nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 1/2008 15

NguyÔn TrÝ dòng *
1. Việc xác định chủ đầu tư xây dựng
công trình có thể được tiếp cận theo các
hướng chủ yếu sau đây:
a. Đối với các dự án sử dụng vốn ngân
sách nhà nước thì chủ đầu tư xây dựng công
trình do người quyết định đầu tư quyết định
trước khi lập dự án đầu tư xây dựng công
trình phù hợp với quy định của Luật ngân
sách nhà nước
Trong điều kiện hiện nay ở nước ta, việc
sử dụng vốn ngân sách Nhà nước dành cho
đầu tư xây dựng đang chiếm tỉ trọng lớn
(khoảng 30 - 40%) trong tổng vốn đầu tư
phát triển nên việc xác định rõ người quản lí
và sử dụng vốn là yêu cầu rất quan trọng.
Do yêu cầu và đặc điểm của công tác quản lí
và sử dụng nguồn vốn này nên các quy định
liên quan tới việc xác định chủ đầu tư thường
gắn chặt chẽ với các quy định về thủ tục hành
chính cũng như việc xác lập sự tham gia của
các chủ thể trong hệ thống cơ quan hành
chính nhà nước như bộ trưởng, chủ tịch

thích hợp và đủ năng lực.
b. Đối với các dự án sử dụng vốn tín
dụng thì chủ đầu tư là người vay vốn
Vốn tín dụng thực chất là các nguồn vốn
được huy động (vốn vay) cho các dự án đầu
tư xây dựng, bao gồm cả vốn tín dụng đầu tư
phát triển của doanh nghiệp nhà nước
(DNNN). Đây là nguồn vốn ngày càng có vị
trí quan trọng cùng với sự hình thành các
thiết chế của thị trường vốn, thị trường
* Viện kinh tế xây dựng Bộ xây dựng

nghiên cứu - trao đổi
16 tạp chí luật học số 1/2008

chng khoỏn nh cỏc qu ti chớnh, cỏc cụng
ti niờm yt, sn giao dch nc ta, vic
xỏc nh rch rũi cỏc d ỏn s dng vn tớn
dng v cỏc d ỏn s dng vn khỏc l
tng i khú khn do s hỡnh thnh cha
y ca cỏc h thng kim soỏt v thụng
tin, ngoi tr cỏc d ỏn s dng vn tớn dng
u t phỏt trin ca Nh nc thụng qua
qu h tr phỏt trin, nay l Ngõn hng phỏt
trin Vit Nam (thng l cỏc d ỏn ln do
Nh nc bo lónh vay vn). Mt khỏc, iu
ny khụng mang li nhiu ý ngha thc tin

gúp vn cao nht
õy l quy nh mi, c ỏnh giỏ l
phự hp vi tỡnh hỡnh thc tin v gim dn
s can thip quỏ sõu ca Nh nc khi u
t xõy dng cỏc d ỏn s dng ngun vn
gúp (trong ú cú s tham gia ca Nh nc
thụng qua cỏc i din ch s hu). Yu t
tha thun c a ra nh mt s u tiờn,
phn ỏnh gn hn bn cht ca cỏc mi quan
h kinh t trong hot ng xõy dng. Khi cỏc
bờn tham gia gúp vn khụng th tha thun
c ra ngi lm ch u t thỡ theo quy nh
ca phỏp lut, ngi cú t l gúp vn cao
nht s l ch u t.
Phỏp lut v u t xõy dng hin hnh
khụng quy nh c th ch u t trong
trng hp ny phi l t chc hay cỏ nhõn
nờn cỏc bờn cú th t do la chn. Thụng
thng, cỏc d ỏn s dng vn gúp thng
l cỏc d ỏn cú nhu cu s dng vn ln nờn
cỏc bờn tham gia thng la chn cỏch thc
thnh lp mt t chc (dng doanh nghip)
lm ch u t. Cỏch lm ny ang rt
phự hp vi mụ hỡnh u t theo hỡnh thc
xõy dng - kinh doanh - chuyn giao (BOT)
hoc xõy dng - chuyn giao-kinh doanh
(BTO) vi s tham gia ca cỏc doanh
nghip nc ngoi. Khi u t xõy dng cỏc
d ỏn theo phng thc ny, vic thnh lp
doanh nghip BTO, BOT l yờu cu bt

ca h. Tuy nhiờn, nguyờn tc hot ng
ca cỏc doanh nghip ny ch yu da trờn
c s t l vn gúp nờn vic thc thi cỏc
cụng vic ca ch u t thng gp phi
mt s khú khn trong vic thng nht ý
kin gia cỏc bờn gúp vn.
Ngh nh ca Chớnh ph s 112/2006/N-CP
ngy 29/9/2006 v sa i, b sung mt
s iu ca Ngh nh s 16/2005/N-CP
khng nh rừ nguyờn tc ch u t l
ngi c giao qun lớ, s dng cụng trỡnh
sau ny. Nguyờn tc ny mang tớnh khỏi quỏt
cao hn cỏc tiờu chớ tip cn ca Ngh nh s
16/2005/N-CP ngy 07/02/2005. Tuy nhiờn,
xột n cựng thỡ vic ai lm ch u t
khụng quan trng bng vic kim soỏt c
hnh vi ca ch th ny vỡ õy l cỏc d ỏn
s dng vn nh nc; mc tiờu s dng
hiu qu ngun vn cụng, hn ch tht thoỏt,
lóng phớ phi c t lờn hng u.
2. Thay i ch u t l vn mang
tớnh linh hot cao nhng rt khú kim soỏt v
mt phỏp lớ khi nú tr thnh h qu ca cỏc
hnh vi khụng lnh mnh trong u t xõy
dng. Vic chuyn nhng d ỏn thiu cn
c hoc thay i ch u t khụng da trờn
nhng lớ do chớnh ỏng v mt phỏp lớ cú th
lm hn ch ỏng k mc ớch v hiu qu
ca d ỏn. Phỏp lut v u t xõy dng hin
ti cha cú quy nh v cỏc gii hn trong

ph thuc rt nhiu vo cỏc yu t nh lớ do
thay i, thi im thc hin, cỏc iu kin
thay i, cỏc vn v giỏ chuyn nhng,
vn u t
Cỏc ch u t th phỏt cng l cỏc ch
th cú vai trũ quan trng trong vic em li
hiu qu tt hn cho d ỏn. Vn t ra l
cn kim soỏt bn cht ca cỏc mi quan h
gia ch u t ban u (xỏc nh trong
quyt nh u t hoc giy phộp u t i
vi d ỏn s dng vn u t trc tip nc
ngoi) v cỏc ch u t th phỏt (tham gia
u t sau khi cú quyt nh u t hoc
giy phộp u t) do luụn tn ti kh nng
chia nh d ỏn thiu cn c hoc li dng
cỏc chớnh sỏch u ói thu li bt chớnh.
Cựng vi s phõn cp u t mnh m cho
chớnh quyn a phng trong vic quyt
nh u t (hoc cp giy phộp u t), cỏc
d ỏn u t phỏt trin nh , khu du lch,
ngh dng, vui chi l biu hin in hỡnh
ca xu hng ny.
3. Mt trong nhng ni dung ca vn
bn quyt nh u t l vic xỏc nh ch
u t ca d ỏn. Tuy nhiờn, iu ny d gõy
hiu lm l ch u t ch c xỏc nh sau
khi cú quyt nh u t. õy l cỏch hiu
cha ỳng c trờn phng din lớ lun v
thc tin vỡ: Th nht, vn bn quyt nh
u t thc cht l vic phờ duyt d ỏn ca

lut v vn ny. S chng chộo v kộm
minh bch ca h thng lut phỏp v u t
(trong ú cú u t xõy dng) l iu cn
quan tõm khi nhỡn nhn vn ny./.