Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
1

THỦ TỤC PHÂN TÍCH ÁP DỤNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG
TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC THỰC HIỆN
ANALYTICAL PROCEDURES IN THE AUDIT OF FINANCIAL STATEMENTS
IN AUDITING AND ACCOUNTING COMPANY
SVTH: Nguyễn Thị Uyên Phương
Lớp 34K06.2, Khoa Kế Toán, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
GVHD: TS. Đường Nguyễn Hưng
Khoa Kế toán, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Trong xu thế hội nhập hiện nay các công ty kiểm toán đã và đang đứng trước những cơ hội
cũng như thách thức lớn. Cơ hội học hỏi nâng cao trình độ, phương pháp, kỹ thuật kiểm toán đồng
thời là những thách thức về khả năng cạnh tranh gay gắt để đứng vững trên thị trường kiểm toán.
Trước những yêu cầu bức thiết đó việc nâng cao chất lượng và hiệu quả kiểm toán là hết sức cần
thiết. Kỹ thuật phân tích là một trong những kỹ thuật kiểm toán có nhiều ưu điểm, đóng vai trò quan
trọng trong việc nâng cao hiệu quả của một cuộc kiểm toán. Phân tích là một thủ tục kiểm toán có
hiệu quả cao vì ít tốn kém thời gian, chi phí thấp nhưng có thể cung cấp bằng chứng về sự đồng
bộ, hợp lý chung của số liệu, đồng thời giúp cho kiểm toán viên không sa nhiều vào các nghiệp vụ
cụ thể. Với những ưu điểm trên việc thiết lập và sử dụng phương pháp phân tích trong quá trình
kiểm toán là một sự lựa chọn hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả cũng như chất lượng kiểm toán của
công ty.
Từ khóa: Công ty kiểm toán; thủ tục phân tích; kiểm toán viên; báo cáo tài chính; tỷ suất
ABSTRACT
In the current trend in audit firms and are facing opportunities and challenges. Learning
opportunities improve, methods, and technical audit is the challenge of fierce competition to stay on
the audit market. Prior to that the urgent need to improve quality and efficiency audit is essential.
Technical analysis is one of the audit technique has many advantages, plays an important role in
improving the effectiveness of an audit. Analysis of audit procedures is a highly efficient because

Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 520 – Qui trình phân tích : “ Thủ tục
phân tích là việc phân tích các số liệu, thông tin, các tỷ suất quan trọng, qua đó tìm những
xu hướng, biến động và tìm ra những mâu thuẫn với các thông tin liên quan khác hoặc có
sự chênh lệch lớn so với giá trị dự kiến”.
Thủ tục phân tích giúp kiểm toán viên xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của
các thủ tục kiểm toán khác.
Thủ tục phân tích là phương pháp cần thực hiện để hạn chế rủi ro kiểm toán và giảm
bớt khối lượng công việc thực hiện đặc biệt trong điều kiện hệ thống kiểm soát nội bộ của
doanh nghiệp tốt việc thực hiện thủ tục phân tích có thể giúp kiểm toán viên không sa vào
các nghiệp vụ cụ thể mà vẫn đảm bảo không xảy ra sai sót trọng yếu.
2.2. Các phương pháp phân tích trong kiểm toán
2.2.1. Phân tích xu hướng
Phân tích xu hướng là một thủ tục phân tích phổ biến nhất trong kiểm toán thông
qua việc xem xét xu hướng biến động của số liệu theo thời gian từ đó phát hiện ra xu hướng
bất thường( tăng hoặc giảm đột biến) mà không có lý do rõ ràng. Việc đánh giá một xu
hướng là bất thường được xem xét trong mối quan hệ với các thông tin khác: tính chu kỳ,
tính thời vụ, tác nhân ảnh hưởng bất thường.
Có thể phân chia thủ tục phân tích xu hướng thành 2 dạng là phân tích xu hướng
giản đơn và phân tích hồi quy
2.2.2. Phân tích tỷ suất
Phân tích tỷ suất bao gồm việc nghiên cứu mối quan hệ giữa hai hay nhiều biến
động của các khoản mục trên báo cáo tài chính thông qua việc tính toán các tỷ số dựa trên
các thông tin tài chính và phi tài chính của kỳ hiện tại, đối chiếu với các tỷ số này của kỳ
trước hoặc với tỷ số bình quân ngành để xác định những biến động lớn cần tập trung phân
tích.
Kiểm toán viên thường sử dụng 2 phương pháp phân tích tỷ suất: Phân tích tỷ suất
tài chính và phân tích theo quy mô.

Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
3

trong cả 3 giai đoạn của chu trình kiểm toán. Tùy thuộc vào việc đánh giá hệ thống kiểm
soát nội bộ, đánh giá rủi ro của từng công ty, từng khoản mục mà kiểm toán viên sẽ quyết
định mức độ thực hiện thủ tục phân tích. Đặc biệt kiểm toán viên tại AAC đã chú trọng
trong khâu soát xét kiểm toán với một bộ phận soát xét kiểm toán độc lập, điều này đã góp
phần nâng cao hiệu quả của thủ tục phân tích
Tuy nhiên thủ tục phân tích áp dụng tại AAC vẫn còn một số hạn chế như:
- Kiểm toán viên chưa khai thác hiệu quả được phương pháp phân tích xu hướng
trong phân tích các chỉ tiêu tài chính. Thể hiện ở việc kiểm toán viên chỉ so sánh chỉ tiêu
mới dừng lại ở 2 năm, mà chưa phân tích biến động qua nhiều năm để thấy được xu hướng
biến động
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
4

- Việc tìm hiểu và đánh giá hệ thống KSNB rất ít khi được thực hiện kỹ càng do áp
lực về mặt thời gian và chi phí kiểm toán. Đây là lý do mà kiểm toán viên thường chấp
nhận đánh giá rủi ro kiểm soát cao để đảm bảo an toàn
- Kiểm toán viên chưa thực hiện phân tích trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Mặc dù
báo cáo lưu chuyển tiền tệ là một công cụ hữu ích trong việc phân tích vốn bằng tiền và
phân tích khả năng thanh toán.
Dựa trên cơ sở lý luận thực tiễn về việc áp dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán
BCTC đề tài nghiên cứu này của em hướng đến việc khai thác hiệu quả của việc vận dụng
thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC thông qua việc phân tích báo cáo lưu chuyển tiền
tệ nhằm đánh giá khả năng thanh toán và hoạt động liên tục của doanh nghiệp đồng thời đề
xuất thêm phương pháp phân tích mới trong việc phân tích đánh giá dự phòng phải thu của
doanh nghiệp có xem xét đến tính chính xác của các ước tính trong quá khứ của doanh
nghiệp.
3.3. Thực tế về việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính do
công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện tại khách hàng X
Thủ tục phân tích được áp dụng tại khách hàng X trong cả 3 giai đoạn của quy trình
kiểm toán

thu bằng phương pháp tuổi nợ để đánh giá mức độ thu hồi chúng. Phương pháp theo tuổi nợ
có thể giúp cho kiểm toán viên có thể đánh giá ước tính các khoản nợ không thể thu hồi ở
mức độ chung nhất và chỉ tại một thời điểm cụ thể nào đó trong quá trình hoạt động. Tuy
nhiên một hạn chế của phương pháp này chính là không thể xem xét tính chính xác của các
ước tính trong quá khứ của doanh nghiệp như là theo yêu cầu của SAS số 57.
Việc phân tích các khuynh hướng và sự việc đã xảy ra trong quá khứ có thể cung
cấp nhiều thông tin hữu ích về sự đúng đắn trong các quyết định ở quá khứ của doanh
nghiệp và khuynh hướng sắp tới có thể xảy ra đối với doanh nghiệp trong việc ước tính
này. Từ đó cung cấp cho kiểm toán viên một bằng chứng về mức độ tin cậy vào các ước
tính dự phòng phải thu khó đòi của doanh nghiệp trong quá khứ cũng như trong năm hiện
tại.
- Phương pháp thực hiện:
Bước 1: Thu thập số liệu cần thiết cho quy trình phân tích
Việc thu thập số liệu cần thiết cho quy trình phân tích tại công ty A được thể hiện ở
bảng 4.1
Bảng 4.1. Thu thập số liệu cho quy trình phân tích
Công ty A ĐVT: Triệu đồng
Chỉ tiêu
2008
2009
2010
1. SDĐK dự phòng nợ phải thu khó đòi (BADA)
79
96
126
2. Chi phí nợ khó đòi (BDE)
101
107
82
3. Xóa sổ (WO)

Nếu tỷ số này thấp sẽ cho biết mức dự phòng vào đầu năm sẽ không đủ thực hiện
việc xóa sổ biểu hiện cho thấy doanh nghiệp có khả năng trích lập thiếu mức dự phòng phải
thu khó đòi và ngược lại
Kỹ thuật 3: Đánh giá tỷ lệ cạn kiệt dự phòng
Tỷ lệ cạn kiệt dự phòng chỉ ra thời gian sử dụng hết số dư của khoản dự phòng nợ
phải thu khó đòi để bù đắp cho số đã xóa sổ.
5. Kết luận
Nhìn chung do nhu cầu khách quan của nền kinh tế thị trường hàng loạt các công ty
kiểm toán Việt Nam ra đời đồng nghĩa với việc cạnh tranh gay gắt để có thể đứng vững trên
thị trường kiểm toán. Bên cạnh đó việc gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO mang
đến những cơ hội cũng như là những thách thức mới đối với các doanh nghiệp Việt Nam
nói chung và các công ty kiểm toán trong nước nói riêng. Vì thế, vấn đề nghiên cứu và vận
dụng phù hợp các thủ tục phân tích nhằm nâng cao hiệu quả kiểm toán trong thực tế là hết
sức cần thiết đối với các công ty kiểm toán Việt Nam, để đứng vững được trên thị trường
Kỹ thuật sử dụng
Phương pháp tính
Tính toán ví dụ
Ý nghĩa
Kỹ thuật 1
∑BDE ÷ ∑WO
Từ năm 2008 đến năm 2010 thì
∑BDE=101+107+82=290
∑WO=84+77+105=266
Vậy ∑BDE ÷∑WO=1,09
1,0 cho một chu kỳ
nhiều năm liên tiếp
Kỹ thuật 2
BADA ÷ WO
Tính cho năm 2010 thì:
126 ÷ 105 =1,20

Nhận thức được tầm quan trọng cũng như những khó khăn còn tồn tại trong lý
thuyết cũng như trong thực hành kiểm toán ở nước ta hiện nay, trong nghiên cứu đề tài của
mình em đã cố gắng chú ý đến cả vấn đề lý luận và thực tiễn với mục tiêu đưa ra những ý
kiến đóng góp hữu ích trong xây dựng và thực hiện các thủ tục phân tích ở Công ty Kiểm
toán và Kế toán AAC. Do những hạn chế về trình độ chuyên môn cũng như thời gian
nghiên cứu đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được những ý
kiến đóng góp từ Thầy cô và các Anh chị kiểm toán viên AAC để bài viết hoàn thiện hơn

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Th.s Đậu Ngọc Châu , Học viện Tài Chính, Giáo trình kiểm toán báo cáo tài chính,
NXB Tài Chính
2. Các chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA
s
), NXB Thống Kê
3. Đại học Đà Nẵng , Trường Đại học Kinh Tế , Khoa Kế Toán, Bài giảng Kiểm toán tài
chính (2010)
4. Tạp chí Kiểm toán , ISSN 0868, 3227, số 7 [116] , 7/2010