Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
1

Contents
PHN I ậ TNG QUAN 5
Chng 4 : GII THIU 5
4.1 Lch s qun tr d án 5
4.2 Qun tr d án trong th gii kinh doanh ngày nay [2] 5
4.3 Li ích ca qun tr d án? 7
4.4 Vy thì d án là gì? 7
4.5 Bn phn và quyn hn ca trng d án. 9
4.6 Ti sao d án phn mm tht bi ? 10
4.7 Các yu t ti thiu đ d án thành công. 10
4.8 Qun tr d án là gì? 11
Chng 5 : CON NGI VÀ K NNG 13
5.1 Nhng ngi liên quan đn d án 13
5.2 Các k nng ca trng d án. 13
5.2.1 Kh nng Lưnh đo bm sinh hay rèn luyn? 15
5.2.2 K nng v k thut có cn thit? 15
5.3 Bn có th làm gì vi các kin thc qun tr d án? 16
Chng 6 : QUN TR D ÁN PHN MM VÀ QUI TRÌNH 16
6.1 Qun tr d án phn mm . 16
6.2 Qui trình là gì? 16
6.3 Mt s Qui trình phát trin phn mm (QTPTPM). 17
6.3.1 Qui trình thác nc (Waterfall Life Cycle) 17
6.3.2 Qui trình Prototype - Qui trình Phát trin lp (Iterative Development) 18
6.3.3 Qui trình tng dn (Incremental lifecycle model) 20
6.3.4 Qui trình xon c (Spiral Life Cycle) 20
6.3.5 Lp trình cc đ (Extreme Programming) 21
6.4 Sa đi quy trình (Process Tailoring) 22

8.2 Bài tp CBK1 38
8.3 S đ mng công vic (Network Diagram) 39
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
3

8.3.1 nh ngha: 39
8.3.2 Ký hiu: 39
8.3.3 Các loi quan h 39
8.3.4 Các loi SMCV 40
8.3.5 Bài tp: 41
8.3.6 ng cng (Critical Path Method): 41
8.3.7 Cách tính lch biu. 42
8.3.8  th ni (float): 43
8.3.9 K thut rút ngn thi gian thc hin. 43
8.4 S đ Gantt 44
8.4.1 Cách v 44
8.4.2 Mc đích: 45
Chng 9 : C LNG 47
9.1 Khái nim v c lng. 47
9.2 Các k thut c lng sc gia công 47
1. K thut tng t (Top-Down). 47
2. c lng t di lên (Bottom-Up) 48
3. Mô hình tham s 48
4. c lng theo s phân phi sc gia công. 48
9.3 Các cách tip cn c lng. 49
9.3.1 Historical data: 49
9.3.2 Tng t nh công vic khác trong cùng mt d án 49
9.3.3 T vn t chuyên gia 49
9.3.4 Brainstorm 49

nh vy cho các công vic còn li: 67
Bài mu 2: cho d án ví SDMCV nh sau: 69

Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
5

PHN I ậ TNG QUAN
Chng 4: GII THIU
4.1 Lch s qun tr d án
Qun tr d ánăđưămanhănhaăcóăt thi Noah, chính Noah làătrng d ánăđu tiên trên th gii khi ông t m lên
k hochăđóngăthuyn qua trnăđi hng thy cùng vi mt s gia súc các loi, mt s thc phm, nc ung cn
thităđ sng còn.
Kim t tháp Ai Cpăcònăđngăvngăđnăngàyănayăcngălàănh vào hàng ngàn d ánăđc qun tr biăhàngătrmă
trng d án tài ba.
T xaăxa,ămcădùăđưăxut hin nhiuătrng d án li lc, qun tr d án vnăchaăđc nhn ra là ngành khoa
hc cn thităchoăđn khi các hotăđng nghiên cu trong thpăniênă1950,ăđiătìmănhngăphngăphápătiênăphong,ă
các công c đc bit trong các d ánăkhôngăgianăđt tinănhăd án Polaris, Apollo. NASA và B Quôc Phòng
M đưăthit lp nhiu chun v qun tr d án đ ràng buc vi nhng công ty hp tác.
Vào cui thp niên 1960 các ngành qun tr kinh doanh btăđu nghiên cu các cu trúc t chc và k thut mi
đ có th thích ng kp thi vi s thayăđi nhanh chóng caămôiătrng thc t. Vàoăcácănmă1970,ă1980ătàiă
liu v qun tr d ánăđc công b phong phú, dnăđn vic phát trin mnh các lý thuyt,ăphngăphápăvàătiêuă
chun.
Khong 1990 các công ty thuc nhóm li nhun ln phi li nhunăđu nhn ra rng h khó mà thc thi thành
công các công vic ln và phc tp nu không áp dng các công c và qui trình qun tr d án.
4.2 Qun tr d án trong th gii kinh doanh ngày nay [2]
Viăsăchuyn dch t vic sn sut các dch v, hàng tiêu dùng theo cách hàng lotăđn vic sn sut theo ý
khách hàng thì qun tr d án là mtăđápăng tt nht cho s thayăđi này.
Không có ngh nào khó khn hn qun tr d án. Các công ty luôn trong tình trng đi mi mô hình và t chc
li đ theo kp s cnh tranh toàn cu. S tranh đu rt gay gt và ch có nhng công ty linh hot là tn ti. Ví d,

thc thi, hoàn tt và kt thúc d án. Nhóm làm d ánăđc hình thành và gii tán theo bài toán.
Cácăcôngătyătngălaiăđin hình s có các loi vai trò sau:
Vai trò
Chc danh
Trách nhim
Cp qun lý cao nht
(top-level management)
CEO (Chief Exercuve Officer)
VP (Vice Precident).
Xây dng chinălc
Qun lý tài nguyên
CFO, CIO, HR Manager, VP of
marketing, engineering,
Cung cpă ngână sách,ă đàoă to
chuyên gia, nhân s
Qun lý tin trình, chtălng, cu
hình
QA, QC, CM
Qun lý, giám sát và ci tin cht
lng ca sn phm, tin trình
Qun tr d án
Trng d án (PM)
S dng ngân sách và nhân s
đc cung cpă đ thc hin d
án thành công.
Thành viên
K s,ă k toán viên, lp trình
viên,ătester,ầ
Chu s qun lý và phân công
caă trng d ánă đ thc hin


Kéo dài thi gian

59 t

22 t
60 %
Hoàn ttănhngăvt quá thi gian và chi phí 46%

50%
Tht bi 28%

29%
Theo bng thng kê trên thì trong nhngănmă90ăđóăch có 16,2 % d án thành công; s còn li hoc tht bi
hoàn toàn, hoc kéo dài thi gian, hoc b hy b gia chng gây tn tht nhiu t USD.
Sauăđóăngi ta btăđu nghiên cu, tìm hiu và phát trin ngành khoa hc qun tr d án, dn dn áp dng vào
các d án công ngh thông tin. nănmă2003,ăStandish Group thng kê trên 13.522 d án công ngh thông tin
thì s d án thành công là 34 %. T l d án thànhăcôngăđưăgiaătngăgpăđôi!
Ngày nay, do s thayăđi chóng mt ca th trng, qun tr d án luôn luôn là giiăphápăđu tiên trong các hot
đng kinh doanh. Các công ty ln và nh nhn ra rng cách tip cn có cuătrúcănhălênăk hoch và giám sát các
d án là chìa khóa cn thităđ thànhăcông.ăNóăđemăli nhng li ích c th nh:
Giám sát tt ngân sách, tài nguyên.
Ci thin mi quan h khách hàng.
Rút ngn thi gian thc hin.

có th đcăđ dành, kim thêm hoc chi tiêu còn thi gian thì không. Mi sáng thc dy, miăngi có
24 gi tinh khôi; munăđ dànhăkhôngăxàiăchúngăcngăkhôngăđc; mun kim thêm mi ngày nhiu
hnă24ăgi cngăkhôngăđc. Tiăsaoăcngămt ngày vi ngn y gi màăcóăngiălàmăđc nhiu vic,
cóăngiălàmăđc ít vic,ăcóăngi chngălàmăđc vic gì, thmăchíăcóăngi làm toàn nhng chuyn
có hi?
óăcngălàămt trong nhng lý do nhăhngăđn s tht bi hay thành công ca d án.
Chi phí: cngătngăt nhăthiăgian,ăsauăkhiăđưăthngălng và ký hpăđng xong thì chi phí thc
hin d án cngăđc cht l. Mt nhim v quan trng caătrng d án là qun lý các chi tiêu trong
d án sao cho không b vt ngân sách.
Cht lng: thngăngi ta ch quan tâm chtălng ca sn phmămàăquênăđiăchtălng ca qui trình
làm ra sn phm y.ăóălàălýădoăti sao  VităNamăthng hay xy ra các v ng đc thcănătp th,
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
9

khi thcănăđcătrngăby trên bàn trông rtăngon,ănhngănăvàoăthìăb ng đc, do qui trình thc hin
không có chtălng. Bi vyăkhiănóiăđn chtălng, cn xét 2 khía cnh:
- Chtălng ca sn phm.
- Chtălng ca qui trình làm ra sn phmăđó.
Nhătaăđưăbit mt qui trình tt s cho ra nhng sn phm có chtălng tt và năđnh. Vi d án phn
mm, sn phm cui là mt h thng phn mm. Vì vy,ăđ toăđc mt phn mm có chtălng, mt
trong nhng nhim v đu tiên caătrng d án là chn ra mt qui trình làm phn mm có chtălng
và thích hp vi bài toán.
Tài nguyên: gm
- Conăngi.
- Máy móc.
- Phòng c.
- -Các tin ích vt lý
- -ầ.
Tt c đu có sn và có gii hn.ăNghaălàăkhiălênălch biu phân phi tài nguyên cho các công vic ca d án,

s tin s chi cho mi buiăđiăch không? Câu tr li là không, chc chn có sai s rt ln nuăhômăđóă
ngu nhiên ngoài ch bán h giá mtămónăgìăđóărt hp dn bà.
Phmăviăthayăđiăcngămt trong nhng nguyên nhân chính ca tht bi. Vnăđ khôngăđnăgin là h
thayăđi phm vi thì thêm tin, vì s tinăđcăthêmăđóăkhôngătngăxng vi sc gia công. Ví d mt
d ánăbanăđuăcălng là mt triu,ăsauăđóăăphmăviăthayăđi d ánăđcăcălng li là 2 triu,
nhngăthc t có th lênăđn 4, hoc 5 triu, do phmăviăthayăđiăđưăpháăv k hoch và làm xáo trn
nhngăgìăđưăhoànătt. Tht s phmăviăthayăđi ch thành tai haăkhiăchúngăkhôngăđc qun lý, theo vt
vàăxácăđnh mtăcáchăđúngăđn.
K thut: dùng nhng k thut không thích hp vi bài toán, hoc nhng k thut quá mi không có
thi gian và kinh nghimăđ nm rõ nó.
Lên k hoch ti
Thiu kinh nghim qun lý.
4.7 Các yu t ti thiu đ d án thành công.
Mt d ánăđc gi là thành công khi ti thiu nó phi tha 3 ràng buc v:
Chi phí.
Thi gian và
Phm vi.
Tuy nhiên 3 ràng buc trên ch là nhngăđ đoăthuc k thut. Nó không phn nhăđc mcăđ hài lòng ca
khách hàng. Khi yêu cu làm d án, khách hàng hy vng s đtăđc mt s ích liănhămc tn kho thpăhn,ă
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
11

gimănhânăcông,ătngădoanhăthu,ăv v ăD án có th kt thúc hoàn ho:ăđúngăthi hn,ădi ngân sách và tha
phm vi yêu cu,ănhngănu khách hàng không gimăđc mc tn kho, nhân s vn th,ăvàădoanhăthuăgiaătngă
ch đ d trang trãi chi phí ca d ánăthìăcoiănhăs đuătăca khách hàng vào d án là lãng phí.
4.8 Qun tr d án là gì?
Dù môi trng d án có thay đi nh th nào, các kin thcăcăs trong qun tr vn nh nhau bt k đó là d án
thuc lãnh vc công ngh thông tin hay các lãnh vc khác. Ví d, qun tr mt d án tip th cngăcn các k
nng căs nh là qun tr mt d án phn mm.

B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
12

1.1.4. Qun lý cht lng: Boăđm các mô t v sn phm làăđúng,ăđyăđ so vi các yêu cu.
1.2. Các tri thc tin ích: giúp trng d án hòan thành mc tiêu đ ra.
1.2.1. Qun lý nhân lc: s dng hiu qu ngun nhân lc.
1.2.2. Qun lý giao tip: phát sinh, thu thp, ph bin, lu tr các thông tin.
1.2.3. Qun lý ri ro: nm bt và x lý ri ro tim n.
1.2.4. Qun lý Thu mua: xin / mua / mn /thuê các sn phm/dch v cn thit cho d án.
2. Công c: các tri thc trên nu nu áp dng vào d án theo cách th công, không dùng công c h tr thì
trng d án s làm vic rt cc mà kt qu công vicăcngăkhôngăchínhăxácădoătínhăphc tp và hay thay
đi ca d án.ăDoăđó,ăvi tng lãnh vcăngiătaăthng dùng các công c h tr đinăhìnhănhăsau:
2.1. Qun lý yêu cu: RequisitePro,ầ
2.2. Qun lý lch biu MS Project, Planer, Open Plan
2.3. Qun lý Chi phí: MS Project, Planer, Gantt chart, Costarầ
2.4. ầ.
3. K nngă(xem chngă2.2)
4. K thut (xemăchngă4)
Có th xem qun tr d án nh mt mái vòm kin trúc có 9 ct (8 tri thc + k nng).ăc bit, ch cn mt cây
ct b gãy thì kh nngăspăđ (d án tht bi) ca mái vòm rt cao!.
Nói mt cách hình tng hn, qun tr d án có th đc ví nh taăđiu khin mt con nga chng (d án)ăđiăt
SaiGonăđn Ch Ln. Con nga có th ht ngi ci (trng d án) rt xungăđt (d án tht bi) bt c lúc
nào!ăNgoàiăra,ătrênăconăđngăđiăSaigon-Ch ln, ngi ci nga s có th gp vô s ri ro: lt  gà, kt xe,
nga sút móng, ma lt, trn lt,ầă

Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
13

Chng 5: CON NGI VÀ K

2.6. Lng nghe:
2.7. Trìnhăbày,ăđánhăgiá:ă
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
14

2.8. Kh nngăgii quyt vnăđ.
2.9. Kh nngăăvnăđng.
2.10. Kh nngăqunălýăconăngi.
2.11. Tháoăvác,ănngăđng.
Càng ngày trng d án càng làm nhiu công vic hn nh lên k hoch, t chc,ăđiu chnh k hoch, d tho
ngânăsách,ăđiu phi công vic và nhân s,.v.v nhng hotăđng này rt quan trng và không ch phiăđc
thc hin tt, mà trng d án còn phiăcóăăđu óc phân tích logic ch không ch đn gin áp dng nhng suy
nghăngayăvàoătrongătin trình; phi có mt tmănhìnăxaăăđ có th xácăđnhăđc nhng bcăđiătrongătng lai
ca d án.
Mt trong nhng kh nngăđc bităălàătrng d án phi hiu bit phong tc, tp quán v vầăTi sao? Vì nhân
s trong mt nhóm có th đn t nhiu min khác nhau trên Vit Nam, thm chí trên th gii; miăngi có mt
nnăvnăhóaăkhácănhau,ătpăquánăkhácănhau,ăchaăk thói quen, s thíchăkhácănhau, vầv ădoăđóătrng d án
phi nmăđc nhng s khác bit nàyăvàăđiuăhòaăsaoăchoătránhăđc nhng ng nhn dnăđn nhng mâu
thun,ăxungăđtăkhôngăđángăcó. Còn v lut pháp? Nu không nm rõ lută(laoăđng) ca quc gia, t chc ca
nhân s mà d ánăđangăthuêăthìăs cóănguyăcătrng d án thuê, s dng, sa thi nhân s khôngăđúngălut,ădoăđóă
s b kin cáo và b tòa án pht nng.ăiu này khin tn kém mà li mt uy tín. Mt ví d đin hình cho chuyn
này  Vit Nam: Tòa án Trng tài th thao quc t ti ThyăSăđưăquytăđnh x choănguyênăHLVăđi U.23
VN- Letard (ngi Pháp) thng kinăLBVN,ăbucăLBVNăphi bi thng 197.000 USD cho v HLV
này, nuăkhôngăđi tuynăbóngăđáăVNăs b cmăthiăđu quc t trongă2ănm.ăDoănhn thc v lut ca liên
đoànăcònăyu cng vi vic thiu hiu sâu v nhngăđiu khon ràng buc trong hpăđng [13].
Các k nngăcng giúp trng d án làm tt vai trò qun lý (management), nhng k nngănàyăcóăth đcăđàoă
to rt bài bn  trng lp. Nh  mt d án thành công, qun lý tt không thôi ch , trng d án cn
phi có t cht ca ngiălưnhăđoă(leader),ănghaălàăphi có các k nngămm, chúng là cht keo to s đoànăkt
và gây cm hng làm vicătrongănhómăđng thi lyăđc thin cm ca nhng ngi ngoài nhóm.

hànhăđng t sát!. Vì mtăkhiăđưăhi l thì phi hi l hoài, ln sau s nhiuăhnălnătrc, tinăđóăly t đâu?ă–
T thamănhng-riăđn tù ti, và nht là mt nhân cách trong xã hi.ăóălàăbàiăhc ca Bùi TinăDngă(PMU18)ă
và ca nhiu quan tham khác.
Trongăkhiăđó, vnăđng là tìm tht nhiu cách tuyên truyn, giiăthíchăđ đi tác hiuăđc li ích ca vnăđ và
đng ý thc thi vnăđ đó.ăVíăd vicăđiămăbo him  Vit Nam. Lnăđuă(2004?)ăNhàăNc ban hành lut
điămăbo him, toàn dân phnăđi. Tht bi. Sau đóătrênătivi,ăkèmăvi các thông tin qung cáo, xut hin các
video clip quay nhng ca chnăthngăs nưoădoăkhôngăđiă măbo him,ătrênăbáoăchíă thìăđngăbàiă vit ca
nhngăngi thoát cht nh điămăbo him,.v.v Ln th hai (12/2007)ăNhàăNc li ban hành lutăđiămăbo
him, ln này thì thành công. Huănhă100%ădânăchúngăchp hành. Vì sao? Vì nh nhng cucăvânăđngănhă
vyăquaătivi,ăbáoăchí,ăngiădânăđưăhiuăđc s nguy him cho tánh mngăkhiăkhôngăđiăămăbo him.
Cui cùng, trng d án phiăđt mìnhătrcătiênănh là ngi khách hàng. C gng hiuăđc mi vic ca
khách hàng vì kháchăhàngălàăngi quytăđnh ln trong tm nhìn ca d án.
5.2.1 Kh nng Lãnh đo bm sinh hay rèn luyn?
Trong mt thiăgianădài,ăngi ta tho lunăcóăđúngăhayăkhôngăngiălưnhăđo là do bm sinh hay do quá trình
rèn luyn. Nhng ý kinăđaăraătngăđi không năđnh, mc dù nhng chuyên gia qun lý cho rng nhng nhà
lưnhăđoăđc to ra là do rèn luynăhnălàăbm sinh. Hưyăđ ý nhngăngi gii xut sc v mt vic gì thng
là do h rt đamămê trong vicăđó và say mê luyn tp bt k ngàyăđêm.
5.2.2 K nng v k thut có cn thit?
Vi nhng d án ln,ătrng d án ch thun lo vic qun tr d án, v mt qun lý k thut, qun lý cu hình,.v.
v s có nhngăngi khác chu trách nhim. Vi nhng d án nh thì huănhătrng d án phi kiêm tt c, có
nghaătrng d ánăcngăphi có nhng k nng v k thut, v qun lý cu hình, v v. không cn phi chuyên
sâu lmănhngăđ đ có th phánăđoánăvàăt làm công vicăđóăkhiăcn.
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
16

5.3 Bn có th làm gì vi các kin thc qun tr d án?
Nhng kin thcăcăs ca ngành hc này có th đc áp dngăđ qun tr d án ca nhiu lãnh vcănhăăcôngă
ngh thông tin, xây dng, tài chánh, th thao, t chc các s kin,v v Có th áp dng t nhng d án lnănhă
Phóng phi thuyn lên sao Haă(NASAăđư thc hin)ăchoăđn các d ánătrongăđi sngăthng nht ca cá nhân

cáchăquanăsátăquiătrìnhăđ gim bt các công vic (thao tác) tha, ci thin ttăhnănhngăcôngăđonăchaătt,
phát hin và loi tr vic s dng tài nguyên lãng phí. Tht vy,ăđim mu cht ca quá trình phát trin phn
mm trong s lpăđiălp li là binăquáătrìnhăđóăthànhămt quy trình. Dn dn, nhà phát trin s hcăđc cách tt
nht đ làm ra phn mm.
Nh vy,ăthng các sn phmăđc sn xut bng qui trình s có giá thành r hn,ăđ tn thiăgianăhnăsoăvi
các sn phm làm bng th công.
6.3 Mt s Qui trình phát trin phn mm (QTPTPM).
VicădùngăQTPTPMănàoăthìăđc lp vi vic qun tr d án.ăNghaălàănguyênălýăqun tr d ánăđc áp dng cho
s phát trin ca bt k d án nào mà không cn bităQTPTPMănàoăđc dùng, vic chn la QTPTPM này là 1
vnăđ thuc k thut.
Trong sut quá trình lên k hoch d án, trng d án phi quytăđnhădùngăquyătrìnhăănàoăđ phát trin phn
mm.ăâyălàăvnăđ ch cht, bi vì nhiu hotăđng k thut s b chi phi bi s quytăđnh này. Gingănhăláiă
xeăđiăđng dài – l trìnhăđc hochăđnh s quytăđnhăhngăđiăca bn.
Phn k đâyăs nhc li mt s qui trình phát trin phn mm
6.3.1 Qui trình thác nc (Waterfall Life Cycle) Hình 3.1
âyălàăQTPTPMă„c xa‟ănht. Ngày nay nó vnăđc s dng rng rãi trong vic phát trin các ng dng. Qui
trình này là mtădưyăcácăgiaiăđon, miăgiaiăđon phiăđc hoàn ttătrcăkhiăgiaiăđon k tip btăđu. Các giai
đonănàyăthng là: phân tích, thit k,ăcàiăđt và th nghim. Mt s bin th ca qui trình này là có thêm giai
đon thu thp yêu cuăvàoăđuăquiătrìnhăvàăăgiaiăđon bo trì vào cui qui trình. Không th btăđu thc hin mt
giaiăđon nuăgiaiăđonătrcănóăchaăhoànătt,ăvàăcngăkhôngăth tr lui liăgiaiăđonătrcăđó.ăGingănhăthácă
nc,ăngi ta ch có th chèo thuynăđiăxung ch khôngăđiăngcălênăđc.
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
18

Qui trình này có khuytăđim là không th áp dng cho nhng d án ln hoc nhng d án có phmăviăđc xác
đnh không tt hoc phm vi có kh nngăb thayăđi. Vi nhng d án mà khách hàng không bit rõ mình mun

và rng mi vòng lpăđc vn hành theo cùng các qui tc ca toàn d án, và dn tr thành sn phm cui cùng.
Cnăluăýărng có 2 cách s dng kt qu ca vòng lp:
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
19

Nu kt qu ca mi vòng lp ch vi mcăđíchălàălàmărõăvàăxácăđnhăđc các yêu cu ca khách hàng thì qui
trình này s mang tên là qui trình Prototype. Lúc này kt qu ca mi vòng lp không cn phi kim th, không
cn phiătheoăđúngăcácăchun ca t chc. Vì sau khi nm rõ các yêu cu ca khách hàng, các kt qu đóăs b b
đi,ăngi ta s btăđu phân tích, thit k, ăđ phát trin phn mm da trên các yêu cuăđưăthuăđc này.
Nhătên gi, qui trình prototype ch yu là to ra mt phn mmănhápădùngăđ thu thpăđ vàăđúngăcácăyêuăcu
ca khách hàng .

Hình 3.2: qui trình Prototype
Nu kt qu ca mi mc lp là mt (s các) chcănngăđnăv, s đc kt li vi nhau  vòng lp cuiăđ thành
sn phm cui cùng, thì qui trình này s mang tên là qui trình Phát trin lp. Lúc này kt qu ca mi vòng lp
s đc giao cho khách hàng s dng,ădoăđóănóăphiătheoăđúngăcácăchunăđưăđ ra, phiăđc kim th k càng,
phi có h săphátătrin, phi có chtălng, và phiăđc khách hàng chp nhn.

Hình 3.3
Trng d án phi chc chn công sc b raăđ phát trin các vòng lp phiătngăng vi mcăđíchăs dng kt
qu caănóăđ không lãng phí.
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
20

6.3.3 Qui trình tng dn (Incremental lifecycle model)
Qui trình này thích hp vi bài toán có yêu cu có th phân hoch thành nhngăgóiăđc lp. Ch cn thit k kin
trúc tng th cho bài toán vi nhng phân hoch c th, thành nhng h thngăconăđc lp, k đóăxâyădng tng
h thng này và giao sn phm cui (h thng con) cho khách hàng.

Mã ngun s đc giao npătheoăcáănhân,ănhngălàătàiăsn caătòanănhómănghaălàămưăngunăđc s
hu và phát trin bi c nhóm.
Dùngă„câuăchuynăngiădùngă‟ă(userăstories)ăăđ mô t yêu cu  dng phi hình thc.
Rt nhn mnh kim th,ătrongăđóăk hoch kim th đc xây dng  giaiăđonăđu phát trin ch
không phi  cui.
Lp trình ccăđ là qui trình lp.ăNóăđc lp trong k hoch phát hành (release) tng th.  mi vòng lp, nhóm
s review các câu chuyn caăngi dùng và, cùng viăngi dùng quyt đnh câu chuyn nào s đc phát trin
 vòng lp k.ăNgi dùng có hp tác cht ch trong qui trình phát trin: tinh chnh các câu chuyn, chun b,
phê duyt các k hoch kim th, và review, kim th, phê duyt các kt qu. Mi vòng lp, có th ngn vài
tun, s phi giao nhng bn phát hành nh đ ngi dùng có th càiăđt dùng ngay.
Lp trình ccăđ có v nhăgm nhng qui trình v s cng tác gia nhóm và khách hàng, hai bên hp tác cht
ch và kt hpănngălcăcaoăđ đ to ra kt qu cui cùng mà không b gii hn bi mt khái nimăquiăc nào
v phát trin ng dng.
Tóm li, lp trình ccăđ gm lên k hoch chinălc phát hành tng th, lên k hoch mi vòng lp, và trong
mi vòng lp,ăcácăgiaiăđon quen thucănhăxácăđnh yêu cu, rút ra t câu chuynăngi dùng; thit k rút ra t
các k hoch kim th; phát trin rút ra t lpătrìnhăđôi;ăvàăcàiăđt rút ra t các kim th caăngiădùng.ăóălàă
các phn ct lõi ca qui trình.
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
22

Câu hi: s khác bit gia các qui trình phát trin lp, prototype và xon c, lp trình ccăđ?
6.4 Sa đi quy trình (Process Tailoring)
 mt mcăđ vămô,ămt quy trình chun có th cung cp mt cu trúc tt nht ca các pha cho mt lp các d
án và to ra mtăđim khiăđu tt cho vicăxácăđnh tin trình.Tuy nhiên, mt quy trình chun không th phù
hp cho mi tình hung; quy trình tt nht có th là s saăđi da trên mt quy trình chunănàoăđó.ăVìăvy,ăđ
quytăđnh s dngăquyătrìnhănào,ătrng d án phi la chnăquyătrìnhăcnăbnăvàăcngăquytăđnhăcáchăđiu
chnh (customize) đ cóăđc mt quy trình mi phù hp vi d án.
Mt quy trình không đcăxácăđnh – dùăchoăđóălàăquy trình chun mc ca mt t chcăhayăquyătrìnhăđưăs
dngătrongăđ ánătrc - thìăđu có th áp dng cho miătrng hp và miăđ án. Mtăquyătrìnhăđưăđc xác

Saăđiăquiătrìnhăđc thc hin  hai mcă:ăsălc và chi tit.
6.4.1 Sa đi s lc:
 mc saăđiăsălc, ph thucăvàoăđc tính ca d án, trng d án áp dng cácăhng dn tng quan cho
vic saăđi quy trình chun. Ngha là, cung cp mt vài qui tcăchungăliênăquanăđn loi hotăđng chi tit nào
đó.ă thc hinăbcănày,ăđu tiên trng d án phi xácăđnh cácăđcătrngăca d án. i vi d án phn
mm, cácăđcătrngăsauăđâyăđc s dng cho vic saăđi :
Kinh nghim và mcăkănngăcaănhómăvàătrng d án.
Kíchăthc tiăđaăca nhóm làm d án.
S rõ ràng ca yêu cu
Thiăgianăhoànăthànhăđ án
Hiu qu ca ng dng
Kinh nghim ca mtănhómăđc xem là cao nuăđaăs các thành viên có nhiuăhnăhaiănmăkinhănghim viăkă
thutăđangăđc trin khai trong d án,ăngc li, thì xem là thp. Hiu qu ca ng dngăđc xem là cao nu
hiu qu ca nó trên nghip v ca khách hàng hay trên nghip v ca công ty (làm d án)ălàăđángăk,ăngc li
là thp. Thiăgianăhoànăthànhăđ ánăđcăxemălàăđc bit ngn nuăđ án ch kéoădàiăítăhnăbaătháng.ă
Cácăhng dn saăđiăsălcăđc cung cp cho các giá tr khác nhau caăcácăđc trngănày.ăNóiăchung,ăchúngă
liênăquanăđnăreview,ăđn ngun lc,ăđn lch biu,ăđn ngun tài nguyên hay nhng nghi thc.ăCácăhng dn
liênăquanăđn review ch rõăkhiănàoăreviewănênăđc thc hin và loiăreviewănàoăđc áp dng.ăTngăt, các
hng dn liênăquanăđn ngun lcăđ ngh cácăbcăđc chn cho d án mà có th nhăhngăđn s ngun
Qui trình kt qu.
(Quy trình caăđ án)

Saăđi Quy Trình
cătrngăca d án.
Qui trình chun
Cácăhng dn saăđi
Giáo Trình Qun Tr D Án Phn Mm Khoa Công Ngh Thônh Tin
B Môn Công Ngh Phn Mm i Hc Khoa Hc
24


vnăbn dinăđt bng ngôn ng nghip v.
Cácăbc:
1.
Xác đnh mc đích chung: mcăđíchătng quan ca d án.
2.
nh nghĩa các mc tiêu cn đt: chi tit hóa mcăđíchătng quan thành các mc tiêu nh hn.
3.
Xác đnh các li ích nghip v: trình bày khách hàng s đcăhng li ích gì, nhóm thc hin s đc
hng li ích gì, khi d án thành công.
4.
Lit kê các gi thit, ri ro, tr ngi: d án này có kh nngăgp nhng ri ro, tr ngi gì? Các gii pháp
khc phc.
Kt qu ca pha này là mt bng phát biu công vic (Statement Of Work –SOW,ăxemăchngă4)ă
6.5.2 Lên k hoch.
-
Xác đnh các công vic và c lng tài nguyên: t các yêu cu truătng (mcătiêuăbanăđu),ătrng d án s
c th hóa thành các công vic chi tităđ đ có th călng thi gian thc hin và các tài nguyên cho tng
công vic này. T đâyăs tínhăđc chi phí thc hin các công vic ca d án.

-Sp xp th t thc hin các công vic:
xácăđnh trình t thc hin các công vicăđ tính thi gian thc hin ca
toàn d án.

-Chn ra qui trình làm phn mm: da vào bn cht ca d ánă màă trng d án s chn hoc ch tác
(customize) ra mt qui trình t các qui trình có snăđ phát trin phn mm đó.

-Th các chin lc : trng d án có th dùng bn k hochă(banăđu)ănàyănhămtămôăhìnhăđ th, d đoánă
các bin c có th xyăraătrongătngălaiăvàăđaăraănhng chinălc, gii pháp khc phc. Gingănhăngi ta
dùng mô hình toán hcăđ tínhătoánăluălng xe chy qua các conăđng trong thành ph,ăđ t đóăcóăth d
đoánăđcăcácăconăđngănàoăthng hay xy ra ktăxeăvàăđaăraănhng gii pháp khc phc.