Giám sát hoạt động thực hệ thống
điện động lực và điều khiển trong
SCADA của sản xuất công nghiệp
Bài viết giới thiệu khả năng giám sát tình trạng hoạt động thực của hệ thống điện động
lực, điều khiển cùng với hoạt động thực của dây chuyền sản xuất công nghiệp. Tạo nên
“hình ảnh động” hoàn chỉnh của SCADA, giúp quá trình giám sát, đánh giá kỹ thuật, xác
định lỗi trong sự cố của dây chuyền công nghiệp được nhanh chóng-chính xác hơn.
Việc điều khiển, giám sát và thu thập dữ liệu của một dây chuyền sản xuất nhờ hệ thống
SCADA trong công nghiệp hiện nay đã trở nên quen thuộc với một số tính chất điển hình
sau:
l Các thiết bị công nghệ (như: máy nghiền, máy trộn, lò, băng tải, bồn-bể các loại, bơm,
van,…) và trạng thái hoạt động của nó được mô phỏng bằng hình ảnh động quy ước;
l Hệ thống điện động lực, điều khiển phục vụ dây chuyền công nghiệp được mô phỏng
còn rất hạn chế. Chủ yếu đang thực hiện ở mức là hình ảnh các thiết bị động lực (được
hiểu là có động cơ điện trong đó) hoặc ảnh các động cơ điện gắn với cơ cấu chấp hành và
hiển thị trạng thái hoạt động bằng cách “nhấp nháy màu sắc” khi động cơ chạy.
Trong thực tế, nảy sinh vấn đề cần phải giám sát sâu hơn, toàn diện hơn tình trạng hoạt
động của các thiết bị điện, khí cụ điện,… của hệ thống điện động lực – điều khiển. Điều
này giúp kỹ thuật viên tại trung tâm điều khiển luôn quan sát được trạng thái hoạt động
của từng khí cụ, thiết bị thuộc hệ thống điện động lực-điều khiển. Nhanh chóng đánh giá
kỹ thuật, xác định lỗi gây nên sự dừng hoạt động của dây chuyền tự động hóa.
Bằng cách khai thác các ứng dụng của WinCC trong mô phỏng, Lập trình giám sát hệ
thống điện động lực-điều khiển đi kèm Lập trình điều khiển tự động với việc sử dụng
PLC cho một hệ thống nhỏ là hệ thống bơm chất lỏng để minh họa cho vấn đề kỹ thuật
nêu trên.

Hệ thống kỹ thuật minh họa gồm:
* Bồn chứa chất lỏng;
* Bơm;
* Hệ thống điện động lực có: 01 MCCB3P_AX, 01 MCB_AX, 01 Iso. Contactor, 01
Sh.Contactor, 01 AC Power, Bơm;

điều khiển rơle

Hình 6 (a): Hệ thống khi chọn chế độ hoạt động “Auto”, giai
đoạn khởi động mềm

Hình 6 (b): Hệ thống khi chọn chế độ hoạt động “Auto”, giai
đoạn đầu xác lập

Hình 7: Hệ thống khi chọn chế độ hoạt động “Auto”, giai đoạn
xác lập hiển thị mức chất lỏng trong bồn

Hình 8: Hệ thống khi chọn chế độ “Hand” và đang ch
ạy sau thời
gian khởi động mềm

Hình 9: Hệ thống khi chọn chế độ “Hand” và ở trạng thái s
au khi
ấn nút “STOP”

Hình 10: Hệ thống “STOP” khi xuất hiện “Lỗi quá nhiệt” ở
động cơ dẫn động bơm
Cho PLC hoạt động, đèn “Run” trên ảnh PLC sáng (màu xanh) như hình 2.
Khi nguồn điện động lực không bị lỗi, 3 đèn (màu đỏ, vàng, xanh) hiển thị 3 pha T_R_S
nhấp nháy báo nguồn tốt. Màn hình giám sát trạng thái này như hình 3. Tiếp theo là giám
sát trạng thái hệ thống điện động lực-điều khiển khi đóng MCCB, MCB, Start/Stop bơm
ở chế độ Hand/Auto, hiển thị lỗi gây tự dừng hệ thống,… như các hình 4,5,6,7,8, 9, 10.
Trong đó: khi bơm chạy, ảnh của bơm sẽ sáng (màu xanh lá cây và màu xanh trắng) kiểu
nhấp nháy; Các ISO.Contactor và Sho. Contactor sẽ thay đổi trạng thái “Đóng-Cắt” kiểu
nổi-chìm của “1” và “0”; Các rơle trung gian hoạt động được hiển thị bởi đèn màu đỏ
sáng nhấp nháy, tương tự cho báo lỗi.