Mở đầu
Quan niệm về vai trò, mục tiêu và giải pháp cua công nghiệp hoá, hiện
đại hoá ( CNH, HĐH) ở nước ta đã từng bước được xác định rõ từ Đại hội
VII. Đến Đại hội IX, qua tổng kết thực tiễn, vấn đề CNH, HĐH lại được tiếp
tục khẳng định và xác định cụ thể hơn: CNH, HĐH là nhiệm vụ trung tâm.
Con đường CNH, HĐH đất nước ta có thể rút ngắn so với các nước đi trước,
vừa có những bước tuần tự, vừa có bước nhảy vọt. Phát triển nhanh, hiệu
quả và bền vững; tăng trương kinh tế đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội và
bảo vệ môi trường là phương châm của CNH, HĐH.
Thực hiện CNH, HĐH, HĐH ở Việt Nam là thực hiện một cuộc cách
mạng về kinh tế, khoa học và văn hoá mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Nó sẽ
tạo ra sự biến đổi về chất ở trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội,
đưa đất nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020. Thực
hhiện thắng lợi CNH, HĐH. HĐH ở đất nước ta là một sự nghiệp vĩ đại, trải
qua với bao thời cơ, vận hội và cũng gặp không ít thách thức, khó khăn, trở
ngại, đòi hỏi phải động viên và phát huy nội lực và lợi thế so sánh, tranh thủ
ngoại lực tạo nguồn lức tổng hợp để đạt mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ và văn minh.
CNH, HĐH là đường lối chiến lược cảu Đảng ta trong lý luận và thực
tiễn. Trong phạm vi tiểu luận này chúng tôi xin nêu một số vấn đề về bản
chất , nội dung của CNH, HĐH ở nước ta hiện nay; qua đó khẳng định rõ vai
trò của nó với công cuộc xây dựng CNH, HĐH của chúng ta, thấy rõ được
sự lựa chọn đúng đắn của Đảng và nhân dân ta.
1
NỘI DUNG
I.Chiến lược CNH, HĐH, HĐH ở Việt nam trong thời kỳ quá độ.
1.Khái niệm CNH, HĐH, HĐH.
a, Khái niệm trước đây.
b, Khái niệm hiện nay.
2. Bản chất và nội dung của CNH, HĐH, HĐH ở Việt nam.
a, Bản chất
phận luôn thay đổi để sản xuất ra tư liệu sản suất hàng tiêu dùng và có
khả năng bảo đảm cho toàn bộ nền kinh tế phát triển với nhịp độ cao đảm
bảo đạt tới sự tiến bộ của nền kinh tế và xã hội. Theo khái niệm này cho
thấy quá trình CNH, HĐH nhằm thực hiện nhiều mục tiêu chứ không
phải một mục tiêu kinh tế - kỹ thuật.
Những khái niệm CNH, HĐH mang tính lịch sử tức là nó biến đổi theo
trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, do đó việc nhận thức đúng đắn
khái niệm này trong từng giai đoạn phát triển của nền sản xuất có ý nghĩa
to lớm cả về ý nghĩa lẫn thực tiễn.
2,Bản chất và nội dung CNH, HĐH.
a,Bản chất của CNH, HĐH.
- CNH, HĐH là sản phẩm trực tiếp của cuộc cách mạng công
nghiệp cuối thế kỷ 18, còn hiện đại hoá là sản phẩm tất yếu của cuộc
cách mạng khoa học - kỹ thuật giữa thế kỷ 20. Ngày nay, trong bối cảnh
của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại, CNH,
HĐH gắn liền với HĐH được coi là quá trình tất yếu, mang tính quy luật
đối với tất cả các nước từ nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu tiến lên nền
kinh tế công nghiệp hiện đại. Vì vậy, vấn đề đặt ra cho mỗi quốc gia trên
con đường thực hiện CNH, HĐH là cần nắm bắt xu thế phát triển tất yếu,
khách quan của thời đại, khai thác tối đa những thời cơ, thuận lợi và hạn
chế tối đa những khó khăn, bất lợi để thực hiện thành công sự nghiệp
này.
- CNH, HĐH đối với Việt Nam không chỉ là quá trình tất yếu,
khách quan mà còn là một đòi hỏi bức thiết. Vì, từ một nền kinh tế nông
nghiệp lạc hậu phấn đấu đạt trình độ một nước phát triển, chúng ta chỉ có
một con đường là thực hiện CNH, HĐH đất nước với tư cách là “một
3
cuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc trong tất cả các lĩnh vực của đời
sống của xã hội”. Hơn nữa, thực hiện CNH, HĐH để đạt mục tiêu dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh không những thể
động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ sử dụng
lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động
cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại, dựa
trên sự tiến bộ của công nghiệp và tiến bộ khoa học – công nghệ, tạo ra
4
năng suất lao động xã hội cao”. Như vậy, CNH, HĐH là quá trình cải
biến lao động thủ công thành lao động sử dụng kỹ thuật tiên tiến trong
toàn bộ nền kinh tế để đạt được năng suất lao động xã hội cao. Đó không
phải là quá trình tăng lên một cách giản đơn tốc độ và tỷ trọng của sản
xuất công nghiệp trong nền kinh tế, mà còn là quá trình chuyển dịch cơ
cấu, gắn liền với việc đổi mới công nghệ một cách thường xuyên, tạo nền
tảng cho sự tăng trưởng kinh tế bền vững và có hiệu quả của toàn bộ nền
kinh tế. CNH không thể không gắn liền với HĐH, kết hợp với những
bước tiến tuần tự về công nghệ, tận dụng phát triển theo chiều rộng, tạo
ra ngày càng nhiều công ăn việc làm cho người lao động, tranh thủ những
cơ hội đi tắt, đón đầu, phát triển theo chiều sâu, tạo nên những mũi nhọn
theo trình độ phát triển của khoa học và công nghệ trên thế giới.
Nói một cách khái quát, CNH, HĐH là quá trình cải biến một xã hội cổ
truyền thành một xã hội hiện đại, có trình độ văn minh cao hơn, thể hiện
không chỉ ở trình độ khao học và công nghệ hiện đại, tiên tiến, có nền
kinh tế phát triển, xã hộ được tổ chức khoa học, hợp lý, mà còn ở đời
sống chính trị, văn hoá – tinh thần của xã hội, ở sự phát triển con người,
giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc.
- CNH, HĐH ở nước ta có đặc điểm khác với CNH, HĐH của các nước
đi trước. Chúng ta không thể thực hiện xong quá trình CNH với nội dung
căn bản là cơ khí hoá các ngành của nền kinh tế rồi mới tiến hành HĐH.
Và khi thực hiện cơ khí hoá cũng không thể sử dụng máy móc lạc hậu
được sản xuất trước đây, nà phải sử dụng công nghệ và kỹ thuật tiên tiến.
Với ý nghĩa đó, CNH trong điều kiện hiện nay bao hàm những nội dung
của HĐH. CNH phải gắn liền với HĐH.