1
2
3
Kỹ thuật nuôi Hươu sinh 4
sản 5
6
7
Việt Nam là nước duy nhất ở Đông Nam Á có nghề nuôi hươu sao truyền 1
thống lâu đời và người nông dân Việt Nam đã tích luỹ được những kinh 2
nghiệm quý giá và nắm trong tay kỹ thuật nuôi hươu sao. 3
4
5
1. Phân bố 6
- Hươu Việt Nam bắt nguồn từ các khu rừng nhiệt đới, hiện nó phân bố rộng 7
rãi ở các vùng trên đất nước ta. Có điều là hươu sao sống hoang dã không còn 8
lại là bao bởi chúng bị con người săn bắn quá mức. May sao nghề nuôi hươu 9
sao đã phát triển khá mạnh trong nông hộ của một số vùng với một đàn hươu 10
sao có lúc lên tới chục ngàn con. Nghệ Tĩnh là nơi nuôi nhiều hươu sao nhất. 11
- Những năm đầu của thập kỷ 90 nghề nuôi hươu bột phát kéo theo một cơn 12
sốt giống tai hại. Rất nhiều hươu sao được mua đi bán lại và phân bổ ra rất 13
nhiều tỉnh trong nước. Nhưng Nghệ An và Hà Tĩnh vẫn là quê hương của 1
nghề nuôi hươu sao. 2
- Chỉ riêng hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh trong thời điểm phát triển nhất, đàn 3
hươu đã có tời 10.000 con. Nếu tính trên phạm vi toàn quốc thì đàn hướng sao 4
có khoảng 22.000 con. 5
6
2. Các đặc điểm sinh học 7
- Đặc điểm tiêu hoá: 8
+ Cũng như trâu bò,hươu thuộc loài nhai lại, dạ dày của hươu có cấu tạo phức 9
tạp gồm 4 túi: dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ lá sách và dạ múi khế. Dạ cỏ có dung tích 10
từ 6 – 10 lít, là một túi lên men lớn, ở đó có tới 50% các chất khó tiêu được 11

+ Mùa động dục của hươu tập trung cao điểm vào các tháng 8, 9, 10 trong 18
năm. Có lẽ sau mùa mưa, được ăn nhiều cỏ lá xanh đã kích thích hoạt động 19
tính dục của hươu. Như vậy mùa sinh sản của hươu tập trung vào các tháng 3, 20
4, 5. Lúc bấy giờ khí hậu đã ấm áp, cỏ lá cũng bắt đầu sinh sôi và do đó hươu 21
con được nuôi tốt, tỷ lệ nuôi sống cao hơn. 22
+ Các biểu hiện động dục của hươu cũng giống như ở các con vật khác, bồn 23
chồn không yên, cơ quan sinh dục bên ngoài xung huyết, có niêm dịch chảy 24
ra. Thời gian động dục của hươu cái là từ 1 – 3 ngày, trung bình 2 – 30 giờ. 25
Khi hươu cái động dục thì cũng kích thích hươu đực động tình, bấy giờ nó có 1
vẻ hung dữ hơn ăn ít hơn, luôn tìm cách gần hươu cái. Động tác phối giống 2
của hươu chỉ xảy ra trong vòng 20 – 30 giây. 3
- Tuổi thành thục sinh dục: 4
+ Tuổi thành thục sinh dục của hươu đến vào khoảng 12 – 16 tháng tuổi, thời 5
gian còn tuỳ thuộc vào nuôi dưỡng, ánh sáng,… Được nuôi tốt, có ánh sáng 6
sân chơi đầy đủ thì sự thành thục đến sớm hơn. Cũng do các nguyên nhân 7
khác nhau mà đôi khi có những con hươu sự thành thục sinh dục đến muộn, 8
sau hai năm tuổi mới động dục. Chu kỳ động dục của hươu trung bình là 20 9
ngày, biến động trong khoảng từ 15 – 30 ngày. Không nên cho hươu phối 10
ngay sau lần động dục đầu tiên bởi vì hươu cái tơ cơ thể còn yếu và chưa có 11
kinh nghiệm nuôi con. Những người nuôi có kinh nghiệm và ở các trại giống 12
thường cho hươu phối lúc 1,5 – 2 năm tuổi. Thời gian mang thai của hư(nl là 13
từ 220 – 225 ngày. 14
+ Thời gian động dục lại sau khi đẻ của hươu là từ 102 – 116 ngày (Trần 15
Mạnh Đạt, 1999). Khoảng cách giữa hai lứa đẻ dao động từ 339 – 350 ngày, 16
trung bình là 345 ngày. Như vậy có nghĩa là hươu sao đẻ mỗi năm một lứa. 17
- Tỷ lệ thụ thai: 18
+ Tỷ lệ thụ thai đối với hươu đã thành thục (trên 20 tháng) theo khảo sát trong 19
sản xuất đạt 76%. Tỷ lệ nuôi sống của hươu đạt 93% (Trần Mạnh Đạt, 1999). 20
Đây là các tỷ lệ đạt cao trong sản xuất đối với con hươu; một loài còn mang 21
rất nhiều tính chất dã sinh. Tất nhiên các tỷ lệ này phụ thuộc rất nhiều vào chế 22