách có hiệu quả đi đôi với điều chỉnh các quan hệ tín dụng hướng vào các
hoạt động kinh tế trọng yếu, mà các hoạt động đó tác động có hiệu lực trong kiềm chế
lạm phát. Đồng thời đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng trung ương,
hệ thống ngân hàng thương mại, các định chế tài chính trung gian khác và kể cả ngân
sách nhà nước trong việc đảm bảo tính thanh khoản của nến kinh tế… Đây có thể được
coi như là giải pháp trung tâm và có tính quyết định trong kiềm chế lạm phát, phù hợp
với các động thái trong thời lạm phát.
+ Về chính sách tài khóa: Đổi mới cơ chế quản lý ngân sách theo hướng hội nhập,
cắt giảm đầu tư công một cách hợp lý, cân nhác đối với những công trình chưa thực sự
thiết yếu và giảm chi thường xuyên (10%) trong tổng chi ngân sách nhà nước, thực
24
hiện công khai công bằng trong phân phối ngân sách nhằm góp phần làm giảm lượng
cung tiền ra lưu thông, hỗ trợ các khoản chi thiết yếu khác, bị biến động do ảnh hưởng
của lạm phát và kiềm chế sự giảm sức mua trên thị trường, góp phần ổn định an sinh
xã hội. Xóa bỏ tinh bao cấp và cơ chế xin-cho vẫn đang tồn tại. Cân nhác tái cơ cấu
chi đầu tư công hướng đến hình thành cơ cấu kinh tế hiện đại theo mục tiêu công
nghiệp hóa & hiên đại hóa hoàn thành cơ bản vào năm 2020. Khác phục đầu tư dàn
trải (kể cả ODA) vì nó vừa lãng phí vừa không thể tạo đột phá kinh tế. Có thể nói
chính sách tài khóa có ảnh hưởng lớn đến quá trình xác lập cơ cấu kinh tế - xã hội và
chính vì vậy nó cũng là một tác nhâm quan trọng tạo “mầm” của lạm phát.
2.3Giải pháp của ngân hàng trung ương và các ngân hàng thương mại.
Phải có sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng trung ương, hệ thống ngân hàng
thương mại, các định chế tài chính trung gian khác và kể cả ngân sách nhà nước trong
việc đảm bảo tính thanh khoản của nến kinh tế… Tiếp tục tái cấu trúc hệ thống ngân
hàng thương mại thành những ngân hàng đủ sức mạnh canh tranh với các ngân hàng
nước ngoài đầu tư vào Việt Nam theo quy ước của WTO. Đồng thời tạo điều kiện cho
Chính phủ chủ động can thiệp vào tình hình lãi suất tín dụng trong những điều kiện
cần thiết và bức xúc.
2.4Điều chỉnh giá cả và sự quản lý của Nhà nước
Nhà nước thả nổi giá cả hầu hết các mặt hàng, giờ đây giá cả hàng hoá do thị