Kinh nghi m Giáo d c ệ ụ
Theo ào Duy Anh trong Hán Vi t t i n, miêu t là “ L y nét v ho c câu v n bi u hi n cái chân t n g Đ ệ ựđể ả ấ ẽ ặ ă để ể ệ ướ
c a s v t ra”. Vì th trong cu c s ng hàng ngày, mu n m i ng i cùng nh n ra i u mình th y, ã làm, ã ủ ự ậ ế ộ ố ố ọ ườ ậ đề ấ đ đ
s ng….Chúng ta c n miêu t . M i bài v n miêu t là s k t tinh c a nh ng nh n xét tinh t , là s n ph m, là số ầ ả ỗ ă ả ự ế ủ ữ ậ ế ả ẩ ự
úc k t c a vi c ti p thu và v n d ng nh ng ki n th c ã h c. c xong bài v n chúng ta có th th y ngay đ ế ủ ệ ế ậ ụ ữ ế ứ đ ọ Đọ ă ể ấ
c k t qu c a vi c d y và h c đượ ế ả ủ ệ ạ ọ
Trong th c t c a tr ng ti u h c hi n nay, m t s ti t h c GV còn nói nhi u, GV ch a kh i g i huy ng v n ự ế ủ ườ ể ọ ệ ở ộ ố ế ọ ề ư ơ ợ độ ố
hi u bi t, cách s d ng t ng mà b t HS h c nhi u, yêu c u HS nh nhi u b t ch c r i “ làm V n”. Do v y v ể ế ử ụ ừ ữ ắ ọ ề ầ ớ ề để ắ ướ ồ ă ậ ề
phía HS còn có nh ng hi n t n g ph bi n nh :ữ ệ ượ ổ ế ư
+ Vay m n tình ý c a ng i khác, th ng là c a m t bài v n m u. Nói cách khác HS th n g d dàng thu c m t ượ ủ ườ ườ ủ ộ ă ẫ ườ ễ ộ ộ
o n v n, bài v n m u. Khi làm các em bi n thành bài làm c a mình không k bài quy nh nh th nào. V i cách đ ạ ă ă ẫ ế ủ ể đề đị ư ế ớ
làm nh v y các em không c n bi t n i t ng c n miêu t , không ư ậ ầ ế đế đố ượ ầ ả quan sát và không có c m xúc gì v chúng. Khi ả ề
giáo viên ch m bài r t có th khen nh m bài v n c a ng i khác mà c t n g là bài v n c a HS mình. Khi c bài ấ ấ ể ằ ă ủ ườ ứ ưở ă ủ đọ
v n c a nhi u em c na ná nhau.ă ủ ề ứ
+ Miêu t h i h t ả ờ ợ chung chung; Không có s c thái riêng bi t nào c a i t n g c miêu t . Vì th bài v n y có ắ ệ ủ đố ượ đượ ả ế ă ấ
th g n cho i t n g miêu t cùng lo i nào c ng c . M t bài v n nh v y c lên không có c m xúc, nh t nh t, ể ắ đố ượ ả ạ ũ đượ ộ ă ư ậ đọ ả ợ ạ
m m .Nguyên nhân ch y u là vì các em không c quan sát ho c không bi t h i t n g l i kinh nghi m s ng c a ờ ờ ủ ế đượ ặ ế ồ ưở ạ ệ ố ủ
mình, không bi t cách quan sát nên không có c nh n xét gì c th v i t n g miêu t .ế đượ ậ ụ ể ề đố ượ ả
+ V phía GV d y v n miêu t th n g có nh ng bi u hi n ph bi n nh sau : Ch có m t con n g duy nh t hìnhề ạ ă ả ườ ữ ể ệ ổ ế ư ỉ ộ đườ ấ
thành các hi u bi t v lý thuy t th v n, các k n ng làm bài là qua phân tích các bài v n m u.ể ế ề ế ể ă ĩ ă ă ẫ
_ i phó v i vi c HS làm bài kém, m b o “ ch t l ng” khi ki m tra thi c , nhi u GV cho HS thu c m t bàiĐể đố ớ ệ để đả ả ấ ượ ể ử ề ộ ộ
v n m u khi các em g p m t bài t ng t c th mà chép ra. Vì v y d n n c th y và trò nhi u khi b l thu că ẫ để ặ ộ đề ươ ự ứ ế ậ ẫ đế ả ầ ề ị ệ ộ
quá vào “ v n m u” không thoát kh i “m u”.ă ẫ ỏ ẫ
- Ra v n miêu t không c n bi t n có thích h p v i HS hay không.đề ă ả ầ ế đế ợ ớ
Nguyên nhân c a tình tr ng này có nhi u nh ng m t nguyên nhân c n nói ây là hi n t ng quá “ l thu c” ủ ạ ề ư ộ ầ ở đ ệ ượ ệ ộ
vào SGK. Ngha là t khâu ra n khâu nêu dàn ý câu v n m u….t t c u nh t nh t theo SGK không sai m t ĩ ừ đề đế ă ẫ ấ ảđề ấ ấ ộ
ch nào cho dù bài nói n i t ng miêu t không có a ph n g ho c không phù h p v i HS….ữ đề đế đố ượ ả ở đị ươ ặ ợ ớ
Nguyên nhân trên ã t o cho HS thói quen b t ch c, l i suy ngh…….đ ạ ắ ướ ườ ĩ kh c ph c tình tr ng ó , Chúng ta Để ắ ụ ạ đ
c n chú ý n m t s bi n pháp tích c c sau.ầ đế ộ ố ệ ự
2/ Bi n pháp c th :ệ ụ ể
tôi c n ph i các em c m nh n t t …ầ ả để ả ậ ừ ừ
Do óđ chúng ta c n h ng d n các em d n d n nh n ra nh ng m t c và ch a c c a mình m t cách ầ ướ ẫ để ầ ầ ậ ữ ặ đượ ư đượ ủ ộ
úng m c. Chính qua vi c làm nh v y, tôi ã giúp các em luy n t p cách nhìn nh n phân tích cu c s ng xung đ ứ ệ ư ậ đ ệ ậ ậ ộ ố
quanh, góp ph n hình thành nhân cách c a ng i HS.ầ ủ ườ
Trong vi c d y v n không th không chú ý n d y t , d y câu ph i d y cho HS bi t suy ngh tìm tòi, t nh ng ệ ạ ă ể đế ạ ừ ạ ả ạ ế ĩ ừ ữ
câu n bình th n g, ti n hành cho các em bi t vi t câu hay, câu dài b ng cách thêm thành ph n ph b ng các t đơ ườ ế ế ế ằ ầ ụ ằ ừ
g i c m, t so sánh, t nhân hóa ( phép tu t ho c thay th các t g n ngha ) sao cho sát h p cung c p v n t ợ ả ừ ừ ừ ặ ế ừ ầ ĩ ợ để ấ ố ừ
ng cho các em khi làm các th lo i v n khác nhau. ã là v n thì tránh cho các em vi t câu v n c c l c, không bi t ữ ể ạ ă Đ ă ế ă ộ ố ế
dùng bi n pháp tu t , nhân hóa, so sánh… ôi khi d y cho các em bi t s p x p l i nh ng câu v n thành m t o n ệ ừ Đ ạ ế ắ ế ạ ữ ă ộ đ ạ
v n phù h p, c ng r t c n thi t các em th y c th t , trình t c a v n miêu t theo th i gian, không gian h p ă ợ ũ ấ ầ ế để ấ đượ ứ ự ự ủ ă ả ờ ợ
lý. Ho c nh ng bài v n c th c a các em ch a bi t s p x p ý. Tôi h n g d n cho nh ng em ó và yêu c u các em ặ ữ ă ụ ể ủ ư ế ắ ế ướ ẫ ữ đ ầ
l p l i trình t và thêm b t m t s t c n thi t vào bài vi t c a mình.ậ ạ ự ớ ộ ố ừ ầ ế ế ủ
- Ph i n m v ng yêu c u n i ả ắ ữ ầ ộ dung t ng ti t d y trong quá trình d y h c m t th lo i miêu t : ph i quan sát – s p ừ ế ạ ạ ọ ộ ể ạ ả ả ắ
x p ý – l p dàn bài, m riêng ph n m bài, k t bài – làm bài mi ng ho c vi t, tr bài.ế ậ ở ầ ở ế ệ ặ ế ả
M i ti t h c trong quá trình trên có nhi m v yêu c u và n i dung nh t nh, nh m luy n t p m t k n ng nào ó ỗ ế ọ ệ ụ ầ ộ ấ đị ằ ệ ậ ộ ĩ ă đ
trong quá trình làm v n miêu t . Vì th m i ti t h c trong quy trình trên c n c t vào h th ng chung khi phân ă ả ế ỗ ế ọ ầ đượ đặ ệ ố
tích, xem xét và ánh giá. Làm nh v y s tránh c thái nôn nóng v i vàng d n n tham lam nh i nhét. M i ti t đ ư ậ ẽ đượ độ ộ ẫ đế ồ ỗ ế
h c c n c ti n hành t i m c t t nh t, vi c th c hi n yêu c u và n i dung ã ra. Toàn b các ti t h c trong m t ọ ầ đượ ế ớ ứ ố ấ ệ ự ệ ầ ộ đ đề ộ ế ọ ộ
quy trình s góp ph n giúp cho các em hi u lý thuy t hình thành các k n ng làm m t th v n miêu t .ẽ ầ ể ế ĩ ă ộ ể ă ả
- B o m yêu c u xác th c tr c ti p khi h c và làm bài miêu t , coi vi c t ch c quan sát tr c ti p i t ng miêuả đả ầ ự ự ế ọ ả ệ ổ ứ ự ế đố ượ
t là m t nguyên t cả ộ ắ khi d y h c v n miêu t . Ch trên c s có s thu nh n tr c ti p, các nh n xét n t ng, c m ạ ọ ă ả ỉ ơ ở ự ậ ự ế ậ ấ ượ ả
xúc chính c a mình thì các em m i b t tay vào làm bài. Tôi th y ây là i u quan trong nh t khi d y – h c v n miêu ủ ớ ắ ấ đ đ ề ấ ạ ọ ă
t . Vì v y b o m giúp các em chu n b quan sát t t tr c khi làm bài. ng th i chú ý rèn luy n cho các em có ả ậ ả đả ẩ ị ố ướ Đồ ờ ệ
c k n ng quan sát c n thi t. Tuy v y có m t i u c n l ý, trong khi h ng d n các em t p quan sát ph i khéo léođượ ĩ ă ầ ế ậ ộ đ ề ầ ư ướ ẫ ậ ả
khêu g i các em ho t ng v n s ng, kh n ng t ng t ng và c m xúc giúp cho vi c quan sát c t t h n.ợ để ạ độ ố ố ả ă ưở ượ ả ệ đượ ố ơ
- N u yêu c u quan sát tr c ti p, v y có th dùng bài m u khi d y v n miêu t không ? Tôi c ng v n dùng các bàiế ầ ự ế ậ ể ẫ ạ ă ả ũ ẫ
v n m u khi d y h c v n miêu t . i u áng quan tâm nh t là dùng bài m u vào lúc nào và nh th nào ?ă ẫ ạ ọ ă ả Đ ề đ ấ ẫ ư ế
N u dùng bài m u cho HS thu c lòng sao chép l i ho c l y vi c phân tích bài m u rút ra lý thuy t, rút ra k n ng ế ẫ ộ để ạ ặ ấ ệ ẫ ế ĩ ă
thì không nên. Tôi mu n các hi u bi t và k n ng v v n miêu t c a các em t hình thành và hình thành m t cách t ố ể ế ĩ ă ề ă ả ủ ự ộ ự
giác. Ch y u qua ho t ng th c hành. Tôiủ ế ạ độ ự coi các bài v n m u có th c dùng vào m t khâu nào ó c a quá ă ẫ ể đượ ộ đ ủ
Tóm l i :ạ Trong qúa trình d y và h c thì ng i th y ạ ọ ườ ầ c n, th y r ng b n thân ph i có nhi u v n s ng, v n hi u bi tầ ấ ằ ả ả ề ố ố ố ể ế
phong phú thì cung c p ki n th c cho các em m i c m b o, y . Song vi c d y v n không th g n li n v i ấ ế ứ ớ đượ đả ả đầ đủ ệ ạ ă ể ắ ề ớ
các môn khác.
kh c ph c c nh ng nh c i m trong d y và h c nói chung d y t p làm v n noí riêng. Tôi quy t tâm em Để ắ ụ đượ ữ ượ đ ể ạ ọ ạ ậ ă ế đ
h t kh n ng c a mình h c h i kinh nghi6 m gi ng d y và t nghiên c u c nhi u lo i sách có liên quan n vi c ế ả ă ủ để ọ ỏ ẹ ả ạ ự ứ đọ ề ạ đế ệ
d y h c.ạ ọ Th y cô không ng ng tôi luy n ph ng pháp gi ng d y cung c p t li u ki n th c c n thi t, ch c ch n ầ ừ ệ ươ ả ạ để ấ ư ệ ế ứ ầ ế ắ ắ
c ng v i ph ng pháp gi ng d y nhu n nhuy n ch c ch n HS s yên tân tâm và tin t ng th y ( cô) nhi u h nộ ớ ươ ả ạ ầ ễ ắ ắ ẽ ưở ở ầ ề ơ