ÐỂ SỬ DỤNG THUỐC
KHÔNG GHI TOA AN
TOÀN VÀ HIỆU QUẢ

Tác giả : BS. NGUYỄN VĂN RA (BV. Nhi Ðồng Nai)
Sử dụng thuốc là việc rất phổ biến trong
sinh hoạt của tất cả mọi người. Nếu chỉ bị
những tình trạng nhẹ và thông thường như nhức đầu do
làm việc căng thẳng, đau khớp, mỏi cơ, cảm nhẹ, đau
bụng kinh, mệt mỏi. thì bạn chỉ cần ghé ngang nhà thuốc
để tự mua mà không cần có toa bác sĩ. Những thuốc có
thể bán rộng rãi như vậy được gọi là loại dược phẩm
không cần ghi toa (OTC: over the counter). Tuy nhiên, vì
thuốc luôn là con dao 2 lưỡi, nên ngay cả dù là OTC thì
bạn vẫn phải có những kiến thức cần thiết để sử dụng
thuốc an toàn và hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn
hiểu rõ hơn về cách sử dụng những loại thuốc OTC.
I. THUỐC OTC LÀ GÌ?
Theo cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ, thuốc ghi toa
là những thuốc sử dụng an toàn và hiệu quả khi có sự chỉ dẫn
và theo dõi của bác sĩ. Còn thuốc không cần ghi toa hay OTC
là những thuốc có thể sử dụng an toàn và hiệu quả mà không
cần chỉ dẫn và sự theo dõi của bác sĩ.
Có những thuốc trước đây cần ghi toa, nhưng trải qua nhiều
năm sử dụng đã chứng minh được độ an toàn cao và hiệu quả
nên có thể được chuyển thành không cần ghi toa. Hiện tại có
hơn 700 mặt hàng OTC đang được bán trên thị trường trước
đây thuộc nhóm phải ghi toa.
II. NHỮNG ÐIỀU CẦN LƯU Ý:

thành phần có chất co mạch), những tương tác thuốc hay tác
dụng phụ của thuốc có thể có, khi nào nên dừng thuốc, nếu
đang có thai hay cho con bú thì phải dùng như thế nào, để xa
tầm với của trẻ em
Những thông tin khác: Bảo quản thuốc như thế nào, có bao
nhiêu gam muối hay đường trong thuốc để giúp những bệnh
nhân bị cao huyết áp hay tiểu đường chú ý.
Hạn sử dụng: Ngày hết hạn của thuốc.
Số lô thuốc hay mã vạch: Là những thông tin của nhà sản
xuất giúp nhận biết được sản phẩm của hãng.
Tên và địa chỉ nhà sản xuất, nơi đóng gói hay nhà phân phối.
Số lượng: Thí dụ có bao nhiêu viên trong mỗi hộp thuốc.
2. Tương tác thuốc:
* Tương tác giữa 2 thuốc hoàn toàn có thể xảy ra, dẫn đến
những tác dụng không mong muốn, làm giảm hay tăng hoạt
tính của một thuốc khác, do đó bạn cần phải nắm rõ về vấn
đề này. Một số thuốc còn có thể tương tác với thực phẩm và
thức uống.
* Tránh uống rượu nếu đang dùng thuốc nhóm
Antihistamine, thuốc ho trong thành phần có dextro-
methorphan hay thuốc trị mất ngủ.
* Không được uống thuốc ngủ nếu đang uống thuốc an thần.
* Không uống Aspirin nếu bạn bị viêm loét dạ dày tá tràng.
* Không dùng thuốc nhuận tràng nếu đang bị đau bao tử hay
nôn ói.
* Trừ khi có chỉ định của bác sĩ, nếu không bạn không được
dùng thuốc chống sung huyết mũi nếu đang uống thuốc điều
trị cao huyết áp, trầm cảm, bệnh tim mạch, bệnh tuyến giáp,
tiểu đường hay bệnh tiền liệt tuyến.
* Ðôi khi nhà sản xuất có thể thay đổi hoặc thêm vào một số

* Nếu dùng 2 thuốc cùng lúc cho trẻ thì phải hỏi ý kiến thầy
thuốc hay dược sĩ.
* Không để trẻ tự uống thuốc một mình.
* Không bao giờ được gọi thuốc là kẹo để dụ trẻ uống, vì có
thể sau này trẻ sẽ tự lấy thuốc ra ăn vì lầm tưởng là kẹo.
* Nên sử dụng những dạng thuốc thích hợp cho trẻ nhỏ như
dạng si rô hay bột. Không sử dụng dạng viên nén vì có thể
gây nguy hiểm nếu trẻ bị hóc.
5. Thuốc đóng gói chống trẻ em mở ra:
* Ðó là loại thuốc có nắp hộp làm trẻ khó mở. Tuy nhiên cần
nhớ đậy kỹ hộp thuốc sau khi sử dụng để phát huy được tác
dụng chống mở này.
* Nên để tất cả các loại thuốc ở nơi trẻ không thấy hay không
với tới được.
* Trẻ thường có tính tò mò, vì vậy không để thuốc trong ví
hay cặp táp vì chúng có thể lục ra và lấy uống thử.
* Trẻ nhỏ rất hay bắt chước, do đó không nên uống thuốc
trước mặt trẻ, đến khi không có bạn chúng sẽ lấy thuốc và bắt
chước uống.
6. Biết cách phân biệt thuốc giả
Mặc dù các nhà sản xuất đã có rất nhiều biện pháp để chống
hàng giả nhưng vẫn không thể tránh được, nhất là khi ngày
nay kỹ nghệ làm thuốc giả đã rất tinh vi. Chính vì thế cần
phải chú ý đến vấn đề phân biệt thuốc giả.
* Ðọc kỹ tờ hướng dẫn trong hộp thuốc để biết cách nhận ra
những dấu hiệu chống hàng giả trên hộp thuốc.
* Quan sát kỹ bao bì, nếu không còn nguyên vẹn thì không
nên mua.
* Quan sát kỹ hình dạng, màu sắc viên thuốc. Nếu thấy hình
dạng mỗi viên thuốc không đều nhau hay màu sắc nhợt nhạt,

vẫn không giảm hoặc tồn tại mãi thì phải đi khám bác sĩ để
có chỉ định thích hợp.