Khóa h
ọ
c
LTĐHDB V
ậ
t Lí

–
Th
ầ
y Đoàn
Công Th
ạ
o
Máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 1
-

A. LÝ THUYẾT
1. Máy biến thế
a. Định nghĩa
+ Là dụng cụ biến đổi hiệu điện thế xoay chiều
+ Tác dụng: biến đổi hiệu điện thế xoay chiều
1


1
U
đặt vào cuộn 1 sẽ tạo ra
2
U
ở cuộn 2, và ngược lại. Nếu khung từ không khép kín thì không có tính
thuận nghịch này.
Cuộn nối với mạng điện gọi là cuộn sơ cấp, cuộn nối với tải tiêu thụ gọi là cuộn thứ cấp. Vậy khái
niệm sơ cấp và thứ cấp chỉ là tương đối tùy thuộc vào cách nối
c. Nguyên tắc hoạt động
+ Hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ
d. Sự biến đổi hiệu điện thế
1 2 1
2 1 2
U I N
k
U I N
= = =
: hệ số biến đổi hiệu điện thế
1
k
>
: Máy hạ thế
1
k
<
: Máy tăng thế
e.


Công Th
ạ
o
Máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 2
-b.

Công thức tính
P
∆

2
.
P R I
∆ =
, mà
2
2
.
P P
I P R
U U
= ⇒ ∆ =

(biến thế tự ngẫu và hiện tượng quấn ngược)
Cho một biến thế tự ngẫu, cho
12 23 34
1000 ; 2000
N N V N V
= = =
, đặt
12
100
U V
=

1.

23 13 14
, , ?
U U U
=

2.

Giả sử quấn ngược chiều các vòng còn lại thì
13 14
, ?
U U
=

Hướng dẫn giải
1.



Khóa h
ọ
c
LTĐHDB V
ậ
t Lí

–
Th
ầ
y Đoàn
Công Th
ạ
o
Máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 3
-2.

Nếu quấn ngược
13 12 23
14 13 34
0

13
. (1)
. (2)
. (3)
U
Q t
R
U
Q t
R
U
Q t
R

=



=



=



Từ (1), (2)=>
2 2
2 2
12 12 12

1 2 1 1 2
.
( )
t
t tt
t
t t t t t
= ⇒ =
+ +Ví dụ 3
: (Biến thế khung từ hở)
Cho một biến thế khung từ hở như hình vẽ. Biết rằng trong mọi trường hợp hoa phí số đường cảm ứng từ ở
nhánh giữa luôn là 1/3. Nếu đặt vào 2 đầu cuộn 1, một hiệu điện thế
1
U
thì lấy ra ở cuộn 2 hiệu điện thế
xoay chiều
2
U
. Hỏi nếu đặt vào 2 đầu cuộn 2 hiệu điện thế xoay chiều
2
U
thì lấy
1
'
U
ở cuộn 1 là bao nhiêu
(chỉ có

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt
Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12
- Trang | 4
-Ta có:
2 1
2
3
t t
∆Φ ∆Φ
=
∆ ∆
.Trong cuộn xuất hiện 1 suất điện động e
1
1 1 1
1
2 2 2
2
3
e N u
t
e N u
t
∆Φ

= − ≈



Ta có:
1 2
2
3
t t
∆Φ ∆Φ
=
∆ ∆
;
2
2 2 2
2
1 1 1
'
2
' '
3
e N u
t
e N u
t
∆Φ

= − ≈


∆

∆Φ



Ví dụ 4:
(Biến thế mạch thứ kín)
Cho máy biến thế có k=2, cho
1
1
200 , 50 z, 100 ,
U V f H R L H
π
= = = Ω =
1.

Tìm C để
1
a
I
max.
1
a
I
max=?
2.

Tìm C để
1
1
4
I A
=
Hướng dẫn giải

1
1
4
I A
=

Từ
1 1
C
I I Z Z C
⇒ ⇒ ⇒ ⇒

Ví dụ 5
: (Đường dây truyền tải có biến thế)
Cho 1 đường dây truyền tải có biến thế, biết máy hạ thế có k=10, công suất ở nơi tiêu thụ là 12kW, dòng
điện ở nơi tiêu thụ là 100A, điện trở của đường dây tải là là 20
Ω

Khóa h
ọ
c
LTĐHDB V
ậ
t Lí

–
Th
ầ
y Đoàn
Công Th

U xU
∆ =

Để nơi tiêu thụ như cũ nhưng lại giảm công suất hao phí đi y lần so với trước thì ta phải tăng hiệu điện thế
ở đầu đường dây tải lên bao nhiêu lần so với trước (chỉ tính đáp số theo x, y)

Giáo viên :
Đoàn Công Thạo

Nguồn :
Hocmai.vn