LOGO
PHÉP BIỆN CHỨNG TRONG TRIẾT HỌC PHƯƠNG ĐÔNG
www.themegallery.com
PHẦN I
TÌM HIỂU VỀ PHÉP BIỆN CHỨNG
PHẦN II
PHÉP BIỆN CHỨNG TRONG TRIẾT HỌC TQ - ẤN ĐỘ
PHẦN III
TÍCH CỰC - HẠN CHẾ VÀ LIÊN HỆ THỰC TẾ VN
LOGO
PHẦN 1: PHÉP BIỆN CHỨNG
1. PHÉP BIỆN CHỨNG LÀ GÌ ?
-
Phương pháp biện chứng là phương pháp tư duy triết học
xem xét thế giới trong mối liên hệ phổ biến, trong sự vận
động và phát triển vô cùng
- Trong lịch sử triết học phương pháp biện chứng đã trải
qua nhiều giai đoạn phát triển cao thấp khác nhau trong đó
phép biện chứng duy vật là thành quả cao nhất và khoa
học nhất của tư duy biện chứng.
-
Giai đoạn cổ đại ở phương đông thì có triết học cổ đại
Trung quốc, Ấn độ và ở phương tây thì có Hy Lạp
www.themegallery.com
LOGO

Thời kỳ phục hưng thì có một số tư tưởng biện chứng nổi
bật như:
- Triết học Kudan
- Triết học của Brunô


tiêu vong
- Chỉ thấy tồn tại mà không thấy
phát triển và tiêu vong
- Xem xét sự vật ở cả trạng thái
tĩnh và động
- Chỉ thấy trạng thái tĩnh mà
không thấy động
- Vừa thấy cây vừa thấy rừng,
vừa thấy bộ phận vừa thấy toàn
thể
- Chỉ thấy cây mà không thấy
rừng, chỉ thấy bộ phận mà không
thấy toàn thể
- Vừa thấy sự riêng biệt vừa thấy
mối liên hệ qua lại
- Chỉ thấy sự riêng biệt không
thấy mối quan hệ qua lại
www.themegallery.com
LOGO
PHẦN2. PHÉP BIỆN CHỨNG TRONG TRIẾT HỌC TQ - ẤN ĐỘ
1. Tư tưởng biện chứng trong triết học Trung Quốc.
Các trường phái triết học chủ yếu tập trung vào
các vấn đề chính trị - xã hội, các vấn đề về con người,
nhân, lễ, nghĩa, đạo,… tư tưởng biện chứng trong thời
này khá ít và chỉ xuất hiện khi con người lý giải về vũ
trụ quan.
1.1. Thuyết Âm dương, ngũ hành
www.themegallery.com
LOGO
1.1.1. Thuyết Âm dương.

LOGO
1.1.2. Thuyết ngũ hành
www.themegallery.com
* Ngũ hành là cơ sở của thế giới, tính chất của sự vật
đều thể hiện tính năng của năm loại vật chất: kim,
mộc, thủy, hỏa, thổ.
LOGO

Trong thuyết Ngũ hành có 2 quy luật mang tính biện
chứng sâu sắc là Ngũ hành tương sinh và tương khắc.
www.themegallery.com
Tương sinh Tương khắc
Mộc sinh hoả Mộc khắc thổ
Hoả sinh thổ Thổ khắc thuỷ
Thổ sinh Kim Thuỷ khắc hoả
Kim sinh Thuỷ Hoả khắc kim
Thuỷ Sinh Mộc Kim khắc Mộc
LOGO
1.2. Đạo gia – Lão Tử

Người sáng lập ra Đạo gia là Lão Tử (khoảng thế kỷ
VI tr. CN). Những tư tưởng triết học của Đạo gia
được nghiên cứu chủ yếu qua Đạo đức kinh và Nam
hoa kinh.

Nội dung của ĐẠO GIA chủ yếu được biến dịch theo
nguyên tắc "bình quân" và "phản phục" (cân bằng
và quay trở lại cái ban đầu).
www.themegallery.com
LOGO

Phản phục trên con người:
- Người nam và người nữ là hai thực thể (bất dịch). Nam
nữ giao hợp (giao dịch) sinh con. Con là kết quả của biến
dịch. Và con cũng là người, tức quay về khởi điểm. Chính
nhờ thế mà người tồn tại.
- Sau cùng kiếp nhân sinh là một điển hình qua quy luật
phản phục. Dù có giao dịch, biến dịch đến mức nào đi
nữa, dù có chọc trời khuấy nước đến đâu thì cũng trở về
với cái bất dịch là Âm-Dương, là nguyên tố. Rồi một lúc
nào đó, Âm-Dương lại phối hợp, các nguyên tố lại kết
hợp để hình thành một kiếp nhân sinh khác, theo chu trình
mà nhà Phật gọi là luân hồi
www.themegallery.com
LOGO
2. Tư tưởng biện chứng trong triết học Ấn Độ
2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội
2.2 Tư tưởng biện chứng trong một số trường phái
triết học Ấn Độ
2.3 Giá trị và hạn chế
www.themegallery.com
LOGO
2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội

Điều kiện về tự nhiên:
-
Thuộc Nam Châu Á
-
Điều kiện khí hậu khắc nghiệt
-
Địa hình tách biệt + sự án ngữ của vòng cung dãy Hy – Mã – Lạp – Sơn

CHÍNH THỐNG
Trường phái Samkhya
Trường phái Samkhya
Trường phái Yôga
Trường phái Yôga
Trường phái Niaja
Trường phái Niaja
Trường phái Vêđanta
Trường phái Vêđanta
Trường phái Mimansa
Trường phái Mimansa
Trường phái Vaisêsika
Trường phái Vaisêsika
Trường phái Phật giáo
Trường phái Phật giáo
Trường phái Jaina
Trường phái Jaina
Trường phái Lokayata
Trường phái Lokayata
LOGO
www.themegallery.comwww.themegallery.com
Trường phái triết học Ấn Độ
PHI CHÍNH THỐNG
PHI CHÍNH THỐNG
CHÍNH THỐNG
Trường phái Samkhya
Trường phái Samkhya
Trường phái Yôga
Trường phái Yôga
Trường phái Niaja

giới tự nhiên.
www.themegallery.com
LOGO
2.2.2 Triết học Lokayata
- Vạn vật (kể cả con người) đều được tạo thành từ 4 yếu tố là
đất, nước, lửa, gió (Tứ đại). Tính đa dạng của vạn vật là do sự
kết hợp khác nhau của các yếu tố ấy mà thành. Còn linh hồn (ý
thức) chỉ là một thuộc tính của cơ thể, do thể xác (vật chất)
sinh ra
-
Phủ nhận thần thánh, thiên đường, địa ngục…  quan niệm
đạo đức khoái lạc
 Xa lạ với truyền thống tôn giáo  bị công kích
www.themegallery.com
LOGO
2.2.3 Triết học Jaina
Tư tưởng biện chứng của phái Jaina thể hiện ở học thuyết tương
đối:
Thực thể đầu tiên là bất biến, nhưng vạn vật – các dạng tồn tại
cụ thể của nó thì biến chuyển không ngừng. Thế giới, vạn vật
là sự thống nhất của cái bất biến và cái biến đổi.
www.themegallery.com
Thế giới, vạn vật là sự thống nhất của cái bất biến và cái biến đổi.
Tức là thế giới bao quanh con người vừa vận động lại vừa đứng
im, đó là một mâu thuẫn mà con người cần phải chấp nhận.
Thế giới, vạn vật là sự thống nhất của cái bất biến và cái biến đổi.
Tức là thế giới bao quanh con người vừa vận động lại vừa đứng
im, đó là một mâu thuẫn mà con người cần phải chấp nhận.
LOGO
2.2.4 Phật giáo