Đền Trúc và Lễ hội Hát Giậm
Tỉnh Hà Nam Đền Trúc, cách Phủ Lý khoảng 8 cây số, thuộc thôn Quyển
Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng. Ngôi đền nằm lặng lẽ bên
bờ sông Đáy, ngay dưới chân núi Thi Sơn, với phong cảnh
Ngũ động kỳ thú. Sở dĩ có tên là đền Trúc bởi vì chung
quanh đền là một khu rừng trúc rậm rạp. Đền Trúc nổi tiếng
về cảnh đẹp, lại còn nổi tiếng hơn vì có lễ hội hát Giậm rất
hoành tráng và giàu ý nghĩa, tôn vinh anh hùng dân tộc Lý
Thường Kiệt.

Chuyện kể rằng, năm đó, Lý Thường Kiệt đem quân đi bình
định phương nam. Vào một buổi chiều thuỷ quân của ngài
đến địa phận trại Canh Dịch thì gặp một trận cuồng phong.
Gió dữ bẻ gẫy cột cờ và cuốn cả lá cờ đại lên đỉnh núi. Thấy
điềm lạ, Lý Thường Kiệt cho neo hạm đội dưới sông rồi lên
bờ, gọi núi ấy là núi Cuốn Sơn, đổi tên trại Canh Dịch là thôn
Cuốn Sơn, sửa lễ tế trời đất. Ngài đặt đàn tế trong rừng trúc,
gần ngôi đền thờ hai mẹ con bà hàng nước. Nửa đêm, hai mẹ
con bà hiện lên báo mộng, xin cùng đi theo phù ngài đánh
giặc. Khi chiến thắng trở về, Lý Thường Kiệt dừng quân lễ
tạ; xin vua phong bà hàng nước là Mẫu Hậu, cô con gái là
công chúa và sửa sang lại đền thờ. Lý Thường Kiệt đến lễ tạ
âm thần, cho mời dân làng mở hội mừng chiến thắng. Ngài
tuyển chọn các chàng trai khoẻ mạnh mở hội đua thuyền, các
cô gái trẻ đẹp, hat hay mở hội múa hát. Sau này, nhân dân địa
phương lập đền thờ Lý Thường Kiệt ngay tại rừng trúc. Đền

truyền thống văn hoá. Đền Trúc nằm ở cửa ngõ đồng bằng
Bắc Bộ, theo đường núi hoặc đường sông đều có thể đi vào
vùng núi non trùng điệp Hoà Bình Tây Bắc Gần đền còn có
chùa Bà Đanh, được tiếng linh thiêng và Ngũ Động (5 hang
lớn kỳ thú) trên núi Cuốn Sơn. Trên núi này có một loài cỏ
tên là “cỏ thi”, ai tìm được vào giờ chính ngọ tức là tìm được
huyệt quý, không thành đế vương thì ít ra cũng đỗ đạt hiển
vinh.