24
TP CHÍ KHOA HC VÀ CÔNG NGH Tp 44, s 2, 2006 Tr. 24-
31
CHIT TÁCH, TINH SCH VÀ KHO SÁT TÁC DNG I
KHÁNG VI SINH VT CA SALANIN T NHÂN HT CÂY XOAN
N  (Azadirachta indica A. juss) TR'NG TI VI(T NAM
V V!N "#, NGUY&N TI(N TH)NG, NGUY&N TH* MINH, NGUY&N NGC HNH
I. M U
Cây xoan n  còn gi là cây neem (Azadirachta indica A. juss) h Meliaceae !"c s#
d%ng làm thu'c tr) sâu r*t có hi,u qu. / nhi0u n1i trên th3 gi4i [6, 8, 10]. Hi,n nay các nhà khoa
hc ã phân lAp h1n 60 ch*t limonoid có kh. nBng gây ngán Bn và xua uDi côn trùng t) hGt và
lá neem [1, 2, 3, 8, 9, 11]. J n!4c ta, cây neem ang !"c trKng nhi0u / các tLnh Nam Trung B
nh! Ninh ThuAn, Bình ThuAn Q phR xanh vùng *t cát cSn cTi và c.i tGo *t bV hoang hóa nhW
kh. nBng chVu hGn cao cRa cây.
GYn ây chúng tôi ã báo cáo k3t qu. phân lAp azadirachtin, mt limonoid chính cRa nhân
hGt neem trKng tGi Ninh ThuAn [12]. Trong bài này, chúng tôi trình bày ph!1ng pháp phân lAp và
xác Vnh c*u trúc salanin, kh.o sát hoGt tính gây c t3 bào và kh. nBng kháng vi sinh vAt kiQm
Vnh cRa salanin.
II. NGUYÊN LIU VÀ PHNG PHÁP
1. Nguyên liu
HGt neem (Azadirachta indica A. juss) !"c thu tGi khu r)ng neem trKng tGi huy,n Ninh
Ph!4c, tLnh Ninh ThuAn vào tháng 7 nBm 2003, t) nh_ng cây 4 - 5 nBm tuDi.
2. Ph!"ng pháp và thi(t b*
-PhD hKng ngoGi (IR) !"c o trên máy VECTOR 22, dùng viên nén KBr.
-PhD kh'i l!"ng !"c o trên thi3t bV 1100 series LC/ MSD Trap, Agilent.
-PhD cng h!/ng t) hGt nhân !"c o trên máy Bruker Avance 500 MHz.  dVch chuyQn
hóa hc !"c tính theo mppm so v4i TMS, hSng s' t!1ng tác (J) tính bSng Hz.
-Phân tích soc kí l4p mpng trên b.n nhôm Silicagel Merck 60 F
254
tráng srn có  dày 0,2
mm.

C - NMR cRa ch*t MS trong dung môi CDCl
3
, mppm
V* trí

H
[500 MHz, J(Hz)] 
C
(125 MHz)
1 4,96 t, j = 3 71,37
2 2,31 m 27,62
3 4,78 t, j = 3 71,37
4 42,75
5 2,81 d, j = 12,5 39,46
6 3,99 dd, j = 3; 12 72,65
7 4,18 d, j = 3 85,72
8 49,12
9 2,75 dd, j = 4; 8 39,98
10 40,65
11 2,22 m 30,72
12 172,80
13 134,89
14 146,60
15 5,44 m 87,93
16a
16b
2,13 d, j = 12
2,25 d, j = 12
41,43
17 3,64 d, j = 3,5 49,46

20,87
2. Xác ;*nh c<u trúc
MS có các tc tính sau:
- iQm nóng ch.y: Mp = 156
o
C (Hexan - Ete etilic)
- PhD hKng ngoGi: Vmax (cm
-1
): 2953, 1727, 1701, 1650, 1483, 1264, 1141, 1054.
- PhD kh'i l!"ng: 619 [M + Na]
+
.
- PhD cng h!/ng t) hGt nhân
1
H - NMR và
13
C - NMR !"c o trong dung môi CDCL
3
và
 dVch chuyQn hóa hc mppm !"c trình bày / b.ng 1.
- PhD cng h!/ng t) hGt nhân 2 chi0u
1
H -
1
H - COSY và HMBC !"c trình bày / b.ng 2,
hình 1 và hình 2.
Bng 2. Sv t!1ng tác
1
H -
1

19
, C
29
, C
10
, C
4
, C
1
, C
3
, C
7
6 H
6
– H
5
; H
6
– H
7
7 H
7
– H
6
8
9 H
9
– H
11

1
5
H
16
– H
17

C
2
0
17 H
17
– H
16
C
20
, C
13
, C
23
, C
14
, C
15
, C
2
, C
8
18 C
8

5
t!1ng tác v4i carbon / vV trí 19, 29, 10, 4, 1, 3 và 7 (hình 2 và b.ng 2).
Hình 1. PhD cng h!/ng t) hGt nhân hai chi0u
1
H -
1
H - COSY cRa MS
28
Hình 2. PhD cng h!/ng t) hGt nhân hai chi0u HMBC cRa MS
Dva vào phân tích phD cng h!/ng t) hGt nhân 2 chi0u và so sánh v4i các tài li,u ã công
b' [4, 6], ch*t MS !"c xác Vnh chính là salanin có c*u trúc nh! sau:
O
O
O
O
D
C
1
5
6
7
15
17
13
H
O
O
H
3
C

12
16
20
21
22
2
3
ây là lYn Yu tiên, salanin !"c kh.o sát c*u trúc bSng phD
1
H -
1
H - COSY và phD
HMBC.
3. Xác ;*nh kh@ nAng gây ;Bc t( bào ng!Di
Kh. nBng gây c t3 bào !"c th# nghi,m theo ph!1ng pháp hi,n ang !"c ti3n hành tGi
vi,n nghiên c}u ung th! Qu'c gia cRa M„. Các dòng t3 bào ung th! ng!Wi: Hep - G2 (ung th!
gan), Fl (ung th! màng t# cung), RD (ung th! màng tim).
T3 bào ung th! !"c duy trì liên t%c / các i0u ki,n tiêu chu…n và !"c s# d%ng th# v4i
các ch*t th# ã !"c chu…n bV srn / các nKng  khác nhau trên phi3n vi l!"ng 96 gi3ng, phi3n
th# nghi,m bao gKm: t3 bào, môi tr!Wng nuôi c*y và ch*t th#, !"c R / 37
o
C Q t3 bào ti3p t%c
phát triQn. Sau ó t3 bào !"c l*y ra c' Vnh, r#a, nhum và hòa lGi bSng dung dVch chu…n, c
trên máy Elisa / b!4c sóng 515 - 540 nm. K3t qu. th# nghi,m c tính t3 bào cRa ch*t MS biQu
hi,n bSng s' t3 bào s'ng sót (%), !"c ghi nhAn / b.ng 3.
29
Bng 3. Kh. nBng gây c t3 bào cRa MS
SF t( bào sFng sót (%)
STT Kí hiu mLu
Hep-G2 F1 RD

NNng ;B Oc ch( tFi thiPu MIC ( µg/ ml)
Vi khu…n Gr(-) Vi khu…n Gr(+)
N*m m'c N*m men
E.
coli
P.
aeruginosa
B.
substillis
S.
aureus
Asp.
niger
Asp.
oxysporum
C.
albicans
S.
cerevisiaeMS
(_) (_)
25
(_)
12,5 25 12,5 25
30
K3t qu. nhAn !"c cho th*y MS có hoGt tính 'i kháng 5 vi sinh vAt kiQm Vnh, tc bi,t
kháng mGnh A. niger và C. albicans.
IV. K,T LU1N
T) nhân hGt neem trKng tGi Ninh ThuAn chúng tôi ã phân lAp salanin / dGng tinh khi3t và
kh.o sát c*u trúc bSng các ph!1ng pháp phD hi,n Gi, tc bi,t là phD cng h!/ng t) hGt nhân 2
chi0u COSY và HMBC cRa salanin !"c công b' lYn Yu tiên / Vi,t Nam. Salanin !"c kh.o


31
SUMMARY
ISOLATION, PURIFICATION AND INVESTIGATION ON ANTIMICROBIAL
ACTIVITY OF SALANIN FROM NEEM SEED KERNEl (Azadirachta indica A. juss) OF
THE NEEM TREE PLANTED IN NINH THUAN PROVINCE, VIET NAM
From the seed of the neem tree (Azadirachta indica A. juss), collected from Ninh Thuan
province. For the first time, Salanin have been isolated, characterized and determinded
molecular structure by spectroscopic analysis such as IR, MA, 1H - NMR,
13
C - NMR, COSY,
HMBC. Salanin showed antimicrobial activity against B. subtillis, Asp. niger, F. oxysporum, C.
albicans and S. cerevisiae. But, it was harmless for human cells.
*+a ch,: Nh.n bài ngày 9 tháng 4 n2m 2005
V~ VBn , Nguy•n Ti3n Thong,
Vi,n Sinh hc nhi,t 4i, Vi,n Khoa hc và Công ngh, Vi,t Nam.
Nguy•n ThV Minh, Nguy•n Ngc HGnh,
Vi,n Công ngh, hóa hc, Vi,n Khoa hc và Công ngh, Vi,t Nam.