1
SỞ GD&ĐT ĐIỆN BIÊNĐề thi chính thức
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP CƠ SỞ
LỚP 12 THPT - NĂM HỌC 2009 -2010
Môn: Địa lí
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề
Ngày thi: 07/01/2010
Đề thi gồm có 2 trang

ĐỀ BÀI
Câu 1 (3 điểm).
a) Vẽ sơ đồ vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo chuyển động quanh Mặt Trời vào các
ngày xuân phân, thu phân, đông chí, hạ chí.
b) Giải thích hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa.
Câu 2 (3 điểm).
a) Xác định tọa độ địa lý thành phố A, biết rằng: Mặt Trời lên thiên đỉnh ở thành phố
này vào ngày 14/6 và vào thời điểm đó giờ của kinh tuyến gốc (GMT) là 5 giờ 8 phút.
b) Tính giờ khu vực tại thời điểm trên của thành phố A.
c) Theo anh (chị) toạ độ trên là địa điểm thành phố nào của nước ta?
Câu 3 (2 điểm).
Căn cứ vào Át lát địa lí Việt Nam, giải thích tại sao ở Phan Rang tuy giáp biển
nhưng lượng mưa trung bình năm lại thấp nhất nước ta?
Câu 4 (4 điểm).
a) Dựa vào tháp dân số Việt Nam năm 1999 và 2004, anh (chị) hãy nhận xét biến
động cơ cấu dân số Việt Nam theo nhóm tuổi và giới thời kỳ 1999 – 2004.
N
ữ

Tháp dân số Việt Nam, 1999
8 6 4 2 0 0 2 4 6 8
Nam
Nữ
Tháp dân số Việt Nam, 2004
0-4
5-9
10-14
15-19
20-24
25-29
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
60-64
65-69
70-74
75-79
80+

2
b) Tính mật độ dân số của cả nước và một số địa phương theo bảng số liệu dưới đây:
(Số liệu của Tổng cục thống kê tính đến 0 giờ ngày 1/4/2009)


2005 12,7 10,2 2,5 38,0
a) Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự biến động diện tích rừng và độ che
phủ ở nước ta giai đoạn 1943-2005.
b) Từ bảng số liệu và biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét về sự biến động diện tích
rừng và độ che phủ ở nước ta giai đoạn 1943-2005.
Câu 6 (3 điểm).
Căn cứ vào Át lát địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
- Lập bảng số liệu về diện tích, sản lượng và năng suất lúa của cả nước.
- Trình bày và giải thích sự phân bố của ngành trồng lúa nước ta.

Thí sinh được sử dụng Át lát Địa lí Việt Nam khi làm bài

Hết

3

SỞ GD & ĐT ĐIỆN BIÊN KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP CƠ SỞ

ĐÁP ÁN ĐỀ CHÍNH THỨC
LỚP 12 THPT - NĂM HỌC 2009 – 2010
Môn: Địa Lí
Ngày thi: 07 - 01 - 2010
Câu

Nội dung Điểm
1
(3đ)


a) Hãy vẽ sơ đồ vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo chuyển động quanh Mặt Trời
vào các ngày xuân phân, thu phân, đông chí, hạ chí.

Sơ đồ vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo
chuyển động quanh Mặt Trời vào các ngày xuân phân, thu phân, đông chí, hạ chí
Yêu cầu: Thí sinh vẽ và ghi tên sơ đồ như hình trên.
Lưu ý:
- Thể hiện vị trí của Trái Đất tại 4 thời điểm: xuân phân, thu phân, đông chí, hạ

1,5

0,5

0,25

23-9
Mặt Trời
21-3
Xuân phân
Thu phân
22-12
Đông chí
22-6
Hạ chí 4
- Từ ngày 23-9 đến 21-3 Mặt Trời chuyển động biểu kiến xuống bán cầu Nam,
Nam bán cầu nghiêng về phía Mặt Trời và nhận được năng lượng từ ánh sáng
Mặt Trời nhiều hơn Bắc bán cầu. Nam bán cầu là mùa nóng, Bắc bán cầu là mùa
lạnh. Đồng thời lúc này phần diện tích Nam bán cầu được Mặt Trời chiếu sáng
nhiều hơn phần diện tích bị che khuất nên có ngày dài hơn đêm.
- Tương tự ở Bắc bán cầu xảy ra hiện tượng ngược lại với Nam bán cầu, nên có
đêm dài hơn ngày.

0,5

0,25
2
(3đ)

a) Xác định tọa độ địa lý thành phố A, biết rằng: Mặt Trời lên thiên đỉnh ở thành
phố này vào ngày 14/6 và vào thời điểm đó giờ của kinh tuyến gốc (GMT) là 5
giờ 8 phút.
* Kinh độ:
- Khi tại điểm A là 12 giờ nhưng giờ của kinh tuyến gốc (GMT) là 5 giờ 08 phút

’
B)
(Học sinh có thể dùng cách tính khác mà kết quả đúng thì vẫn cho điểm tối đa;
kết quả vĩ độ cho phép sai số 15
’
)
b) Tính giờ khu vực tại thời điểm trên của thành phố A.
- Kinh tuyến 103
0
nằm ở múi giờ số 7.
- Múi số 7 có thời gian đến trước múi số 0 (giờ GMT) là 7 giờ, vậy giờ của khu
vực của thành phố A là 5giờ 8 phút + 7 giờ = 12 giờ 8 phút.
c) Theo em toạ độ trên là địa điểm thành phố nào của nước ta?
Là toạ độ địa lí của thành phố Điện Biên Phủ

2,0
0,25 0,25 0,5
0,25

5
Trường Sơn, phía Nam có Mũi Dinh; ba mặt bị núi chắn, chỉ còn một phía hướng
ra biển.
- Về mùa hè:
+ Gió Tây Nam thổi đến khu vực này nhưng ở phía Tây thì bị dãy Trường Sơn
Nam chắn hết hơi nước.
+ Phía Đông tuy giáp biển nhưng gió Tây Nam qua phần biển phía Nam nước ta
và đồng bằng sông Cửu Long lên đến Phan Thiết thì chuyển hướng (gần như
hướng Nam Bắc) song song với bờ biển nên không gây mưa, vì thế ở đây thường
có hiện tượng "phơn".
- Về mùa đông, gió Đông Bắc qua biển lại bị Đèo Cả chắn nên không gây mưa.
Vì thế ở đây có lượng mưa TB năm và số ngày mưa trong năm vào loại thấp nhất
cả nước
0,5

0,5

0,5
0,5
ời)

Di
ện tích ( km
2
)

M
ật độ (ng
ư
ời/km
2
)

C
ả

nư
ớc

85.789,573

331.212

259

Bình Thu
ận

1.169,450

4.491

3202,5
0,5 0,5
0,75 0,25
0,5
1,5

6
(3đ)

a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự biến động diện tích rừng và đ
ộ che phủ ở
nước ta giai đoạn 1943-2005.
- Vẽ biểu đồ kết hợp giữa cột và đường (đồ thị) thể hiện sự biến động về quy mô
tổng diện tích rừng, rừng tự nhiên, rừng trồng và độ che phủ rừng ở nước ta giai


3,5 1,5
0,25 0,25 0,25

0,25
0,25

- Ở đồng bằng tỉ lệ diện tích cây lúa so với cây lương thực rất cao vì phần lớn
diện tích đất nông nghiệp phù hợp với việc phát triển cây lúa, mặt khác cây lúa có
hiệu quả kinh tế cao hơn hoa màu nên đại bộ phận diện tích được ưu tiên trồng
lúa.
- Ở trung du và miền núi đại bộ phận diện tích đất nông nghiệp không thích hợp
với việc trồng lúa vì vậy tỉ lệ diện tích cây lúa so với diện tích trồng cây lương
thực thường thấp.
1,5
0,25 0,25 0,5
0,5 0,75

0,25