nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 3/2011 47
ThS. Lý Văn Quyền *
ỡnh hỡnh ti phm do n gii thc hin
l hin tng xó hi c th hin s
tng hp nhng ti phm do n gii thc
hin trong n v khụng gian v thi gian
nht nh. Mi ti phm do n gii thc hin
xy ra mt cỏch ngu nhiờn nhng cỏc ti
phm do n gii thc hin trong s tng hp
s to thnh hin tng xó hi tiờu cc vi
nhng c im c trng sau:
1. mc tng quan, s lng n gii
phm ti l tng s ph n phm ti ó c
cỏc c quan chc nng x lớ hỡnh s v c
thng kờ. Theo s liu thng kờ ca To ỏn
nhõn dõn ti cao (TANDTC) trong khong
thi gian 10 nm, t nm 2000 n nm 2009,
to ỏn nhõn dõn cỏc cp ó xột x s thm
trung bỡnh mt nm khong 78707 b cỏo trong
ú cú 6345 b cỏo l n (chim t l 8,06%).
Nh vy, mc n gii thc hin ti phm
thp hn nam gii khong hn 10 ln, mc
dự dõn s n nhiu hn nam.
(1)


(sai s thng kờ).
Vic xỏc nh s lng ti phm n núi
chung v ti phm n l n gii l rt khú.
Trong ti phm hc ch cú th s dng cỏc
phng phỏp khoa hc xỏc nh s liu
tng i v ti phm n cú sai s cho
phộp nhm ỏnh giỏ tng i chớnh xỏc
thc trng ca tỡnh hỡnh ti phm. nc ta
ó cú mt s bi vit, cụng trỡnh nghiờn cu
v ti phm n c cụng b; trong ú ỏng
chỳ ý l cụng trỡnh khoa hc: D bỏo tỡnh
hỡnh ti phm v xut cỏc gii phỏp
phũng chng ti phm n 2005 v 2010 ca
Vin nghiờn cu chin lc v khoa hc
T
* Ging viờn chớnh Khoa phỏp lut hỡnh s
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
48 t¹p chÝ luËt häc sè 3/2011
Công an (2002). Đây là công trình nghiên
cứu đầy đủ về tội phạm ẩn theo hầu hết
nhóm tội phạm. Theo kết quả nghiên cứu của
công trình này thì tội phạm hình sự (các tội
xâm phạm trật tự an toàn xã hội) ẩn chiếm
30%; tội phạm tham nhũng ẩn chiếm 80%;
tội phạm về kinh tế ẩn chiếm 90%; tội phạm
về ma tuý ẩn chiếm 30%.
(3)

hình này cũng tương tự. Ở nước Đức năm
1997 có 502529 nữ giới phạm tội bị bắt giữ
(100%); năm 2006 có 550049 nữ giới phạm
tội bị bắt giữ (109,46%) tăng 47520 người
(9,46%); năm 2007 có 554738 nữ giới phạm
tội bị bắt giữ (110,39%) tăng 52209 người
(10,39%).
(4)
Như vậy, ở Cộng hoà liên bang
Đức trong khoảng 10 năm tội phạm do nữ
giới thực hiện tăng 10,39%, trung bình mỗi
năm tăng 1%, tức là mức độ gia tăng thấp hơn
tội phạm do nữ giới thực hiện ở Việt Nam. So
sánh diễn biến của tình hình tội phạm do nữ
giới thực hiện với nam giới, nếu lấy năm
2000 là kì gốc cố định là 100% thì đến năm
2009, nữ giới phạm tội tăng 33,10% còn nam
giới phạm tội tăng 78,13%. Như vậy diễn
biến của tình hình tội phạm do nữ giới và
nam giới thực hiện ở nước ta hiện nay đều có
xu hướng gia tăng nhưng mức độ tăng của nữ
giới phạm tội thấp hơn mức độ tăng của nam
giới khoảng 1/2 lần.
Về diễn biến của tình hình tội phạm do
nữ giới thực hiện theo nhóm tội phạm được
quy định trong Bộ luật hình sự (BLHS) Việt
Nam hiện hành cho thấy trong 12 nhóm tội
(không kể nhóm Các tội xâm phạm nghĩa vụ,
trách nhiệm của quân nhân) thì nhóm tội xâm
phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng

2009 l 84,7%. Nh vy, nhúm ti phm ny
cú mc n gii phm ti tng gim khụng
u, nm thp nht l 2003 (80%) cũn nm
cao nht l 2004 (118%).
Th ba, cỏc ti phm v ma tuý: Nu ly
s lng n gii phm ti nm 2000 l 100%
thỡ nm 2001 l 128%, nm 2002 l 136%,
nm 2003 l 183%, nm 2004 l 117%, nm
2005 l 125%, nm 2006 l 122%, nm 2007
l 136%, nm 2008 l 116,88%, nm 2009 l
119,77%. Cng nh hai nhúm ti trờn, nhúm
ti phm ny cú mc n gii phm ti
tng gim khụng u, nm thp nht l nm
2008 (116,88%) cũn nm cao nht l 2002
v 2007 (136%). Nhỡn chung nhúm ti ny
do n gii thc hin cú xu hng gia tng.
Cỏc nhúm ti phm khỏc do n gii thc
hin cú mc gia tng khụng ỏng k l:
Cỏc ti xõm phm an ninh quc gia; cỏc ti
xõm phm quyn t do, dõn ch ca cụng
dõn; cỏc ti xõm phm ch hụn nhõn v gia
ỡnh; cỏc ti xõm phm trt t qun lớ kinh t;
cỏc ti phm v mụi trng; cỏc ti phm v
chc v. Cỏc nhúm ti do n gii thc hin
cú xu hng gim l: Cỏc ti xõm phm trt
t qun lớ hnh chớnh; cỏc ti xõm phm hot
ng t phỏp. c bit cú hai nhúm ti l
cỏc ti xõm phm ngha v, trỏch nhim ca
quõn nhõn; cỏc ti phỏ hoi ho bỡnh, chng
loi ngi v ti phm chin tranh, trong

ti phm. nghiªn cøu - trao ®æi
50 t¹p chÝ luËt häc sè 3/2011
3. Trước hết chúng ta xem xét cơ cấu của
tình hình tội phạm theo nhóm tội phạm được
quy định trong Phần các tội phạm của BLHS
Việt Nam hiện hành. Bảng 1 cho thấy cơ cấu
của tình hình tội phạm theo giới tính người
phạm tội theo các nhóm tội.
Bảng 1. Cơ cấu của tình hình tội phạm phân theo giới tính người phạm tội
(5)

STT
Nhóm tội
Tỉ lệ
% nữ
Tỉ lệ
% nam
Tổng
số
1
Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
5,33
94,67
100
2
Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh
dự của con người

12,05
87,95
100
9
Các tội xâm phạm an toàn, trật tự công cộng
11,32
88,68
100
10
Các tội xâm phạm trật tự quản lí hành chính
7,61
92,39
100
11
Các tội phạm về chức vụ
9,29
90,71
100
12
Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
3,76
96,24
100
13
Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân
0
100
100

Bảng trên cho thấy có bốn nhóm tội

STT
Ti danh
T l %
1
Ti tng tr, vn chuyn, mua bỏn trỏi phộp hoc chim ot cht ma tuý
23,70
2
Ti ỏnh bc, t chc ỏnh bc, gỏ bc
22,58
3
Ti trm cp ti sn
12,46
4
Ti cha mi dõm, mụi gii mi dõm
7,03
5
Ti la o chim ot ti sn
4,53
6
Ti c ý gõy thng tớch
4,30
7
Ti lm dng tớn nhim chim ot ti sn
2,32
8
Ti lm, tng tr, lu hnh tin gi
1,55
9
Ti git ngi, git con mi
1,52

n ti sn c bit l cỏc ti phm c
thc hin bng cỏc hnh vi mua bỏn.
4. Nghiờn cu cỏc thụng s v c cu
ca ti phm do n gii thc hin s cho
chỳng ta ỏnh giỏ c tớnh cht ca tỡnh
hỡnh ti phm do n gii thc hin. Theo s
liu thng kờ s b cỏo xột x s thm ti cỏc
to ỏn ca Phũng tng hp TANDTC v ti
tng tr, vn chuyn, mua bỏn trỏi phộp hoc
chim ot cht ma tuý t nm 2000 n
nm 2009 l 113036 ngi trong ú cú 15038
n chim t l 13,3%. Do siờu li nhun thu
c t vic mua bỏn, vn chuyn cỏc cht
ma tuý ó thu hỳt nhiu n gii tham gia.
Tớnh cht, mc nguy him do cỏc ti
phm v ma tuý gõy ra cho xó hi ngy cng
nghiờm trng. Cỏc ti phm v ma tuý lm
gia tng s ngi nghin mi trong xó hi,
lm tng s ngi b nhim vi rỳt HIV,
AIDS; lm suy i o c v suy thoỏi nũi
ging ng thi chỳng cũn l nguyờn nhõn
lm phỏt sinh nhiu ti phm khỏc. nghiªn cøu - trao ®æi
52 t¹p chÝ luËt häc sè 3/2011
Tội phạm do nữ giới thực hiện trong
những năm gần đây chiếm tỉ lệ cao còn phải
kể đến tội chứa mại dâm và môi giới mại
dâm. Theo số liệu thống kê số bị cáo xét xử

giới thực hiện thì tội trộm cắp tài sản có số
lượng nhiều nhất. Theo thống kê, số bị cáo xét
xử sơ thẩm tại các toà án về tội trộm cắp tài
sản từ năm 2000 đến năm 2009 là 204007
người trong đó có 7909 nữ chiếm tỉ lệ 3,88%.
Nữ giới phạm tội trộm cắp thường mang tính
cơ hội, lợi dụng sơ hở của người chủ tài sản
trong quản lí, sử dụng và bảo vệ tài sản để
chiếm đoạt tài sản.
Các tội phạm bạo lực không đặc trưng
cho nữ giới. Trong nhóm tội này thì tỉ lệ nữ
giới phạm tội ít hơn nhiều so với nam giới. Số
liệu thống kê bị cáo xét xử sơ thẩm về tội giết
người và tội giết con mới đẻ từ năm 2000 đến
năm 2009 cho thấy số bị cáo nữ là 965 người
và chỉ chiếm tỉ lệ 4,57%. Số nữ giới thực hiện
tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khoẻ của người khác từ năm 2000 đến
năm 2009 là 2727 người chiếm tỉ lệ 3,91% trong
tổng số bị cáo bị xét xử về tội phạm này. Các
tội phạm bạo lực do nữ giới thực hiện thường
xảy ra trong gia đình hoặc trong sinh hoạt hàng
ngày. Động cơ phạm tội chủ yếu là do mâu
thuẫn, thù tức và ghen tuông và nạn nhân của
các tội phạm này thường là người chồng, người
hàng xóm hoặc người ruột thịt. Do đặc điểm
giới tính trong các tội phạm bạo lực, nữ giới ít
sử dụng vũ khí, hung khí tấn công trực diện
mà thường dùng thuốc độc để giết người, sử
dụng axit để gây thương tích hoặc thuê người

cao cho thấy nữ giới thực hiện tội phạm chủ
yếu ở Thành phố Hồ Chí Minh chiếm tỉ lệ
14,28%, Hà Nội chiếm tỉ lệ 8,77% (chưa tính
tỉnh Hà Tây cũ), Hải Phòng chiếm tỉ lệ 2,42%
và ở một số tỉnh khác ví dụ như Tây Ninh
chiếm tỉ lệ 3,98%, Quảng Ninh chiếm tỉ lệ
3,17%, Kiên Giang chiếm tỉ lệ 2,75%, Nghệ
An chiếm tỉ lệ 2,53%, Đồng Nai chiếm tỉ lệ
2,50%, Bà Rịa - Vũng Tàu chiếm tỉ lệ 2,18%,
Sơn La chiếm tỉ lệ 2,18%. Nữ giới thực hiện
tội phạm chủ yếu ở các thành phố lớn theo
chúng tôi là do thành phố có nhiều yếu tố
thuận lợi cho tội phạm, như có nhiều khách
sạn nhà hàng, có nhiều siêu thị, có nhiều tài
sản. Những tỉnh khác nêu trên tuy không có
nhiều tài sản như thành phố lớn nhưng lại có vị
trí địa lí là có đường biên giới biển hoặc đất
liền giáp với Trung Quốc, Lào, Campuchia,
thuận lợi cho các tội phạm kinh tế và tội phạm
có liên quan đến tệ nạn xã hội như ma tuý, mại
dâm, mua bán phụ nữ phát triển. Đây là các tội
phạm có số lượng nữ giới phạm tội rất phổ biến.
Tóm lại, vị trí của nữ giới trong xã hội đã
và đang thay đổi, đã ảnh hưởng đáng kể đến
tình hình tội phạm do nữ giới thực hiện. Số
tội phạm do nữ giới thực hiện đang gia tăng,
tuy nhiên so với nam giới thì số lượng nữ giới
phạm tội vẫn thấp hơn khoảng 10 lần, mặc dù
dân số nữ cao hơn nam. Tình hình tội phạm
do nữ giới thực hiện khác với tình hình tội

(2). Thống kê hình sự của Interpol.
(3). Viện nghiên cứu chiến lược và khoa học công an,
Bộ công an, Dự báo tình hình tội phạm và đề xuất các
giải pháp phòng chống tội phạm đến năm 2005 và
2010, Hà Nội, 2002, tr. 22, 24, 25, 26.
(4). Bộ nội vụ CHLB Đức, Thống kê hình sự của
Interpol năm 1997, 2006, 2007.
(5), (6). Tính theo nguồn Phòng tổng hợp TANDTC.